ثروتمندان ۱۰ برابر فقرا از یارانه بنزین سهم میبرندکارت سوخت بنزین
یارانه بنزین با نام حمایت از همه مردم پرداخت میشود، اما سهم آن به میزان مصرف وابسته است. خانوار دارای چند خودرو و رفتوآمد بیشتر، منفعت بزرگتری میبرد و خانواده بدون خودرو سهم مستقیمی از بنزین ارزان ندارد. بااینحال، این نابرابری نمیتواند بهانهای برای گرانکردن بنزین باشد؛ زیرا افزایش قیمت سوخت از مسیر کرایه، حمل کالا و تورم، فشار بیشتری بر زندگی دهکهای پایین وارد میکند.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، ساختار فعلی یارانه بنزین یک ایراد ساده اما مهم دارد؛ یارانه به شهروند تعلق نمیگیرد، به باک خودرو میرسد. در نتیجه هرکس بیشتر مصرف کند، سهم بیشتری از منابع عمومی میبرد.
خانوادهای که خودرو ندارد، سهمیه بنزین دریافت نمیکند. در مقابل، خانوادهای با چند خودرو میتواند چند سهمیه جداگانه داشته باشد و علاوه بر آن، بنزین آزاد را نیز با قیمتی پایینتر از هزینه واقعی تأمین مصرف کند. در چنین ساختاری، برخورداری بیشتر الزاماً به نیاز بیشتر مربوط نیست؛ به مالکیت خودرو و توان مصرف وابسته است.عدد ۱۰ برابر از کجا آمده است؟
پژوهش بانک جهانی درباره آثار افزایش قیمت بنزین در ایران که بر پایه اطلاعات هزینه و درآمد خانوار در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ انجام شده، نشان میدهد متوسط منفعت دهک دهم از یارانه مستقیم بنزین حدود ۱۰ برابر دهک اول بوده است.
این عدد به معنای آن نیست که هر فرد ثروتمند دقیقاً ۱۰ برابر یک فرد کمدرآمد بنزین میزند. معیار پژوهش، ارزش منفعتی است که هر دهک از ارزان نگهداشتن بنزین دریافت میکند. مالکیت بیشتر خودرو، پیمایش بالاتر و توان پرداخت هزینه سوخت، دهکهای پردرآمد را به دریافتکنندگان اصلی این یارانه تبدیل کرده است.
این داده مربوط به چند سال قبل است و نباید بهعنوان اندازهگیری دقیق مصرف امروز معرفی شود؛ اما ایراد اصلی ساختار همچنان پابرجاست. تا زمانی که یارانه به هر لیتر بنزین تعلق بگیرد، مصرفکننده بیشتر منفعت بیشتری خواهد برد.خانوار بدون خودرو هم از بنزین ارزان سهم دارد …
