یکی از مهمترین ابهامها درباره اصلاح قانون مهریه، اشتباه گرفتن «میزان مهریه» با «ضمانت اجرای عدم پرداخت» است.
بر اساس مواضع اعلامشده از سوی وزیر دادگستری، مهریه همچنان بر اساس توافق زوجین تعیین میشود و طرح اصلاحی، اصل حق مالی زن را حذف یا محدود به ۱۴ سکه نمیکند.
بنابراین اگر در عقدنامه ۵۰، ۱۰۰ یا ۲۰۰ سکه بهعنوان مهریه تعیین شده باشد، عدد ۱۴ بهخودیخود باعث حذف سکههای مازاد نمیشود.اعداد مطرحشده در بحث اصلاح قانون مهریهعددموضوعوضعیت۱۴ سکهسقف ضمانت اجرای حبس در یکی از نسخههای مطرحشدهدر روند بررسی طرح محل اختلاف بوده است۱۱۰ سکهعدد شناختهشده در مقررات فعلی ضمانت اجرای مهریهبا اصلاحات پیشنهادی درباره نحوه اجرای آن بحث شده است۵۰ سکهنمونه مهریه توافقیمحدودیتی برای تعیین این میزان صرفاً به دلیل عدد ۱۴ ایجاد نمیکند۱۰۰ سکهنمونه مهریه توافقیاصل تعهد مالی مطابق عقدنامه باقی است۲۰۰ سکهنمونه مهریه توافقیعدد ۱۴ به معنای حذف سکههای مازاد نیستماجرای ۱۴ سکه از کجا آغاز شد؟
بحث ۱۴ سکه در جریان بررسی طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و قانون مدنی در مجلس مطرح شد.
در یکی از نسخههای طرح، کاهش سقف ضمانت اجرای کیفری مهریه از ۱۱۰ به ۱۴ سکه مورد توجه قرار گرفت. همین موضوع در فضای مجازی با عنوان «کاهش مهریه به ۱۴ سکه» منتشر شد.
در حالی که حتی سخنگوی هیئترئیسه مجلس نیز توضیح داده بود که بحث درباره ضمانت اجرای عدم پرداخت و جایگزینهایی مانند پابند الکترونیکی است، نه تعیین سقف برای اصل مهریه.آخرین وضعیت طرح مهریه در مرداد ۱۴۰۵
در مرداد ۱۴۰۵، طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و قانون مدنی همچنان در دستور بررسی مجلس قرار داشته است.
گزارشهای منتشرشده در روزهای اخیر نشان میدهد ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون قضائی و حقوقی درباره این طرح در دستور کار مجلس قرار گرفته است.
همزمان، رئیس فراکسیون زنان مجلس نسبت به تصمیمگیری شتابزده درباره مهریه انتقاد کرده و خواستار بررسی کارشناسی بیشتر این موضوع شده است.
بنابراین در حال حاضر نمیتوان خبرهای مربوط به طرح را معادل یک قانون قطعی و لازمالاجرا دانست.آیا عدد ۱۱۰ سکه حذف شده است؟
عدد ۱۱۰ سکه همچنان یکی از اعداد مهم در بحث ضمانت اجرای مهریه است؛ اما این عدد نیز سقف میزان مهریه محسوب نمیشود.
بر اساس مقررات موجود، موضوع ۱۱۰ سکه به ضمانت اجرای قانونی مربوط است و زن برای تعیین یا مطالبه مهریه بیشتر از این میزان، مالکیت خود را نسبت به سکههای مازاد از دست نمیدهد.
در واقع باید میان مقدار مهریه مندرج در عقدنامه و ابزار قانونی برای اجرای حکم پرداخت مهریه تفاوت قائل شد.پابند الکترونیکی چه ارتباطی با مهریه دارد؟
یکی از محورهای مهم اصلاحات پیشنهادی، استفاده از پابند الکترونیکی بهعنوان جایگزین حبس برای برخی محکومان مالی است.
هدف این رویکرد، کاهش استفاده از زندان در پروندههای بدهی مالی و در عین حال حفظ ضمانت اجرایی برای پرداخت بدهی عنوان شده است. در اظهارات وزیر دادگستری نیز جایگزینی پابند الکترونیکی با زندان مورد حمایت دولت قرار گرفته است.پابند الکترونیکی به معنای بخشش مهریه نیست
استفاده احتمالی از پابند الکترونیکی، اصل بدهی مهریه را از بین نمیبرد.
به عبارت ساده، تغییر احتمالی در نحوه اجرای حکم است، نه حذف اصل تعهد مالی.
بنابراین در صورت تصویب نهایی چنین سازوکاری، زوج همچنان مسئول پرداخت بدهی خود خواهد بود و صرفاً ممکن است شیوه اعمال ضمانت اجرا تغییر کند.اگر مهریه ۲۰۰ سکه باشد چه اتفاقی میافتد؟
فرض کنید در عقدنامه ۲۰۰ سکه بهعنوان مهریه تعیین شده باشد. عدد ۱۴ به این معنا نیست که زن فقط مالک ۱۴ سکه است.
همچنین عدد ۱۱۰ نیز به معنای سقف مالکیت زن بر مهریه نیست. میزان تعهد زوج بر اساس مفاد عقدنامه تعیین میشود و موضوع ضمانت اجرا باید جداگانه بررسی شود.
به همین دلیل، تیترهایی مانند «مهریه فقط ۱۴ سکه شد» از نظر حقوقی میتواند گمراهکننده باشد.عندالمطالبه و عندالاستطاعه چه تفاوتی دارند؟
عندالمطالبه و عندالاستطاعه دو شیوه متفاوت در تعیین شرایط پرداخت مهریه هستند و نباید آنها را با بحث ۱۴ سکه یا پابند الکترونیکی یکسان دانست.
در مهریه عندالمطالبه، زن اصولاً میتواند پرداخت مهریه را مطالبه کند. در مهریه عندالاستطاعه، توانایی مالی زوج برای پرداخت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
هرگونه تغییر در این زمینه نیز نیازمند بررسی متن نهایی قانون و مقررات لازمالاجراست.تکلیف مهریههای قبلی چه میشود؟
در مورد زوجهایی که پیش از تصویب احتمالی اصلاحات ازدواج کردهاند، نمیتوان صرفاً با استناد به اخبار منتشرشده درباره طرح مجلس، حکم قطعی صادر کرد.
نحوه اعمال مقررات جدید نسبت به پروندههای موجود، به متن نهایی قانون، تاریخ لازمالاجرا شدن و مقررات مربوط به احکام و پروندههای قبلی بستگی خواهد داشت.
بنابراین تا زمان مشخصشدن مقررات نهایی، ادعای شمول خودکار قانون جدید بر تمام پروندههای قبلی قابل اتکا نیست.جمعبندی آخرین وضعیت قانون مهریه ۱۴۰۵
در شرایط فعلی، مهمترین نکات درباره اصلاح قانون مهریه عبارتاند از:مهریه به ۱۴ سکه محدود نشده است و عدد ۱۴ به میزان اصل مهریه مربوط نیست.۱۱۰ سکه نیز سقف تعیین مهریه نیست؛ این عدد در بحث ضمانت اجرای قانونی مهریه مطرح بوده است.پابند الکترونیکی یکی از راهکارهای مطرحشده برای کاهش یا جایگزینی حبس محکومان مالی است.طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و قانون مدنی در مرداد ۱۴۰۵ همچنان در فرآیند بررسی قرار دارد و درباره جزئیات آن اختلافنظر وجود دارد.تا زمانی که متن نهایی تصویب، مراحل قانونی تأیید و ابلاغ را طی نکرده باشد، نباید پیشنهادها و مصوبات مرحلهای مجلس را بهعنوان قانون قطعی جدید مهریه معرفی کرد.
منبع: ایران جیب
