آیا شاخص بورس به زودی از ۶ میلیون واحد عبور می‌کند؟/ اکبری: تصویر فعلی بازار را نمی‌توان یک حباب قطعی دانست

در هفته‌های گذشته بورس تهران دوباره به یکی از مرجع‌های اصلی چشم‌انداز سرمایه‌گذاران تبدیل شد. شاخص کل پس از اتمام معاملات روز 20 مرداد با رشد 1.46٪، به 5 ملیون ۷۳۶ هزار واحد رسید و برای اولین بار وارد محدوده 5.7 ملیون واحد شد. در عین حال، شاخص هم‌وزن نسبت به روز گذشته 1.12 ٪ بالاتر رفت و حجم معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی به 34 همت نزدیک شد. کارشناس بازار سرمایه، فاطمه اکبری، توضیح داد که تغییرات ناظری که در حال حاضر دیده می‌شود، تنها ناشی از حرکت صعودی شاخص نیست؛ بلکه افزایش سرمایه حقیقی، بروز تعداد زیادی نماد مثبت و رشد همزمان صنایع مختلف به‌سبا می‌دهد، کاری که نمودی قوی از تقاضای گسترده در بازار است. در طول روز 1.8 همت پول حقیقی وارد بازار شد و 33 صنعت در حوزه مثبت ثبت کردند؛ حتی 17 صنعت در اوج تاریخی خود ثابت کردند. در پرسشی که درباره امکان رسیدن به 6 مليون واحد بود، او ابراز امیدواری کرد؛ اما تأکید کرد بازار هنوز در زمینه ارزش‌گذاری اشکالاتی باقی دارد. نسبت P/E در حدود 6.5 مرتبه است؛ سطحی که حتی در برخی دوره‌های رونق بازار، هنوز هم بالاتر از سطح‌های گذشته می‌ماند. به‌رفعت گرفتن این نسبت می‌تواند نیروی محرکه‌ی بیشتری برای ادامه روند صعودی ارائه دهد، اما نه‌یکسان باعث ارزندگی تلقی می‌شود. اکبری این نکته را مجتمع کرد که در سال‌های پیش، بخش قابل توجهی از تورم کل اقتصاد در به‌روزرسانی قیمت سهام بازتاب نیافته است. در بسیاری از بخش‌ها، افزایش هزینه‌های عملیاتی به‌صورت دستی یا محدودیت در نرخ فروش مورد استفاده قرار گرفته و در نتیجه سود شرکت‌ها به‌طور مستقیم به تورم افزوده نمی‌شود. اگر اصلاح قیمت محصولات و بخش‌کردن محدودیت‌های ارزشی ادامه یابد، بخش‌هایی از تورم به‌صورت مستقیم در سود اسمی شرکت‌ها منعکس خواهد شد؛ در این حالت، رشد فعلی بازار فراتر از افزایش قیمت اشتهارگیری نیست و با پشتیبانی بنیادی بقای خود. اما در راستای نزدیک شدن به هدف 6 میلیون واحد، او گفت که فاصلهٔ کل از این رقم فقط 4.6٪ است؛ ولی برای تصویب این حداکثر، حضور مستمر نقدینگی، حفظ سطح بالای ارزش معاملات و گسترش سودآوری شرکت‌ها ضروری خواهد بود. حضور 30 همت در چند روز متوالی، نشانه‌ای مثبت است؛ ولی اصل مهم، تکمیل تدریج‌ای است. کارشناس معاملاتی اشاره کرد که در صورت حفظ شرایط و کاهش ریسک‌های سیاسی، شاخص پس از عبور از 6 میلیون می‌تواند به محدوده‌های بالاتر حرکت کند؛ برخی برآوردهای خوش‌بینانه هدف‌های 7.1 تا 7.3 میلیون واحد را در نظر گرفته‌اند. در همین حال، افزایش تنش‌های سیاسی، تقاضای نرخ بهره شدید یا بازگشت سیاست‌های سختگیرانه می‌تواند روند را متوقف کرده و اصلاح شاخص به‌عنوان رویدادی طبیعی تلقی شود. ارزش معاملات اخیراً به‌صورت ریالی رکورد‌بندی کرده و در بعدی، در مقایسه با سال 1399، در ارزش دلاری هنوز عقب می‌ماند، اما این نکته نشان‌دهنده‌ی فعالیت در بازار کوچک‌تر و تحرک بالاست. اکبری با اشاره به سرزمین نوسانات سیاسی و اقتصادی، توضیح داد که دلار و طلا همچنان رقبای طبیعی بورس می‌باشند؛ در شرایطی که دلار در حدود 187 هزار تومان و طلا به نرخ 19 میلیون تومان معامله می‌شود، مقایسه بازارهای موازی اهمیت بالایی پیدا می‌کند. در خصوص حرکت سرمایه‌گذار خرد، او تأکید داشت که جلوگیری از‌های عظیم، همان‌طور که تحمل ریسک پیشگیری می‌کند، می‌تواند در جلوگیری از افت سرمایه‌ای سخت‌گیرانه کمک کند. تنوع‌بخشی به سهم‌ها همچنان اهمیت دارد؛ پیشنهاد می‌کند تا به‌جای تمرکز بر یک صنعت یا برخی سهام داغ، سبدی متناسب با سطح ریسک پذیری تعیین شود. بهره‌گیری از صندوق‌های سهامی مختلط برای کسانی که زمان یا دانش کافی ندارند، گزینه مناسبی است؛ و پیش از ورود، حد زیان و سود مشخص شود، نه وقتی بازار در حال اصلاح است. در نهایت او اشاره کرد که بورس در حال حاضر جذاب است اما بدون ریسک نیست. اکبری می‌گوید که تصویر فعلی بازار حباب نهایی نیست؛ اما در نقطه‌ای حساس، نسبت به نرخ بهره، نرخ ارز، قیمت‌گذاری دستوری و تحولات سیاسی حساس است؛ به همین دلیل، رسیدن به 6 مليون واحد، زنده و قابل دست‌یابی به نظر می‌آید؛ ولی حفظ این سطح و ادامه سودآوری شرکت‌ها مهم‌ترین چالش محسوب می‌شود. در پایان، او امیدوار است که در صورت حفظ نقدینگی و کمتر شدن ریسک‌های سیاسی، 6 مليون فقط ایستگاهی در مسیر صعود خواهد بود؛ در غیر این صورت، اصلاح بخشی از رشد اخیر نه‌بس غیرعادی نیست، بلکه بخشی طبیعی از مسیر یک بازار ثابت است.