الزیدی مانع حمله احتمالی روز شنبه شد

به گزارش مشرق ، «تام باراک» سفیر ایالات متحده در آنکارا در گفت‌وگویی تفصیلی درباره تحولات منطقه، به صراحت اعلام کرد که یکی از سناریوهای مطرح درباره حملات هوایی بامداد سه‌شنبه رژیم صهیونیستی به پایگاه هوایی «ابوالظهور» در استان ادلب در شمال‌غرب سوریه «طعمه‌گذاری برای ترکیه‌ای‌ها» بوده است. او با یادآوری سرنگونی جنگنده روسی توسط ترکیه در سال‌های گذشته، تنش‌آفرینی با استقرار جنگنده در نزدیکی مرز ترکیه بدون اطلاع‌رسانی و توافق را «بسیار خطرناک» توصیف کرد.

باراک در عین حال تصریح کرد که نهادهای اطلاعاتی، وزارت خارجه، ریاست‌جمهوری و سرویس اطلاعاتی ترکیه همگی بر «خویشتنداری» متمرکز بوده‌اند و آنکارا هیچ تمایلی به درگیری نظامی یا حتی رویارویی خصمانه با رژیم صهیونیستی ندارد.

سفیر آمریکا در بخش دیگری از اظهارات خود فاش کرد که حدود شش روز پیش از حادثه، طرف اسرائیلی مدعی شده بود اطلاعاتی درباره احتمال «تحرک نظامی ترکیه» در یک سایت مشخص دارد. با این حال، پس از بررسی‌های دقیق و استعلام از آژانس‌های اطلاعاتی مربوطه، پاسخ واشنگتن قاطعانه این بود: «نه، چنین چیزی رخ نداده است.»

باراک در پاسخ به پرسشی درباره احتمال گسترش تنش‌ها در منطقه غرب آسیا به یک درگیری فراگیر، ضمن اشاره به اینکه «هر اقدام ناخواسته‌ای می‌تواند به جنگ جهانی سوم منجر شود»، تأکید کرد که بر اساس ارزیابی واشنگتن، هیچ نیت و اراده‌ای برای چنین سناریویی وجود ندارد.

وی همچنین گزارشهای رسانه‌ها درباره وجود طرح رژیم صهیونیستی برای تشکیل «اسرائیل بزرگ» و یا طرح ترکیه برای احیای «امپراتوری عثمانی» را کاملاً بی‌اساس خواند و گفت: «ما هیچ‌کدام از این‌ها را واقعی نمی‌دانیم.»

سفیر آمریکا با اشاره به گفت‌وگوی دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان، روسای جمهوری آمریکا و ترکیه، اظهار داشت که رئیس‌جمهور آمریکا از همتای ترک خود پرسیده بود چرا پس از نقش‌آفرینی در تحولات سوریه، این کشور را تصرف نکرده است؛ و اردوغان پاسخ داده بود: «چون ما آن را نمی‌خواهیم. ما می‌خواهیم سوریه کشوری مستقل و دارای حاکمیت باشد.»

باراک همچنین مدعی شد که هر شب، هماهنگی‌هایی میان ترکیه، رژیم صهیونیستی و سوریه برای هدف قرار دادن تروریست‌های داعش در جریان است؛ چرا که خلأ قدرت در منطقه، داعش را برای بازسازی خود ترغیب کرده است.

وی با اشاره به اینکه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی و اردوغان هر دو در آستانه دوره‌های انتخاباتی قرار دارند، لفاظی‌های تند مقامات دو کشور را عمدتاً ناشی از فشارهای انتخاباتی و مطالبات افکار عمومی داخلی دانست. باراک ابراز امیدواری کرد که روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی بار دیگر به دوره طلایی اوایل دهه ۲۰۰۰ بازگردد.

حدود شش ماه از جنگ اخیر گذشته است و هنوز چشم‌اندازی برای گذار به توافق و نه صلح دیده نمی‌شود؛ چون اساسا توافق میان دو طرف به معنای صلح نیست و دومی الزامات و مقتضیات خاص خود را دارد.

البته اینجا منظور توافق دائم و جامع میان دو طرف هم نیست؛ چون شانس آن فعلا در حد صفر است. اما چرا چشم‌اندازی برای یک «توافق موفق مقطعی» هم وجود ندارد؟ علت آن در بن‌‎بستی پیچیده نهفته است که کلیت جنگ با آن مواجه است.

 واقعیت این است که جنگ در بعد نظامی تا اینجای کار شکست خورده و به اهدافش نرسید؛ اما چون نه پیروزی و نه شکستی مطلق حاصل نشده است، لزوما ناکامی جنگ نظامی در تحقق اهدافش به معنای آن نیست که طرف آمریکایی کنار خواهد آمد و به این راحتی به توافقی مطلوب تهران تن خواهد داد.

واقعیت این است که ترامپ راهکاری برای خروج از این وضعیت ندارد؛ هم راهکار نظامی تا اینجای کار مثمر ثمر نبوده است و البته این  نیز به معنای دست کشیدن از جنگ و حمله نیست و هم راهکار سیاسی و دیپلماتیک برای ترامپ بسیار پرهزینه است؛ چون اساسا در شرایط فعلی شانسی برای کسب دستاورد دیپلماتیک خاص و قابل عرضه در آمریکا برای خود نمی‌بیند و پذیرش توافقی مانند تفاهم‌نامه نیز به معنای یک شکست مضاعف و در آستانه انتخابات کنگره بسیار دردسرساز خواهد بود.

در این راستا هم دیدیم که همین تفاهم نامه که کاملا به نفع ایران بود، به محض انتشار متن و امضا سریعا به دستاویزی برای حملات تند به ترامپ در آمریکا و اسرائیل تبدیل شد. در آن زمان هم بنده معتقد بودم که طرف آمریکایی این تفاهم‌نامه یکجانبه را برای اجرا نپذیرفته است.

 ترامپ برای خروج از این جنگ و لو موقت به توافقی نیاز دارد که اگر هم مضمون و محصول آن اصل جنگ را توجیه نکند و تابع آن نباشد، بلکه برای او دردسری بزرگ نیز ایجاد نکند که هم خود جنگ را زیر سوال ببرد و هم در مظان این اتهام قرار گیرد که کارزار نظامی‌اش نتیجه معکوس داده و به جای تضعیف تهران امتیازهای کلانی به آن داده و جایگاهش را تقویت کرده است.

 در مجموع، وضعیت کنونی را باید بن‌بستی پیچیده و چند لایه و یک ابهام و بلاتکلیفی مزمن و در عین حال خطرناک دانست. نه گزینه نظامی توانسته است راه خروجی قطعی ایجاد کند و نه مسیر دیپلماتیک.

البته اینجا نباید مانع دستیابی به توافق با تهران در شرایط کنونی را صرفا به ویژگی‌های فردی و روانی ترامپ، از جمله خودشیفتگی یا غرور سیاسی او، تقلیل داد. آمریکا با توجه به جایگاه ابرقدرتی خود و نیز مجموعه بازیگران غربی، پیامد هر نوع توافقی را که در آن کنترل ایران بر تنگه هرمز تثبیت و تحریم‌ها برطرف و موجب تقویت جایگاه ایران شود، به معنای تغییر موازنه قدرت در منطقه به ضرر اسرائیل و منافع آمریکا و غرب ارزیابی می‌کنند که  نقض غرض جنگ است.

از همین رو، بعید به نظر می‌رسد آمریکا، اسرائیل و کشورهای غربی به ‌سادگی با وضعیت کنونی و چنین توافقی کنار بیایند. بنابراین شانسی برای یک مصالحه موقت در قالب «توافقی موفق و قابل اجرا» نیز وجود ندارد؛ مگر این که جنگ به موازنه‌ای برسد که چنین توافقی نتیجه تحمیلی آن باشد. اما در عین حال قبل از رسیدن به این نقطه، همچنان احتمال تفاهمات محدود و البته «با سرانجامی ناموفق» وجود دارد.

آمریکا فعلا منتظر نتایج تشدید جنگ اقتصادی به ویژه پس از اقدام امارات است و برنامه بعدی آن تابعی از ارزیابی اش از این نتایج و وضعیت داخلی ایران است. ولی در کل احتمال جنگ و حملات جدید در هفته‌ها و ماه‌های آتی نیز بسیار جدی است.

در مقابل نیز احتمال حملات پیش‌دستانه ایران با هدف بر هم زدن معادله جنگ فرسایشی و محاصره قبل از انتخابات کنگره آمریکا بالاست.

بانک مرکزی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد در پی اقدامات خصمانه در حوزه‌های نظامی و سایبری، گواهی فنی ـ امنیتی برخی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی این بانک از سوی تأمین‌کننده گواهی امنیتی لغو شده است. 

بر اساس توضیحات بانک مرکزی، این اتفاق باعث شد کاربران در زمان ورود به برخی سایت‌های این بانک با هشدار مربوط به اعتبار گواهی امنیتی مواجه شوند. این هشدارها در مرورگرها معمولاً زمانی نمایش داده می‌شوند که گواهی دیجیتال یک وب‌سایت معتبر نباشد، منقضی شده باشد یا از سوی مرجع صادرکننده لغو شده باشد.

بانک مرکزی تأکید کرده است که لغو گواهی امنیتی به معنای نفوذ یا دسترسی غیرمجاز به زیرساخت‌های این بانک نیست و موضوع در سطح گواهی فنی ـ امنیتی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی مطرح بوده است.

این رخداد از آن جهت اهمیت دارد که گواهی‌های دیجیتال یکی از اجزای اصلی امنیت ارتباطات HTTPS محسوب می‌شوند و اعتبار آنها به کاربران اطمینان می‌دهد ارتباط برقرارشده با دامنه موردنظر رمزنگاری شده و هویت وب‌سایت قابل تأیید است.

بانک مرکزی اعلام کرده برای رفع مشکل و تداوم ارائه خدمات، اقدامات لازم برای استفاده از راهکارهای جایگزین در دستور کار قرار گرفته است.

این اتفاق همچنین بار دیگر موضوع وابستگی زیرساخت‌های حساس کشور به خدمات و تأمین‌کنندگان خارجی در حوزه گواهی‌های امنیتی را برجسته کرده است؛ موضوعی که با توجه به افزایش تهدیدات سایبری علیه زیرساخت‌های بانکی و مالی، می‌تواند به یکی از محورهای مهم بحث درباره تاب‌آوری سایبری کشور تبدیل شود.

پیش از این نیز اختلال در خدمات برخی بانک‌های کشور و حملات سایبری به زیرساخت‌های بانکی، ضرورت تقویت لایه‌های پدافندی و ایجاد سازوکارهای جایگزین برای استمرار خدمات مالی را مورد توجه قرار داده بود.