او خاطرنشان کرد: برنامه "سازههای آبی میراث جهانی" یا WHIS، یکی از ابتکارات کمیسیون بینالمللی آبیاری و زهکشی است که طی سالهای اخیر و با هدف کمک به شناسایی، معرفی، حفظ و نگهداری این آثار ارزشمند تاریخی، اجرایی شده است.
احسانی با اشاره به اینکه از ابتدای اجرای این برنامه تاکنون، ۱۲ سازه آبی تاریخی از سوی کمیته ملی آبیاری و زهکشی جمهوری اسلامی ایران به ICID معرفی و ثبت شده است، گفت: در اجلاس سالانه کمیسیون که دهه سوم مهرماه در فرانسه برگزار خواهد شد، آثار ثبت شده سال ۲۰۲۶، معرفی میشوند.
او با یادآوری اینکه کمیسیون آبیاری و زهکشی، یک نهاد مستقل بینالمللی با بیش از هفتاد عضو است که با نام اختصاری ICID شناخته میشود، گفت: این کمیسیون ژانویه ۱۹۵۱ به پیشنهاد کشور هند و در دهلینو آغاز به کار کرد و کمیته ملی آبیاری و زهکشی جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از کمتیههای فعال این کمیسیون به شمار میرود.
احسانی با بیان اینکه سازههای شناسایی و معرفی شده برای ثبت در فهرست سازههای آبی میراث جهانی، باید حداقل ۱۰۰ سال قدمت داشته و همچنان فعال و زنده باشد، گفت: در ایران به واسطه پیشینه تمدنی، سازههای متعددی وجود دارد، اما هر کمیته سالانه تنها امکان معرفی ۴ سازه آبی را دارد.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه سازههای معرفی شده ایران برای امسال، هر یک بخشی از تجربه تاریخی ایرانیان در مهار، انتقال، ذخیره و بهرهبرداری از منابع آب را بازتاب میدهد، گفت: این روند مستقل از اقدامات یونسکو و فائو در شناسایی و ثبت آثار تاریخی انجام میشود، اما میتواند در روند ثبت در فهرستهای جهانی، موثر باشد.
احسانی خاطرنشان کرد: ثبت آثار در فهرست "سازههای آبی میراث جهانی" میتواند تسهیل کننده توجه به مباحث حفاظت، نگهداری، مرمت و ایجاد زیرساختهای گردشگری آبی باشد.
مدیر عامل شرکت آب منطقهای فارس نیز گفت: حدود یک سال قبل طی نامهای به کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، بند امیر به عنوان یکی از سازههای تاریخی واجد شرایط ثبت جهانی معرفی شد.
سیاوش بدری با بیان اینکه در استان فارس سازههای آبی تاریخی متعددی وجود دارد که هر یک میتواند به عنوان اثری ماندگار معرفی و ثبت شود، گفت: این اقدام به هدف معرفی بند امیر و فراهم کردن بستری برای نگهداری، مرمت و حفاظت بهتر از این سازه آبی و آبیاری، انجام شد.
بدری با اشاره به تبادل تفاهمنامهای بین آب منطقهای و میراث فرهنگی استان فارس گفت: این تفاهمنامه با هدف انجام پژوهشهای کاربردی عملی در خصوص سازههای آبی تاریخی نظیر سدها، بندها، آبراههها و. امضا و مبادله شده است و امیدواریم منجر به شناسایی و معرفی آثار ارزشمند تاریخی در زمینه مدیریت منابع آب شود.
توضیح اینکه، بند امیر یا سد عضدی، حدود سال ۹۶۰ میلادی برابر با ۳۶۰ هجری قمری و به دستور عضدالدوله دیلمی، بر روی رودخانه کُر در استان فارس احداث شده و یکی از دستاوردهای برجسته مهندسی آبی ایران در دوران قرون وسطی است.
آن زمان برای احداث این سازه آبی، از سنگ و ملات ضد آب سنتی استفاده شده و با ایجاد دریچههای طاقی شکل، امکان تنظیم دقیق جریان آب، کنترل سیلاب و مدیریت رسوب فراهم شده است.
منبع: آب منطقهای فارس
