محمد ولوجردی، مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان، در گفتوگو با شهر بورس اظهار کرد: صندوق شاخصی هموزن کیان فعالیت خود را از خردادماه ۱۴۰۱ آغاز کرد و مأموریت اصلی آن، کسب بازدهی معادل شاخص هموزن است.
وی افزود: از خردادماه ۱۴۰۲ و همزمان با تغییر استراتژی صندوق، توانستهایم بهطور مستمر به این هدف دست پیدا کنیم. در برخی مقاطع، عملکرد صندوق حتی بهتر از شاخص هموزن بوده و در حال حاضر نیز بیش از ۱۰ هزار سرمایهگذار در این صندوق حضور دارند.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان با اشاره به عملکرد دوساله این صندوق گفت: طی دو سال اخیر، شاخص هموزن ۱۴۷ درصد بازدهی داشته است، در حالی که صندوق هموزن کیان بازدهی ۱۵۸ درصدی را به ثبت رسانده و عملکرد بهتری نسبت به شاخص داشته است.
استفاده از استراتژی نیمهفعال برای جبران هزینهها
ولوجردی درباره دلایل عملکرد بهتر صندوق نسبت به شاخص توضیح داد: صندوقهای هموزن با هزینههای قابلتوجهی مواجه هستند؛ به همین دلیل، با وجود اینکه صندوق از نظر ماهیت یک صندوق پسیو یا غیرفعال محسوب میشود، بخشی از پرتفوی آن با رویکرد نیمهفعال مدیریت میشود.
وی ادامه داد: بخش فعال استراتژی صندوق با هدف جبران هزینهها روی پرتفوی اعمال میشود و همین موضوع سبب شده است که در برخی مقاطع، عملکرد صندوق از شاخص هموزن بهتر باشد.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان خاطرنشان کرد: با وجود این عملکرد، رسالت اصلی صندوق کسب بازدهی معادل شاخص هموزن است و هدف اصلی ما پیشیگرفتن مستمر از شاخص نیست؛ بلکه تلاش میکنیم عملکرد صندوق تا حد امکان منطبق بر شاخص باشد.
ولوجردی با اشاره به سابقه شاخص هموزن در بازار سرمایه گفت: شاخص هموزن از سال ۱۳۹۳ بهصورت رسمی معرفی شده و محاسبه آن آغاز شده است. از آن زمان تاکنون، متوسط بازدهی سالانه این شاخص حدود ۵۳ درصد بوده، در حالی که شاخص کل بهطور متوسط بازدهی سالانه ۴۷ درصدی داشته است.
وی افزود: شاخص هموزن در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به دلایل مختلف عملکرد ضعیفتری داشته، اما بررسی روند بلندمدت نشان میدهد که بازدهی این شاخص همچنان از شاخص کل بیشتر بوده است.
امکان سرمایهگذاری در سهام کوچک و متوسط
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان یکی دیگر از مزایای این صندوق را ایجاد امکان سرمایهگذاری در شرکتهای کوچک و متوسط دانست و گفت: سرمایهگذاران برای ورود مستقیم به سهام شرکتهای کوچک و متوسط معمولاً با مشکل نقدشوندگی مواجه میشوند؛ این مسئله بهویژه برای سرمایهگذارانی که منابع مالی بزرگی در اختیار دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی تصریح کرد: صندوق هموزن گزینه مناسبی برای سرمایهگذارانی است که میخواهند در معرض بازدهی سهام شرکتهای کوچک و متوسط قرار بگیرند. این صندوق علاوه بر ایجاد چنین امکانی، مشکل نقدشوندگی و اثر قیمتی معاملات را نیز تا حد زیادی مدیریت میکند.
ولوجردی با اشاره به تنوع بالای پرتفوی صندوق هموزن اظهار کرد: حدود ۴۰۰ سهم در شاخص هموزن حضور دارند که همه آنها از وزن یکسانی برخوردارند. به این معنا که اثر یک شرکت با ارزش بازار ۵۰۰ میلیارد تومان، در شاخص هموزن با اثر شرکتی مانند ملی صنایع مس ایران که ارزش بازار بسیار بزرگتری دارد، یکسان است.
وی افزود: این ساختار موجب میشود تلاطم ایجادشده در یک صنعت یا یک شرکت، تأثیر کمتری بر کل پرتفوی داشته باشد. در نتیجه، تنوع بالای پرتفوی میتواند ریسک سرمایهگذاری را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
نقدشوندگی و اثر بازار؛ مهمترین ریسکهای صندوق
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان در ادامه به ریسکهای این نوع صندوقها اشاره کرد و گفت: نخستین ریسک، نقدشوندگی سهام شرکتهای کوچک و متوسط است. ریسک دیگر نیز به اثر بازار مربوط میشود؛ به این معنا که حجم سفارشهای صندوق ممکن است روی قیمت سهام تأثیر بگذارد.
وی توضیح داد: هنگام خرید، ممکن است صندوق ناچار شود سهام را با قیمت بالاتری خریداری کند و هنگام فروش نیز احتمال دارد سهم با قیمت پایینتری فروخته شود. این موضوع یکی از هزینههای پنهان مدیریت صندوقهای هموزن است.
ولوجردی هزینههای معاملاتی را از دیگر چالشهای صندوق دانست و افزود: صندوق با حدود ۴۰۰ نماد مواجه است و باید متناسب با تغییرات شاخص، بخشی از پرتفوی خود را در دورههای مختلف بازتنظیم یا ریبالانس کند. این فرآیند هزینه معاملاتی قابلتوجهی به صندوق تحمیل میکند.
وی خاطرنشان کرد: از خردادماه ۱۴۰۲ و پس از تغییر استراتژی، تعداد سهام موجود در پرتفوی افزایش یافت و با اجرای رویکرد جدید توانستیم بخش قابلتوجهی از مشکلات مربوط به هزینهها و ریسکهای عملیاتی را مدیریت کنیم.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان با اشاره به یکی دیگر از چالشهای موجود گفت: بخشی از دارایی پرتفوی مربوط به سودهای تقسیمی شرکتهاست که صندوق تا زمان واریز آنها به حساب، امکان استفاده از این منابع را ندارد.
وی افزود: این فاصله زمانی میتواند تا حدودی عملکرد صندوق را نسبت به شاخص عقب بیندازد، اما با استفاده از استراتژی نیمهفعال تلاش کردهایم اثر این موضوع را نیز جبران کنیم.
ولوجردی با بیان اینکه محدودیت دامنه نوسان همچنان یکی از مشکلات صندوقهای سرمایهگذاری است، اظهار کرد: در روزهایی که بازار با صف خرید یا صف فروش قفل میشود، صندوق نمیتواند به تمام تقاضای خرید یا عرضه موجود پاسخ دهد.
وی ادامه داد: این مسئله تنها مختص صندوق هموزن کیان نیست و سایر صندوقها نیز با آن مواجهاند. با این حال، تلاش ما این است که عملکرد صندوق از نظر پاسخگویی به عرضه و تقاضا، در میان بهترین صندوقهای بازار قرار داشته باشد.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان ابراز امیدواری کرد محدودیت دامنه نوسان برطرف شود و گفت: اصلاح این موضوع میتواند عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری و بازارگردانی آنها را بهطور محسوسی بهبود ببخشد.
صندوقهای شاخصی مناسب چه افرادی هستند؟
ولوجردی درباره گروههای هدف صندوقهای شاخصی گفت: دو گروه میتوانند از صندوقهای شاخصی و بهطور خاص صندوق هموزن استفاده کنند. گروه نخست، افرادی هستند که زمان کافی برای بررسی بازار و سهام مختلف ندارند یا از دانش و تخصص لازم برای تحلیل مستقیم برخوردار نیستند، اما قصد دارند بخشی از سرمایه خود را وارد بازار سهام کنند.
وی افزود: صندوقهای شاخصی برای این گروه گزینه مناسبی هستند؛ زیرا سرمایهگذار با انتخاب این صندوقها، کمتر در معرض ریسک تصمیمهای فردی مدیر پرتفوی قرار میگیرد و بازدهی او عمدتاً از روند شاخص موردنظر تبعیت میکند.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان گروه دوم را سرمایهگذاران حرفهای دانست و گفت: سرمایهگذاران حرفهای نیز میتوانند از صندوقهای شاخصی در قالب استراتژی «هسته و ماهواره» استفاده کنند.
وی در تشریح این استراتژی بیان کرد: در روش هسته و ماهواره، بخش قابلتوجهی از پرتفوی بهصورت پسیو و شاخصی سرمایهگذاری میشود و بخش دیگر به معاملات و سرمایهگذاری فعال اختصاص پیدا میکند.
ولوجردی خاطرنشان کرد: این روش به کنترل ریسک سرمایهگذار کمک میکند؛ زیرا اگر تحلیلهای انجامشده در بخش فعال پرتفوی اشتباه باشد، این خطا روی کل دارایی سرمایهگذار اثر نمیگذارد. برای مثال، ممکن است ۵۰ تا ۶۰ درصد پرتفوی مطابق روند بازار حرکت کند و سرمایهگذار روی ۴۰ تا ۵۰ درصد باقیمانده تمرکز بیشتری داشته باشد تا بازدهی مازاد بر شاخص ایجاد کند.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان با اشاره به تجربه بازارهای جهانی گفت: در بازار آمریکا، سهم صندوقهای پسیو و شاخصی از کل صندوقهای سهامی در سال ۲۰۱۰ حدود ۲۵ درصد بود، اما این رقم در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۵۵ درصد رسیده است.
وی افزود: این آمار نشان میدهد که افزایش استقبال از صندوقهای شاخصی به یک روند جهانی تبدیل شده و سرمایهگذاران بهتدریج سهم بیشتری از پرتفوی خود را به این ابزارها اختصاص میدهند.
سه معیار ارزیابی صندوقهای سهامی
ولوجردی با بیان اینکه کیفیت صندوقهای سهامی را میتوان بر اساس سه مؤلفه اصلی ارزیابی کرد، گفت: نخستین مؤلفه، مأموریت صندوق است. مأموریت صندوق هموزن کیان کسب بازدهی معادل شاخص هموزن بوده و طی سالهای فعالیت صندوق نیز تلاش کردهایم این هدف را محقق کنیم.
وی نقدشوندگی را دومین معیار مهم ارزیابی صندوقها دانست و افزود: در روزهایی که بازار در صفهای خرید یا فروش قفل میشود، برخی صندوقها در پاسخگویی به سفارشهای سرمایهگذاران با مشکل مواجه میشوند. ما تلاش کردهایم نقدشوندگی صندوق را تا حد قابلقبولی بهبود دهیم.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵، میانگین ارزش معاملات روزانه صندوق حدود ۴۰ میلیارد تومان بوده است و صندوق هموزن کیان در زمره صندوقهای پرتراکنش بازار قرار دارد.
وی ادامه داد: در برخی روزها ارزش معاملات صندوق به ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان رسیده و توانستهایم این حجم از معاملات را بدون واردشدن آسیب جدی به عملکرد صندوق مدیریت کنیم.
تلاش برای کاهش فاصله قیمت تابلو و NAV
ولوجردی سومین معیار ارزیابی صندوق را فاصله قیمت معاملاتی با ارزش خالص داراییها یا NAV عنوان کرد و گفت: طی ماههای اخیر منابع ویژهای برای کاهش حباب قیمتی صندوق در نظر گرفتهایم.
وی افزود: در شرایطی که حباب سایر صندوقهای بازار نزدیک صفر است، تلاش میکنیم حباب صندوق هموزن کیان نیز در کمترین سطح ممکن قرار داشته باشد. همچنین در دورههایی که فشار فروش موجب ایجاد حباب منفی در صندوقها میشود، هدف ما این است که فاصله قیمت و NAV صندوق، کمتر از صندوقهای هماندازه و همسطح باشد.
مدیر صندوق شاخصی هموزن کیان در پایان خاطرنشان کرد: تلاش میکنیم صندوق از نظر فاصله قیمت تابلو با ارزش پرتفوی، نقدشوندگی و انطباق بازدهی با شاخص هموزن، در میان بهترین صندوقهای بازار قرار داشته باشد.
