باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - فاطمه اکبری کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بورس تهران در هفتههای اخیر دوباره به یکی از کانونهای اصلی توجه سرمایهگذاران تبدیل شده است. شاخص کل در پایان معاملات ۲۰ مرداد با رشد ۱.۴۶ درصدی به ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد رسید و برای نخستینبار وارد کانال ۵.۷ میلیون واحد شد. همزمان، شاخص هموزن نیز ۱.۱۲ درصد افزایش یافت و ارزش معاملات خرد سهام و صندوقهای سهامی به حدود ۳۴ همت رسید.
او افزود: آنچه شرایط فعلی را متفاوت میکند، فقط رشد شاخص نیست؛ ورود پول حقیقی، افزایش تعداد نمادهای مثبت و رشد همزمان صنایع مختلف نشان میدهد تقاضا در بازار نسبتاً فراگیر شده است. در معاملات این روز حدود ۱.۸ همت پول حقیقی وارد بازار سهام شد و ۳۳ صنعت در محدوده مثبت قرار گرفتند. حتی شاخص ۱۷ صنعت در سقف تاریخی خود ایستاد.
او در ادامه در پاسخ به این پرسش که اما آیا این روند میتواند بورس را به کانال ۶ میلیون واحد برساند؟ گفت: از نظر بنده بازار هنوز از نظر ارزشگذاری حرف برای گفتن دارد؛ یکی از دلایلی که میتواند از ادامه روند صعودی حمایت کند، وضعیت ارزشگذاری بازار است. نسبت P/E بازار در محدوده ۶.۵ مرتبه قرار دارد؛ سطحی که در مقایسه با برخی دورههای تاریخی رونق بورس همچنان بالا محسوب نمیشود.
او افزود: از طرف دیگر، بورس طی سالهای گذشته بخش قابلتوجهی از تورم اقتصاد را در قیمت سهام منعکس نکرده است. در بسیاری از صنایع، افزایش هزینهها با قیمتگذاری دستوری و محدودیت در افزایش نرخ فروش همراه شد و همین موضوع باعث شد رشد تورم الزاماً به رشد سود شرکتها تبدیل نشود.
اکبری ادامه داد: اگر روند اصلاح قیمت محصولات و کاهش بخشی از محدودیتهای قیمتی ادامه پیدا کند، بخشی از تورم انباشته میتواند خود را در سود اسمی شرکتها نشان دهد. در این صورت، رشد فعلی بازار صرفاً افزایش قیمت سهام نخواهد بود و میتواند پشتوانه بنیادی نیز پیدا کند؛ البته P/E پایین بهتنهایی به معنای ارزندگی قطعی نیست. نرخ سود بانکی، چشمانداز سود شرکتها و ریسکهای سیاسی همچنان در تعیین ارزش واقعی سهام نقش تعیینکننده دارند.
۶ میلیون واحد؛ هدفی نزدیک، اما مشروط
او همچنین بیان کرد: شاخص کل اکنون تنها حدود ۴.۶ درصد با سطح ۶ میلیون واحد فاصله دارد؛ بنابراین لمس این عدد از نظر تکنیکی چندان دور از دسترس نیست اما به عقیده من عبور از ۶ میلیون و تثبیت بالای آن دو موضوع متفاوت هستند برای ادامه صعود، بازار به تداوم ورود نقدینگی، حفظ ارزش معاملات در سطوح بالا و رشد سودآوری شرکتها نیاز دارد. ارزش معاملات بالای ۳۰ همت در چند روز متوالی نشانه مثبتی است، اما مهمتر از یک رکورد مقطعی، تداوم این جریان نقدینگی است.
او افزود: در صورت حفظ این شرایط و کاهش ریسکهای سیاسی، شاخص میتواند پس از عبور از ۶ میلیون، به سمت محدودههای بالاتر حرکت کند. برخی برآوردهای خوشبینانه حتی سطوح ۷.۱ تا ۷.۳ میلیون واحد را بهعنوان اهداف بعدی مطرح کردهاند؛ در مقابل، افزایش تنشهای سیاسی، رشد شدید نرخ بهره یا بازگشت سیاستهای سختگیرانه قیمتی میتواند روند بازار را متوقف کند. در چنین شرایطی، اصلاح شاخص پس از رشد سریع اخیر کاملاً طبیعی خواهد بود نکتهایی که باید به آن توجه کرد این است که رکوردهای اخیر ارزش معاملات باید با احتیاط تفسیر شوند. ارزش معاملات سهام و صندوقهای سهامی در ۱۸ مرداد به حدود ۶۶ همت رسید و از نظر ریالی رکورد تاریخی ثبت شد.
این کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: اما وقتی این رقم با نرخ ارز تعدیل میشود، تصویر متفاوت است. ارزش دلاری معاملات آن روز حدود ۳۵۳ تا ۳۵۷ میلیون دلار بود؛ در حالی که ارزش معاملات ۱۸ تیر ۱۳۹۹ با نرخ ارز آن زمان حدود ۱.۳۸ میلیارد دلار برآورد میشد؛ بنابراین، بورس امروز از نظر ریالی رکورد زده، اما هنوز از نظر ارزش دلاری با قله سال ۱۳۹۹ فاصله زیادی دارد.
او افزود: البته این موضوع به معنای ضعف بازار نیست. ارزش دلاری کل بازار نیز نسبت به سال ۱۳۹۹ بهشدت کوچکتر شده و در نتیجه، نسبت گردش معاملات به اندازه فعلی بازار افزایش یافته است. به بیان دیگر، نقدینگی امروز در بازاری بسیار کوچکتر در حال گردش است و همین موضوع میتواند نشانهای از افزایش تحرک بازار باشد. هر چند در مقایس کلانتر شرایط سیاسی و اقتصادی امروز با شرایط با شرایط سال ۱۳۹۹ تفاوت بسیاری دارد؛ از نظر من دلار و طلا همچنان میتوانند رقیب بورس باقی بمانند در شرایطی که دلار در محدوده ۱۸۷ هزار تومان و طلای ۱۸ عیار بالای ۱۹ میلیون تومان معامله میشود، مقایسه بورس با بازارهای موازی اهمیت زیادی دارد.
او افزود: سهام طی سالهای گذشته نسبت به تورم و رشد قیمت داراییهایی مانند دلار، طلا و مسکن عقب مانده بود و بخشی از رشد فعلی را میتوان جبران همین فاصله دانست؛ اما این مزیت زمانی پایدار خواهد بود که رشد قیمت سهام با رشد سودآوری شرکتها همراه شود. در غیر این صورت، سرمایهگذاران دوباره ممکن است به سمت داراییهایی بروند که ریسک کمتری از نظر سیاستگذاری یا نقدشوندگی احساس میکنند.
سهامدار خرد چه کار کند؟
اکبری در ادامه عنوان کرد: شرایط فعلی بیش از هر چیز به مدیریت ریسک نیاز دارد. رشدهای سریع و صفهای خرید گسترده میتواند سرمایهگذار را با ترس از جاماندن وارد سهمهایی کند که بخش زیادی از رشد خود را پشت سر گذاشتهاند؛ برای سرمایهگذار خرد، تنوعبخشی همچنان اهمیت زیادی دارد. بهتر است به جای تمرکز روی یک صنعت یا چند سهم داغ بازار، سبدی متناسب با میزان ریسکپذیری تشکیل شود.
او افزود: استفاده از صندوقهای سهامی و مختلط نیز برای افرادی که زمان یا تخصص کافی برای تحلیل مداوم بازار ندارند، میتواند گزینه مناسبتری نسبت به خرید هیجانی سهام باشد؛ از طرف دیگر، حد زیان و حد سود باید قبل از ورود به معامله مشخص شود؛ نه زمانی که بازار در حال اصلاح است؛ در نهایت لازم است بگویم از نظر من بورس فعلاً جذاب است، اما بیریسک نیست.
اکبری گفت: تصویر فعلی بازار را نمیتوان یک حباب قطعی دانست. رشد شاخص، ورود پول حقیقی، افزایش ارزش معاملات و وضعیت نسبتاً مناسب ارزشگذاری، دلایلی هستند که میتوانند از ادامه روند حمایت کنند؛ در عین حال، بازار در نقطهای قرار گرفته که حساسیت آن به نرخ بهره، نرخ ارز، قیمتگذاری دستوری و تحولات سیاسی بالاست؛ بنابراین رسیدن شاخص به ۶ میلیون واحد کاملاً دستیافتنی به نظر میرسد؛ اما اهمیت اصلی در تثبیت این سطح و ادامه رشد سودآوری شرکتها خواهد بود.
او در نهایت افزود: اگر نقدینگی در بازار باقی بماند و ریسکهای سیاسی و سیاستگذاری افزایش پیدا نکند، ۶ میلیون میتواند تنها یک ایستگاه در مسیر صعود باشد. در غیر این صورت، اصلاح بخشی از رشد اخیر نهتنها غیرعادی نیست، بلکه میتواند بخشی طبیعی از مسیر یک بازار صعودی باشد.
*گفتنی است، مطلب بالا تنها یک مصاحبه بوده و سیگنالی برای خرید یا فروش سهام محسوب نمیشود.*
