در حال حاضر در میان علاقهمندان به نوسازی ناوگان، یک بحث موضوعی و حائز اهمیت در حال جریان است: چگونگی تعیین ارزش گواهی اسقاط و هزینههای مرتبط با خروج خودروهای فرسوده از بازار. همانطور که بسیاری میدانند، نرخ گواهی اسقاط در گذشته بهصورت ثابت و جدا از قیمت خودروهای جدید تعیین میشد و این امر باعث شد تا جدیناپذیری برخی از مراکز اسقاط و نارضایتی مالکان خودروهای قدیمی گردد. بخش طراحی و نگارش مقررات اکنون بهدنبال اصلاح این فرآیند نقش گذراندن، و در همین راستای این بهروزرسانی، به جای نهادهای دولتی، مسئولیت تعیین و بازنگری نرخ گواهی را در دست واحدهای خصوصی قرار دادند. بهطوریکه اکنون نرخ گواهی بر اساس درصدی از قیمت خودروهای جدید و همچنین هزینههای واقعی اسقاط تعیین میشود. مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، محمدصادق حاتمی، در مصاحبهای با رسانهای مستقل توضیح داد که پیش از تصویب برنامه هفتم توسعه، سیستم اجرایی رسیدن به این نقاط تحقق داد. آنها باید فرآیندی ششماهی بهبر اساس مدارک و گزارشهای معتبر، درهمگیرمایی کنند تا نرخ گواهی را بازنگری کنند؛ اما همانطور که بعد از تصویب ماده ۴۸ برنامه هفتم، روند بهصورت کاملاً خصوصی پیش میرود؛ چرا که این امکان را به بخش خصوصی میدهد تا قیمتگذاری را با توجه به جدیدترین معیارها بهصورت مستقل انجام دهند. محیط را بهجای اینکه باینبار محیط از بانک، این کار از جایگاه «بهاي تمامشده» گواهی نیز مصوب شد که این بهایتمامشدهای است که در همکاری با مراکز اسقاط و انجمن صنفی تعریف شد. آن را بر اساس نسبت دقیقی از قیمت واقعی خودرو تازهپیوسته، محاسبه میکنند. حاتمی خوشنودی خود را بر جدایی نوسازی و جذب سرمایهگذاران برای ریسازش نوسازی در کشور، ابراز کرد. او میگوید: > “ما میخواهیم قیمتی صادقانه کنیم که برای مراکز اسقاط سودآور باشد و نظیراً برای مالکان که به دنبال خروج سریع خودروهای فرسوده خود هستند، جاذبه ایجاد کند.” از همان زمان که در اردیبهشت ماه سال جاری، آئیننامه جدید درباره گواهی اسقاط انتشار یافت، نرخ گواهی این خودروها، از ۳۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرده. انطباق این الگو، جهت هر حوزه اسقاط خودرو، سه گواهی اسقاط در ارزش معادل ۱۸۰ میلیون تومان ترجمه میشود. از افزایشی که در آیندهٔ پیشبینیشده در نظر گرفته شده، دو نکته مهم است: ۱. **توجه به ضایعات** : قیمت گواهی بهصورت بخش خصوصی بر اساس هزینههای واقعی اسقاط، از جمله هزینههای بازیافت، بازنگری خواهد شد. ۲. **مقایسه با ارزش خودرو** : با توجه به بند قانون که در صورت عدم وجود گواهی اسقاط، امکان پرداخت ۱.۵ درصد از ارزش خودرو بهصورت عوارض نقدی به وجود میآید، میتوان برآورد کرد. اما برای ترغیب مالکان، کُتاهترین نرخ ممکن، ناشی از نسبت ۱.۵ درصد. بهعلاوه، پیشنهاد حاتمی بر این بود که انجمن صنفی، با توجه به بازنگریهای انجامشده، بر این نکته تاکید کند که بهدقت بررسی کنند گواهی اسقاط را چگونه تعیین کنند؛ بهگونهایکه با گرانداشت خودروهای فرسوده، نرخ گواهی همواره قابلقبول و سودآور باقی بماند. بهطور خلاصه، این تغییر ساختاری در قیمتگذاری گواهی اسقاط، توانایی بیشتری برای انطباق قیمتها با وضعیت بازار و هزینهها ایجاد کرده، و در نتیجهاش، بهتوجه مشاغل اسقاط و املاکتان مشتمل بر خرید و فروش خودروها، خواهد بود.
