به گزارش ایران اکونومیست، رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت، نبود امکان نظارت پیش از ایجاد صفحات درمانی در فضای مجازی را از مهمترین چالشهای مقابله با مداخلهگران درمانی دانست و راستیآزمایی هویت کاربران و احراز شماره نظام پزشکی یا پرستاری پیش از ایجاد صفحات درمانی را خواستار شد تا از فعالیت افراد فاقد صلاحیت و تبلیغات گمراهکننده در حوزه سلامت جلوگیری شود. دکتر سیدحسین حاجیمیرزایی: درباره مداخلات درمانی در شبکههای اجتماعی و نحوه نظارت و برخورد با آنها اظهار کرد: کاربر محور بودن شبکههای اجتماعی، یک مشکل در زمینه نظارت بر صفحات مداخلات درمانی در شبکههای اجتماعی است؛ به طوری که هر فردی میتواند چندین صفحه در شبکههای اجتماعی ایجاد و خود را پزشک معرفی کند.
نظارتها بر صفحات مداخلهگر در امر درمان
این عضو هیاتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: متاسفانه، هیچ نظارتی بر ایجاد صفحات در شبکههای اجتماعی وجود ندارد؛ به عبارت دیگر، شاهد بیسامانی در این حوزه هستیم و افراد میتوانند صفحات متعددی داشته باشند و خود را درمانگر در هر حوزهای معرفی کنند. در چنین شرایطی وزارت بهداشت چگونه میتواند بر صفحات شبکههای اجتماعی نظارت کند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که نظارتها پس از ایجاد صفحه آغاز میشود.
ایجاد صفحه و آغاز نظارتها
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت درباره چگونگی نظارتها توضیح داد: قاعدتا پیش از ایجاد صفحه در شبکههای اجتماعی، هیچگونه نظارتی نداریم؛ اما بر صفحات شبکههای اجتماعی نظارت میکنیم. هنگامی که یک صفحه ایجاد شد، موظف به کشف آن صفحه و معرفی اقدام صفحه به عنوان تخلف و مداخله در امر درمان به دستگاههای نظارتی هستیم.
نظارت بر شبکههای اجتماعی داخلی
این پزشک با بیان اینکه در راستای نظارت بر صفحات شبکههای اجتماعی با مشکلاتی مواجه هستیم، توضیح داد: برخی شبکههای اجتماعی داخلی هستند و دفتر آن شبکه در کشور مستقر است؛ به طور مثال ایتا و روبیکا جزو این شبکهها هستند. اگر یک صفحه متخلف در شبکههای داخلی فعالیت کند، وزارت بهداشت از طریق مکاتبه با مسئولان یک شبکه اجتماعی نسبت به فلیتر یا معرفی یک شبکه مداخلهگر در امر درمان اقدام میکند. همچنین میتوانیم از مسئولان شبکه اجتماعی بخواهیم که با صاحب صفحه تماس بگیرند و از او بخواهند نسبت به حذف صفحه اقدام کند.
مشکلاتی در راستای نظارت بر شبکههای اجتماعی خارجی
حاجیمیرزایی درباره چالشهای شبکههای اجتماعی خارجی توضیحداد: وزارت بهداشت در ارتباط با شبکههای اجتماعی خارجی به ویژه اینستاگرام با چالش مواجه است؛ اینستاگرام جزو شبکههای اجتماعی است که در ایران دفتر ندارد و تابع قوانین کشور نیست. به طور مثال، یک مداخلهگر در امر درمان به تازگی بازداشت شد. پس از آزادی، او به یک کشور سفر کرده و همچنان به مداخله خود در امر درمان ادامه میدهد. اگرچه در زمینه شبکههای خارجی با مشکل مواجه هستیم اما اقداماتی در راستای حل مشکلات داشتهایم.
صدور مجوز برای فعالیت موسسههای مجازی
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت درباره اقدامات نظارتی گفت: شورای عالی فضای مجازی، صدور تاسیس موسسه مجازی پزشکی را به وزارت بهداشت واگذار کرده و حدود ۳ سال از این موضوع میگذرد. براساس اعلام شورای عالی فضای مجازی، اگر در زمینه تبلیغات درمانی و پزشکی افراد نسبت به اخذ مجوز از وزارت بهداشت اقدام نکنند، مداخلهگر در امر درمان قلمداد میشوند. از ابتدای شروع این ماموریت تا به امروز، حدود ۲هزار صفحه مداخلهگر در امر درمان را با کمک دادستانیکل کشور مسدود کردهایم. همچنین آمار و ارقام نشان میدهد حدود ۳۵۰ صفحه مجازی مداخلهگر در امر درمان را طی سال گذشته مسدود کردهایم. مداخلهگران شناسایی شده و پس از شناسایی به وزارت بهداشت معرفی میشوند. سپس به دادسرا معرفی شده و تذکر لازم به آنها داده میشود.
مداخلهگران از کدام گروهها هستند؟
حاجیمیرزایی درباره ماهیت صفحات مداخلهگر در امر درمان تصریح کرد: برخی از این صفحات، پزشکانی هستند که ادعاهای کاذب و اغواگرایانه دارند و گروه دوم نیز افراد غیرپزشکی هستند که در امر درمان مداخله میکنند. افراد غیرپزشکی که صفحات مداخلهگر در شبکههای اجتماعی دارند، با هدف سوداگری به این مسیر وارد میشوند. صفحات مداخلهگر به طور پیوسته رصد شده و با متخلفان برخورد میشود.
سرچشمه را پاک کنیم
این پزشک گفت: اگر بتوانیم سرچشمه را پاکیزه کنیم، یعنی از ایجاد صفحات مداخلهگر در شبکههای اجتماعی جلوگیری کنیم، کار بسیار راحتتری خواهیم داشت. کنترل سرچشمه سخت است؛ چرا که شبکههای اجتماعی، ماهیت کاربرمحور دارند. متخصصان امر مانند کارشناسان وزارت ارتباطات و رسانهها به این موضوع ورود کنند. رسانهها به عنوان نمایندگان افکار عمومی خواهان ایجاد یک فیلتر در ایجاد شبکههای اجتماعی باشند، تا افرادی که خواهان ایجاد صفحات درمانی در شبکههای اجتماعی هستند، راستیآزمایی شوند.
عضو هیاتعلمی دانشگاه علومپزشکی تهران اظهار کرد: در حال حاضر، سازمان نظام پزشکی آماده همکاری است و میتواند به شبکههای اجتماعی دسترسی دهد تا ادعای کاربران در هنگام ایجاد صفحه بررسی و راستیآزمایی شود؛ یعنی شماره نظامپزشکی یا پرستاری افراد بررسی شود.
اگر ادعای فرد تایید شد، اجازه ایجاد صفحه درمانی صادر شود. اگر بتوانیم سرچشمه را پاک کنیم، بسیار موفقتر میشویم. اگر امکان پاککردن سرچشمه وجود نداشته باشد، تا حد قانونی خود با متخلفان برخورد میکنیم.
