نشریه «فارن پالسی» در تحلیلی درباره وضعیت اقتصاد ایران و اثر سیاست شکستخورده «فشار حداکثری» آمریکا نوشت که دولت ترامپ گمان میبرد که «افزایش فشار در نهایت نتیجه خواهد داد.» طبق این گزارش، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در ۱۹ اوت از آغاز آنچه «سنگینترین عملیات اقتصادی علیه یک کشور» خواند، خبر داد. فارن پالسی مینویسد اقتصاد ایران بدون تردید تحت فشار قرار گرفته است و درآمدها نیز افت کردهاند.
با این حال، نشریه آمریکایی اذعان دارد که میان «اقتصاد تحت فشار» و «اقتصاد در آستانه فروپاشی» تفاوت مهمی وجود دارد و ایران هنوز ظرفیت زیادی برای تحمل این فشارها دارد.
در این تحلیل آمده است که حتی یک فروپاشی شدید اقتصادی نیز لزوماً به تسلیم سیاسی تهران منجر نخواهد شد. برای آنکه فشار اقتصادی بتواند محاسبات ایران را بهطور بنیادی تغییر دهد، یا باید با مشوقهای اقتصادی واقعی و یک مسیر سیاسی برای خروج از بحران همراه شود، یا توان اقتصاد ایران برای جذب شوک و سازگاری بهطور کامل از بین برود.
به نوشته فارن پالسی، دولت ترامپ ظاهراً بیش از پیش مسیر دوم را دنبال میکند؛ یعنی افزایش فشار تا جایی که بحران اقتصادی به فشار سیاسی گسترده و در نهایت تغییرات مورد نظر واشنگتن در تهران منجر شود.
این گزارش یادآور میشود که تحریمهای طولانیمدت از سال ۲۰۱۱ تاکنون خسارت زیادی به اقتصاد ایران وارد کردهاند، اما اقتصاد ایران از روشهایی مانند تنوعبخشی بیشتر به تجارت و تولید داخلی، گسترش شبکههای غیررسمی برای دور زدن تحریمها و استفاده از برنامههای حمایت اجتماعی، خود را با شرایط تطبیق داده است.
فارن پالسی این وضعیت را یک «اقتصاد بقا» توصیف میکند که اگرچه پرهزینه است، اما تاکنون باعث شده تجارت، تولید و انجام تعهدات اصلی دولت ادامه پیدا کند. در عین حال، جنگ و محاصره متجاوزانه و غیرقانونی خطر از کار افتادن این سازوکارها را افزایش دادهاند.
در این تحلیل، فروپاشی اقتصادی به نقطهای تعریف شده که در آن اقتصاد دیگر توان جذب فشار و سازگاری با شوکها را نداشته باشد. …
