۲۰ سال سیاستگذاری پرهزینه در بازار خودروبازار خودرو
ابطال مصوبه ۴۷۳ شورای رقابت در مرداد ۱۴۰۵، بار دیگر یک واقعیت قدیمی بازار خودرو را مقابل چشم مردم گذاشت؛ اینکه قواعد این بازار طی دو دهه گذشته بارها تغییر کرده است و بسیاری از این تصمیمها، به جای حل ریشهای مشکلات، هزینه تازهای به خریدار تحمیل کردهاند.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، با توجه به سابقه سیاستگذاریهای پراشتباه و خطا در بیش از ۲ دهه گذشته، به نظر میرسد ابطال مصوبه ۴۷۳ نه اولین تصمیم پرهزینه بوده و نه احتمالاً آخرین آن خواهد بود، اما کدام سیاستها بیشترین آسیب را زدهاند؟
معیار این فهرست، اثر هر تصمیم بر قیمت و قدرت خرید مردم، کاهش رقابت و انتخاب، ایجاد رانت و سفتهبازی و آثار بلندمدت آن بر کیفیت و توسعه صنعت خودرو است. بر همین اساس، این تصمیمها از مخربترین تا کممخربتر مرتب شدهاند.۱- ممنوعیت واردات خودرو
ممنوعیت واردات در سال ۱۳۹۷ یکی از بزرگترین ضربهها به رقابت در بازار خودرو بود. بازاری که پیش از آن نیز با انحصار مواجه بود، با حذف رقیب خارجی عملاً رقابتیتر نشد؛ بلکه انتخاب مصرفکننده محدودتر و قدرت عرضهکنندگان داخلی بیشتر شد. این تصمیم، سالها یکی از عوامل اصلی بسته ماندن بازار و جهش قیمت خودروهای وارداتی موجود بود.۲- قیمتگذاری دستوری
ورود جدی شورای رقابت به قیمتگذاری خودرو از سال ۱۳۹ با هدف تنظیم بازار انحصاری انجام شد، اما در ادامه فاصله قیمت کارخانه و بازار به یکی از مهمترین منابع رانت تبدیل شد. وقتی قیمت یک کالا با دستور پایینتر از قیمت واقعی بازار تعیین شود، طبیعی است که بخشی از سود به جای تولیدکننده و مصرفکننده، نصیب واسطه و دارنده امتیاز خرید شود.۳- حمایت تعرفهای بلندمدت
در دهه ۱۳۸۰ و سالهای پس از آن، تعرفه و محدودیت واردات به ابزار اصلی حمایت از خودروساز داخلی تبدیل شد. حمایت از تولید به خودی خود ایرادی ندارد، اما وقتی حمایت طولانی شود و الزام جدی برای ارتقای کیفیت، بهرهوری، کاهش قیمت و رقابتپذیری وجود نداشته باشد، مصرفکننده هزینه آن را با خرید خودروی گرانتر و کمتنوعتر میپردازد.۴- توقف ثبت سفارش خودرو
توقف ثبت سفارش در سال ۱۳۹۶، عرضه خودروهای وارداتی را محدود و بازار را با شوک مواجه کرد. این تصمیم یکی از حلقههای مهم …
