شاخص کل چهارشنبه ۲.۴۷ درصد و شاخص هموزن ۲.۴۵ درصد رشد کردند، ۸۰۱ نماد مثبت در برابر ۲۹ نماد منفی قرار گرفتند و در پایان بازار ۶۷۹ صف خرید در مقابل تنها هشت صف فروش باقی ماند.
این ترکیب احتمال شروع مثبت معاملات شنبه را افزایش میدهد، اما تحولات سیاسی و نظامی دو روز تعطیلی باعث شده دوام این تقاضا مهمتر از رنگ ابتدایی تابلو باشد.
رشد تقریباً برابر شاخص کل و هموزن یکی از مهمترین نکات معاملات چهارشنبه بود. فاصله بسیار کم بازده این دو نماگر نشان میدهد رشد بازار فقط محصول افزایش قیمت چند سهم بزرگ و شاخصساز نبود و سهام کوچک و متوسط نیز در موج تقاضا مشارکت داشتند.
مثبت بودن حدود ۹۷ درصد نمادهای بازار نیز همین تصویر را تأیید میکند؛ بنابراین بورس شنبه یک پشتوانه نسبتاً قوی از نظر پهنای بازار دارد که در صورت نبود شوک منفی میتواند در شروع معاملات اثرگذار باشد.
کیفیت تقاضای چهارشنبه نیز صرفاً به صفهای خرید محدود نشد. بر اساس جدول حقیقی و حقوقی آخرین معاملات، خالص خرید حقیقی حدود ۶ هزار و ۱۷۸.۹ میلیارد تومان بود. متوسط خرید هر خریدار حقیقی حدود ۹۹.۳ میلیون تومان و متوسط فروش هر فروشنده حقیقی نزدیک به ۵۶.۱ میلیون تومان محاسبه شد و قدرت خریدار در بخش سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به ۱.۷۷ رسید.
در عین حال، صندوقهای درآمد ثابت یک هزار و ۶۰۱.۴ میلیارد تومان خروج پول ثبت کردند. این ترکیب نشانه افزایش تمایل به پذیرش ریسک در روز چهارشنبه بود، اما برای تأیید تغییر پایدار رفتار نقدینگی باید معاملات هفته جدید نیز بررسی شود.
یکی از محرکهای اصلی خوشبینی چهارشنبه، افزایش امید به کاهش تنش و پیشرفت مذاکرات مرتبط با تنگه هرمز بود. اما تا شامگاه جمعه هنوز توافق نهایی و اجرایی برای بازگشایی کامل مسیر اعلام نشده است.
رویترز امروز گزارش داد تردد کشتیها در هرمز همچنان بهشدت پایین است و بازارها منتظر سرنوشت گفتوگوهای ایران و عمان هستند. منابع صنعت کشتیرانی نیز درباره قابلیت اجرای طرح پیشنهادی، بهویژه به دلیل تحریمها، بیمه و نحوه دریافت هزینه عبور، تردیدهایی مطرح کردهاند.
در عین حال، ضلع مثبت خبرها همچنان پابرجاست. ایران و عمان پیشتر درباره مختصات مسیر پیشنهادی کشتیرانی به تفاهم رسیدهاند و دونالد ترامپ نیز پنجشنبه گفته بود تصور میکند جنگ با ایران «نسبتاً زود» پایان پیدا کند.
این خبرها برای بازاری که جهش چهارشنبه خود را تا حدی بر کاهش ریسک نظامی بنا کرده، اهمیت زیادی دارد؛ با این حال هنوز میان «پیشرفت مذاکرات» و «توافق نهایی و قابل اجرا» فاصله وجود دارد.
سمت دیگر معادله همچنان ریسک جنگ است. عربستان اعلام کرده انتظار حملات هماهنگ از سوی گروههای عراقی و یمن را دارد و گزارشهای امروز نشان میدهد نگرانی درباره امنیت زیرساختهای انرژی و مسیرهای دریایی منطقه برطرف نشده است.
همچنین شرکت ADNOC اعلام کرده حملات به کشتیها و کارکنانش بر فعالیتهای عملیاتی اثر قابلتوجهی گذاشته است. بنابراین هر خبر تازه از تشدید درگیریهای نظامی در ساعات باقیمانده تا بازگشایی بورس میتواند بخشی از خوشبینی چهارشنبه را با احتیاط و افزایش عرضه جایگزین کند.
رفتار نفت نیز تصویری دوگانه اما مهم برای بورس تهران ارائه میکند. بهای نفت در معاملات جمعه تحت تأثیر امید به توافق درباره هرمز کاهش یافت و برنت در گزارش رویترز به حدود ۸۱.۷۹ دلار در هر بشکه رسید؛ ضمن اینکه نفت در مسیر افت هفتگی بیش از ۹ درصد قرار گرفته است.
این واکنش نشان میدهد بازار جهانی هنوز برای سناریوی کاهش تنش وزن قابلتوجهی قائل است، ولی نوسان شدید قیمت نفت در روزهای اخیر نشان میدهد این خوشبینی شکننده است و به خبرهای هرمز وابستگی بالایی دارد.
از بازارهای جهانی نیز یک سیگنال نسبتاً حمایتی رسیده است. اقتصاد آمریکا در ماه ژوئیه بهطور غیرمنتظره ۲۳ هزار شغل از دست داد و احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو در سپتامبر پس از انتشار این گزارش کاهش یافت. سهام و اوراق آمریکا واکنش مثبت نشان دادند، دلار تضعیف شد و طلا به بالاترین سطح هفت هفته اخیر رسید.
اثر مستقیم این دادهها بر معاملات شنبه تهران احتمالاً کمتر از اخبار جنگ و توافق است، اما از منظر فضای عمومی بازارهای جهانی، فعلاً فشار تازهای از ناحیه سیاست پولی آمریکا ایجاد نکرده است.بورس شنبه چگونه میتواند آغاز شود؟
با کنار هم گذاشتن آخرین دادههای معاملاتی و خبرهای دو روز تعطیلی، سناریوی پایه برای شنبه همچنان شروع مثبت بازار است. دلیل آن نیز روشن است: چهارشنبه بخش بزرگی از بازار در محدوده مثبت بسته شد، تعداد و ارزش صفهای خرید بالا بود، پول حقیقی وارد بازار شد و قدرت خریدار از فروشنده بالاتر بود. در عین حال، در اخبار تا شامگاه جمعه هنوز اتفاق قطعی و بزرگی که تمام فرض کاهش تنش چهارشنبه را باطل کند منتشر نشده است.
با این حال، صفهای خرید چهارشنبه را نباید عیناً به شنبه منتقل کرد. صف خرید سفارش ثبتشده است و تا زمانی که در جلسه جدید به معامله تبدیل نشود، نمیتوان آن را نقدینگی تحققیافته دانست.
به همین دلیل نخستین آزمون بازار شنبه این خواهد بود که آیا متقاضیان حاضرند پس از دو روز تعطیلی همچنان در قیمتهای بالاتر خریدار واقعی باشند یا بخشی از تقاضای چهارشنبه در برخورد با عرضه سهامداران عقبنشینی میکند.
اگر بازار با تقاضا آغاز شود و همزمان شاخص هموزن، تعداد نمادهای مثبت و جریان پول حقیقی نیز وضعیت مناسبی داشته باشند، میتوان نتیجه گرفت تقاضا همچنان در بدنه بازار حضور دارد. در مقابل، اگر شاخص کل به کمک سهام بزرگ مثبت بماند اما تعداد نمادهای منفی افزایش پیدا کند یا هموزن ضعیف شود، کیفیت صعود نسبت به چهارشنبه کاهش یافته و تمرکز تقاضا بیشتر به سمت سهام بزرگ منتقل شده است.
احتمال افزایش عرضه پس از شروع مثبت نیز باید جدی گرفته شود. بازار چهارشنبه رشد سنگینی را تجربه کرده و بخش بزرگی از سهام با تقاضای بالا بسته شدهاند؛ بنابراین طبیعی است که بخشی از معاملهگران در جلسه بعدی برای شناسایی سود اقدام کنند. در چنین شرایطی، مهمترین علامت مثبت نه باقی ماندن صف خرید، بلکه توان خریداران برای جذب این عرضهها بدون تخریب پهنای بازار و بدون چرخش محسوس پول حقیقی به سمت فروش خواهد بود.سه سناریوی اصلی برای شنبه و هفته آینده
در سناریوی مثبت، اگر طی ساعات باقیمانده خبر معتبر دیگری از پیشرفت مذاکرات، توافق بر سر هرمز یا کاهش درگیری منتشر شود و همزمان شنبه تقاضای چهارشنبه به معامله واقعی تبدیل شود، بازار میتواند بخش بیشتری از هفته را در فضای متعادل رو به مثبت دنبال کند. در این حالت، همراهی شاخص هموزن با شاخص کل و ماندگاری ورود پول حقیقی اهمیت بیشتری از تعداد صفهای خرید خواهد داشت.
در سناریوی پایه و فعلاً محتملتر، بازار شنبه مثبت آغاز میشود اما بهتدریج عرضهها افزایش مییابد و معاملات از وضعیت صفنشینی گسترده چهارشنبه به سمت تعادل حرکت میکند. چنین رفتاری لزوماً نشانه ضعف بازار نیست؛ حتی میتواند آزمون سالمتری برای قدرت تقاضا باشد. اگر عرضهها جذب شوند و بخش بزرگی از نمادها همچنان مثبت باقی بمانند، امکان حفظ فضای مساعد در ادامه هفته افزایش پیدا میکند.
در سناریوی منفی، انتشار خبر مهم از تشدید جنگ یا شکست آشکار مسیر مذاکرات میتواند معادلات را تغییر دهد. همچنین حتی بدون خبر خارجی تازه، کاهش سریع صفهای خرید، افزایش تعداد نمادهای منفی، افت قدرت خریدار و بازگشت حقیقیها به سمت فروش میتواند نشان دهد بازار در حال پسگرفتن بخشی از خوشبینی چهارشنبه است. در این وضعیت، احتمال حرکت معاملات از شروع مثبت به تعادل منفی یا افزایش فشار عرضه بیشتر خواهد شد.
برای کل هفته آینده، بیش از هر متغیر دیگری باید به فاصله میان خبر و اقدام عملی توجه کرد. بازار چهارشنبه به امید کاهش ریسک واکنش نشان داده؛ از اینجا به بعد برای ادامه این حرکت، صرفاً اظهارنظرهای امیدوارکننده کافی نیست و معاملهگران به نشانههای اجرایی مانند توافق قابل اجرا درباره هرمز، افزایش محسوس تردد کشتیها یا کاهش واقعی شدت درگیری توجه خواهند کرد. رویترز نیز امروز تأکید کرده تردد هرمز هنوز بسیار پایین است؛ بنابراین بازار جهانی هم هنوز توافق را نهایی فرض نکرده است.
برآیند دادههای موجود تا شامگاه جمعه نشان میدهد شروع مثبت و سپس حرکت به سمت تعادل، سناریوی محتملتر بورس شنبه ۱۷ مرداد است. ادامه این وضعیت در کل هفته به دو شرط مهم وابسته خواهد بود: نخست اینکه خبر تازهای از تشدید درگیری نظامی منتشر نشود و دوم اینکه تقاضای چهارشنبه در معاملات واقعی شنبه نیز تأیید شود. اگر این دو شرط برقرار بمانند، احتمال حفظ فضای مثبت بیشتر خواهد بود؛ اما انتشار یک خبر نظامی مهم میتواند وزن سناریوها را خیلی سریع تغییر دهد.
