سمت سفارشها حتی قویتر بود. ۴۹۴ صف خرید در برابر فقط ۱۹ صف فروش شکل گرفت و ارزش صفهای خرید به حدود هشت هزار و ۴۷۶ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش صفهای فروش حدود ۱۴۲ میلیارد تومان بود. به بیان ساده، ارزش تقاضای صفشده نزدیک به ۶۰ برابر عرضه در صفهای فروش بود. این عدد بهتنهایی ورود پول محسوب نمیشود، اما داده جریان نقدینگی نیز امروز همان جهت را تأیید کرد؛ در سهام و حقتقدم بیش از دو هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان پول وارد شد و در بخش گستردهتر سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی نیز جریان پول مثبت بود.
نکته مهم دیگر، خروج حدود هزار و ۴۶۰ میلیارد تومان پول از صندوقهای درآمد ثابت بود. کنار هم قرار گرفتن ورود پول به سهام و خروج پول از درآمد ثابت، نشانهای قویتر از صرفاً سبز بودن تابلو است و نشان میدهد در معاملات امروز بخشی از نقدینگی به سمت داراییهای پرریسکتر حرکت کرده است. با این حال، سرانه خرید و فروش تقریباً متعادل بود و متوسط فروش اندکی بالاتر از متوسط خرید قرار داشت؛ بنابراین قدرت امروز بیشتر از محل گستردگی تقاضا و ورود خالص پول شکل گرفت تا برتری چشمگیر خریداران از نظر سرانه.
رفتار شاخصها همین موضوع را تأیید میکند. رشد بیش از دو برابری شاخص هموزن نسبت به شاخص کل نشان میدهد سهام کوچک و متوسط نسبت به بخش شاخصساز وضعیت بهتری داشتند. در داده ۵۰ شرکت بزرگ نیز قدرت خرید ضعیفتر از کل بدنه بازار بود. پس اگر بخواهیم یک جمله برای توصیف معاملات امروز انتخاب کنیم، بازار امروز با پول تازه، پهنای بسیار مثبت و تقاضای فراگیر رشد کرد، نه صرفاً با بالا رفتن چند سهم بزرگ.بازار امروز چه خبرهایی را معامله کرد؟
یکی از خبرهای قابل توجه برای گروه بانکی، بازنگری و ابلاغ کارمزدهای خدمات بانکی الکترونیکی بود. بانک مرکزی اعلام کرده این کارمزدها با هدف متناسبسازی با بهای تمامشده خدمات بهروز شدهاند. چنین تغییری از نظر انتظارات بازار میتواند برای درآمدهای کارمزدی بانکها اهمیت داشته باشد، هرچند بدون محاسبه اثر آن در صورتهای مالی هر بانک نمیتوان اندازه اثر بر سودآوری را مشخص کرد.
این خبر در شرایطی به بازار رسید که گروه بانکی از نظر گردش معاملات نیز مورد توجه بود؛ وتجارت در صدر حجم معاملات قرار گرفت و وبملت نیز جزو نمادهای پرحجم بود. بنابراین خبر کارمزدها میتواند یکی از محرکهای بخشی معاملات امروز تلقی شود، اما با توجه به مثبتبودن حدود ۸۷ درصد کل بازار، توضیحدهنده رشد عمومی بورس نیست.
در جبهه سیاسی و نظامی، تصویر یکدست نبود. مذاکرات و طرحهای ایران و عمان درباره ترتیبات تنگه هرمز همچنان یک مسیر دیپلماتیک باز برای مدیریت این آبراه ایجاد کردهاند، اما توافقات مطرحشده به معنی رفع کامل اختلافات یا پایان ریسک هرمز نیست. ایران نیز پیشتر تأکید کرده بود که تفاهم با عمان الزاماً به معنای بازشدن تنگه نیست.
همزمان، خبرهای بسیار نزدیک به معاملات امروز نشان میدهد ریسک نظامی همچنان جدی است. بنابراین نمیتوان گفت بورس امروز «رفع ریسک جنگ» را معامله کرده است. تعبیر دقیقتر این است که بازار با وجود باقیماندن ریسک نظامی، در نبود شوک تازهای که تا زمان معاملات ساختار تقاضا را برهم بزند، اجازه داد نقدینگی داخلی دست بالا را پیدا کند.
بازار نفت نیز پیام دوگانهای داشت. برنت در آخرین جلسه جهانی در ۸۸.۵۲ دلار بسته شد و رشد هفتگی آن به حدود ۶ درصد رسید. افزایش قیمت نفت از منظر برخی صنایع کالایی و انرژیمحور میتواند عامل مساعدی باشد، اما بخش مهمی از این رشد ناشی از نگرانی درباره اختلال عرضه، حملات به نفتکشها و تداوم تنش در هرمز بوده است. پس نفت گران را نمیتوان برای کل بورس تهران یک خبر مثبت خالص دانست.
فضای بازارهای جهانی نیز آنقدر مثبت نبود که بتوان رشد امروز بورس تهران را به آن نسبت داد. آخرین جلسه والاستریت با افت محدود شاخصهای اصلی همراه شد، اگرچه داده ضعیفتر اقتصاد آمریکا از احتمال تشدید سیاست پولی کاست. در همان جلسه، طلا نیز رشد کرد؛ یعنی بازار جهانی همچنان بخشی از ریسک ژئوپلیتیک را در قیمتها حفظ کرده است.
در بازار داخلی ارز و طلا نیز فشار افزایشی شدیدی دیده نشد. گزارشهای امروز از کاهش محدود دلار آزاد و افت طلای داخلی حکایت دارد، در حالی که نرخ حواله دلار اندکی افزایش داشت. این وضعیت حداقل نشان میدهد بازار سهام امروز همزمان با یک شوک صعودی تازه در دلار و طلا رقابت نمیکرد؛ البته از این داده نمیتوان نتیجه گرفت پول خارجشده از ارز یا طلا مستقیماً وارد بورس شده است.
اگر بخواهیم عوامل را وزنگذاری کنیم، دادههای خود بازار از همه چیز مهمترند. ورود بیش از دو هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان پول به سهام، خروج پول از درآمد ثابت، ۴۹۴ صف خرید و مثبتشدن حدود ۸۷ درصد نمادها نشان میدهد محرک اصلی امروز خودِ تغییر رفتار نقدینگی بود.
اخبار سیاسی و دریایی احتمالاً در شکلگیری انتظارات مؤثر بودند، اما ریسک نظامی حذف نشده است. خبرهای بانکی به تقاضای یک گروه مهم کمک کردند و نفت بالا نیز برای بخشی از بازار عامل حمایتی بود، اما هیچکدام بهتنهایی نمیتوانند توضیح دهند چرا تقریباً ۹ نماد از هر ۱۰ نماد مثبت شدند.
بنابراین جمعبندی من از معاملات ۲۵ مرداد این است که بورس امروز بیش از هر چیز بازگشت ریسکپذیری و ورود نقدینگی به سهام را معامله کرد؛ در شرایطی که ریسک سیاسی و نظامی همچنان وجود داشت اما نتوانست جریان تقاضای داخلی را در این جلسه متوقف کند.سناریوی بورس فردا ۲۶ مرداد بدون اضافهشدن متغیر جدید
اگر فرض کنیم تا آغاز و در جریان معاملات فردا هیچ خبر سیاسی، نظامی، ارزی، اقتصادی یا جهانی تازهای وارد معادله نشود و فقط همین دادههای امروز را مبنا قرار دهیم، سه مسیر قابل تصور است:سناریوی پایه و فعلاً پروزنتر، شروع مثبت و حرکت تدریجی به سمت تعادل است. حجم بسیار بالای صفهای خرید، پهنای ۸۷ درصدی مثبت و ورود پول حقیقی میتواند بخشی از تقاضای امروز را به ابتدای معاملات ۲۶ مرداد منتقل کند. در این حالت بدنه بازار همچنان میتواند وضعیت بهتری نسبت به سهام بزرگ داشته باشد. با بازشدن صفها و افزایش حجم معامله، آزمون اصلی این خواهد بود که آیا پول تازه همچنان خریدار میماند یا نه.سناریوی قویتر مثبت زمانی شکل میگیرد که صفهای خرید صرفاً حفظ نشوند، بلکه به معامله واقعی تبدیل شوند و جریان ورود پول نیز ادامه پیدا کند. اگر همزمان پهنای مثبت بالا باقی بماند، رشد امروز از یک واکنش کوتاهمدت به یک حرکت با پشتوانه معاملاتی بیشتر تبدیل میشود. در چنین شرایطی ادامه عملکرد بهتر شاخص هموزن نسبت به شاخص کل دور از انتظار نیست.سناریوی ضعیفتر، افزایش عرضه و عقبنشینی بازار به سمت تعادل است. امروز بخش بزرگی از نمادها در محدوده مثبت معامله شدند و صدها صف خرید باقی ماند؛ اگر فردا این صفها سریع عرضه شوند و ورود پول کاهش پیدا کند، ممکن است تعداد مثبتها کم شود و بازار بعد از شروع قویتر به سمت تعادل حرکت کند. برای تبدیل این وضعیت به یک روز منفی گسترده، در غیاب متغیر جدید، باید ساختار قدرتمند تقاضای امروز بهطور محسوسی شکسته شود؛ بنابراین بر اساس دادههای فعلی، وزن این سناریو از دو مسیر قبلی کمتر است.
در نتیجه، اگر هیچ متغیر تازهای به بازار اضافه نشود، دادههای پایان امروز بیشتر از شروع متمایل به مثبت بورس ۲۶ مرداد حمایت میکنند، اما ادامه این وضعیت در کل جلسه به یک شرط وابسته است: صفهای خرید امروز باید فردا به معاملات واقعی همراه با حفظ ورود پول تبدیل شوند. اگر این اتفاق رخ ندهد، محتملترین تغییر نه لزوماً ریزش بازار، بلکه حرکت از هیجان خرید به سمت تعادل خواهد بود.
