درآمد عملیاتی «پترول» در تیر ۱۴۰۵ به ۳۵۵ میلیارد و ۷۵۶ میلیون تومان رسید؛ در حالی که شرکت در تیرماه سال گذشته ۳۸۰ میلیارد و ۸۷۶ میلیون تومان درآمد عملیاتی ثبت کرده بود. بنابراین درآمد ماهانه ۲۵ میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان کاهش یافته و افتی نزدیک به هفت درصدی داشته است.
در ستون تجمیعی نیز درآمد عملیاتی از ۳۸۹ میلیارد و ۳۴۲ میلیون تومان در دوره مشابه به ۳۵۸ میلیارد و ۷۶۹ میلیون تومان رسیده است. کاهش ۳۰ میلیارد و ۵۷۲ میلیون تومانی این بخش معادل افت نزدیک به هشت درصد است. سود سهام همچنان منبع مسلط درآمدی «پترول» است و بیش از ۹۹ درصد درآمد عملیاتی تجمیعی دوره جاری را تشکیل میدهد.
در مقابل، بهای تمامشده سرمایهگذاریهای شرکت افزایش قابلتوجهی داشته است. این رقم از ۱۰ هزار و ۸۴۸ میلیارد و ۲۳۸ میلیون تومان در پایان تیر سال گذشته به ۱۳ هزار و ۱۷۳ میلیارد و ۷۲۳ میلیون تومان رسیده و بیش از ۲۱ درصد رشد کرده است. بیشترین افزایش ریالی نیز به سهام شرکتهای قابل معامله در بازار سرمایه اختصاص دارد.
یک نکته فنی در گزارش وجود دارد؛ با وجود آنکه تیر نخستین ماه سال مالی «پترول» است، درآمد تجمیعی سه میلیارد و ۱۳ میلیون تومان بیشتر از درآمد یکماهه گزارش شده است. اطلاعات ارائهشده توضیحی درباره منشأ این اختلاف ندارد؛ بنابراین ارقام ماهانه و تجمیعی در ادامه بهصورت مستقل بررسی میشوند.درآمد تیر «پترول» نزدیک به هفت درصد کاهش یافت
تمام ۳۵۵ میلیارد و ۷۵۶ میلیون تومان درآمد عملیاتی تیر ۱۴۰۵ «پترول» از محل درآمد سود سهام حاصل شده است. این سرفصل در تیر سال گذشته ۳۸۰ میلیارد و ۸۷۶ میلیون تومان بود و در نتیجه ۲۵ میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان کاهش یافته است.
در سایر سرفصلهای ماهانه شامل درآمد سود تضمینشده، سود یا زیان فروش سرمایهگذاریها، سود یا زیان تغییر ارزش سرمایهگذاریها و سایر درآمدها رقمی در تیر ۱۴۰۵ ثبت نشده است.
به این ترتیب ساختار درآمد ماهانه «پترول» در این مقطع کاملاً به سود سهام متکی بوده و افت همین سرفصل مستقیماً کل درآمد عملیاتی ماه را کاهش داده است. دادههای ارائهشده جزئیات شرکتهای پرداختکننده سود سهام را در بر ندارند و از این رو نمیتوان علت کاهش این درآمد را فراتر از رقم گزارششده مشخص کرد.سود سهام بیش از ۹۹ درصد درآمد تجمیعی «پترول» را ساخت
در بخش تجمیعی، درآمد سود سهام از ۳۸۰ میلیارد و ۸۷۶ میلیون تومان در دوره مشابه سال قبل به ۳۵۶ میلیارد و ۸۵۸ میلیون تومان رسیده است. این سرفصل ۲۴ میلیارد و ۱۷ میلیون تومان کاهش یافته و افت آن بیش از 6 درصد بوده است.
کاهش سود سهام نزدیک به ۷۹ درصد افت ریالی کل درآمد عملیاتی تجمیعی را توضیح میدهد و از این منظر عامل اصلی کاهش درآمد شرکت بوده است.
سایر درآمدها نیز از هشت میلیارد و ۴۶۵ میلیون تومان به یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون تومان کاهش یافته است؛ افتی بیش از ۷۷ درصدی که 6 میلیارد و ۵۵۴ میلیون تومان از کاهش درآمد عملیاتی دوره را توضیح میدهد.
ترکیب درآمدی دوره جاری از تمرکز بالاتری برخوردار است؛ بیش از ۹۹ درصد درآمد عملیاتی از سود سهام حاصل شده و سهم سایر درآمدها کمتر از یک درصد است. در چنین ساختاری، تنوع منابع درآمدی ثبتشده در گزارش فعلی محدود است و عملکرد درآمدی شرکت عملاً با سرفصل سود سهام گره خورده است.بهای تمامشده سرمایهگذاریهای «پترول» بیش از ۲۱ درصد رشد کرد
در سوی دیگر گزارش، بهای تمامشده پرتفوی «پترول» طی یک سال دو هزار و ۳۲۵ میلیارد و ۴۸۴ میلیون تومان افزایش یافته است.
سهام شرکتهای قابل معامله در بازار سرمایه مهمترین عامل این افزایش بودهاند. بهای تمامشده این بخش از دو هزار و ۸۸۷ میلیارد و ۸۷۴ میلیون تومان به چهار هزار و ۲۶۱ میلیارد و ۴۰۳ میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی یک هزار و ۳۷۳ میلیارد و ۵۲۸ میلیون تومانی که رشد آن را به نزدیک ۴۸ درصد رسانده است.
این سرفصل بهتنهایی بیش از ۵۹ درصد کل افزایش ریالی بهای تمامشده پرتفوی را توضیح میدهد و از این منظر اصلیترین محرک بزرگتر شدن سرمایهگذاریهای ثبتشده «پترول» بوده است.
بهای تمامشده سهام سایر شرکتها نیز از هفت هزار و ۴۸۰ میلیارد و ۳۳۴ میلیون تومان به هشت هزار و ۴۳۶ میلیارد و ۹۶۱ میلیون تومان رسیده و ۹۵۶ میلیارد و ۶۲۶ میلیون تومان افزایش یافته است؛ رشدی نزدیک به ۱۳ درصد.
در مقابل، بهای تمامشده واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری از ۴۸۰ میلیارد و ۲۹ میلیون تومان به ۴۷۵ میلیارد و ۳۵۸ میلیون تومان کاهش یافته که افتی نزدیک به یک درصد است.وزن سهام بورسی در پرتفوی «پترول» افزایش یافت
افزایش بهای تمامشده پرتفوی با یک جابهجایی قابلتوجه در ترکیب سرمایهگذاریها همراه بوده است. سهم سهام شرکتهای قابل معامله در بازار سرمایه از نزدیک ۲۷ درصد کل بهای تمامشده پرتفوی در سال قبل به بیش از ۳۲ درصد رسیده است؛ یعنی وزن این بخش نزدیک به 6 واحد درصد افزایش یافته است.
سهام سایر شرکتها همچنان بزرگترین بخش پرتفوی «پترول» را تشکیل میدهد، اما سهم آن از نزدیک ۶۹ درصد به بیش از ۶۴ درصد کاهش یافته است. این کاهش سهم به معنی کوچکتر شدن مبلغ این سرمایهگذاریها نیست؛ بهای تمامشده این بخش خود نزدیک به ۱۳ درصد بیشتر شده، اما سرمایهگذاری در سهام قابل معامله با سرعت بالاتری افزایش یافته است.
در نتیجه، ترکیب بهای تمامشده پرتفوی «پترول» نسبت به سال گذشته بیشتر به سمت سهام شرکتهای قابل معامله در بازار سرمایه متمایل شده است.
این ارقام صرفاً بهای تمامشده سرمایهگذاریها را نشان میدهند و نباید با ارزش روز، ارزش بازار یا خالص ارزش داراییهای «پترول» یکسان تلقی شوند. دادههای موجود نیز برای محاسبه بازده پرتفوی کفایت نمیکنند.پرتفوی بزرگتر «پترول» هنوز با درآمد بالاتر همراه نشده است
یکی از نقاط قابلتأمل گزارش، حرکت متفاوت اندازه پرتفوی و درآمدهای عملیاتی است. بهای تمامشده سرمایهگذاریها بیش از ۲۱ درصد افزایش یافته، در حالی که درآمد عملیاتی تجمیعی نزدیک به هشت درصد کمتر از دوره مشابه است.
این مقایسه بهتنهایی نمیتواند نشانه کاهش بازده یا کارایی سرمایهگذاریهای «پترول» باشد؛ زیرا بهای تمامشده پرتفوی و درآمد شناساییشده دو متغیر با ماهیت متفاوت هستند. با این حال، این واگرایی باعث میشود نحوه انعکاس افزایش سرمایهگذاریها در درآمدهای دورههای بعد به یکی از نکات قابلپیگیری تبدیل شود.
از سوی دیگر، بیش از ۹۹ درصد درآمد عملیاتی فعلی از سود سهام حاصل شده، در حالی که در سرفصلهایی مانند سود فروش سرمایهگذاریها، درآمد سود تضمینشده و تغییر ارزش سرمایهگذاریها رقمی ثبت نشده است. بنابراین رشد اندازه پرتفوی تا این مقطع با متنوعتر شدن منابع درآمد عملیاتی همراه نبوده است.
نکتهای که در ادامه سال مالی اهمیت بیشتری پیدا میکند، نه صرفاً افزایش بهای تمامشده پرتفوی، بلکه نتیجه تغییر ترکیب آن است. وزن سهام قابل معامله در بازار سرمایه طی یک سال نزدیک به 6 واحد درصد بالا رفته و این بخش بیشترین سهم را در افزایش سرمایهگذاریهای ثبتشده داشته است.
در گزارشهای بعدی باید دید این تغییر ساختاری آیا با تغییر در ترکیب درآمدهای «پترول» نیز همراه میشود یا سود سهام همچنان تقریباً تنها منبع درآمد عملیاتی شرکت باقی میماند. در عین حال، برای قضاوت درباره کیفیت پرتفوی یا سودآوری نهایی شرکت، صرف بهای تمامشده و درآمدهای این گزارش کافی نیست و اطلاعات ارزش سرمایهگذاریها و سایر اجزای صورت سود و زیان نیز اهمیت خواهد داشت.
