وی با اشاره به شرایط ایجادشده در جریان جنگ و اقدامات انجامشده برای بازگرداندن شرایط تولید به وضعیت پیش از جنگ اظهار کرد: با آغاز عملیات دشمن، برخی واحدها و امکانات آسیب دیدند، اما با استفاده از ظرفیت انبارها و امکانات موجود و همچنین اقدامات مبتکرانه مهندسان صنعت نفت، از جمله استفاده از خطوط انتقال استانهای همجوار، تلاش شد شرایط تولید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد و بر اساس جدول زمانبندی ارائهشده، بخشهای مختلف در مدار قرار گیرند.
عاشوری با تبریک هفته خبرنگار افزود: خبرنگاران مسئولیت مهمی در آگاهیبخشی به جامعه و انتقال مسائل و مشکلات دارند. زندگی مردم و امنیت کشور با صنعت پالایش نفت گره خورده و این صنعت با چالشهایی مواجه است که اگر درباره آنها تصمیمات درست و بهموقع گرفته نشود، در آینده مشکلات جدی ایجاد خواهد شد.
وی ادامه داد: مسئله پالایشگاهها صرفاً موضوع سود و زیان شرکتهای پالایشی نیست، بلکه مستقیماً با امنیت انرژی، امنیت ملی، بودجه دولت، ارز و زندگی روزمره مردم ارتباط دارد. صنعت پالایش در دنیا نیز از صنایع سودآور محسوب میشود و در شرایط عادی میتواند سودآوری منطقی و معقولی داشته باشد، اما پالایشگاههای ایرانی به دلایل خاص خود با محدودیتهایی مواجه هستند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور با اشاره به مشکلات مربوط به خوراک پالایشگاهها گفت: زمانی که خوراک نفت در اختیار مجموعهای قرار دارد که امکان فروش آزادانه و متنوع آن وجود ندارد و فعالیت بنگاه نیز تا حد زیادی دستوری است، نمیتوان از یک بنگاه اقتصادی انتظار داشت با اطمینان نسبت به آینده سودآوری، سرمایهگذاریهای بلندمدت انجام دهد.
عاشوری تأکید کرد: نگاه ما این است که پالایشگاهها نباید صرفاً بهعنوان کارخانه تولید بنزین دیده شوند، بلکه باید بهعنوان یک بنگاه اقتصادی در نظر گرفته شوند که قادر است محصولات مختلف و با ارزش افزوده بالا تولید کند.
وی افزود: در دنیا پالایشگاهها به سمت پتروپالایشگاه شدن حرکت کردهاند؛ به این معنا که پالایش عمیقتر انجام شود، تولید نفت کوره کاهش یابد و تولید محصولات پتروشیمی، فرآوردههای ویژه و محصولات با ارزش افزوده بیشتر افزایش پیدا کند. برای این منظور پیچیدگی پالایشگاهها را افزایش میدهند تا محصولات با ارزشتر در بازار عرضه شود.
عاشوری گفت: ما نیز در مسائل راهبردی کشور همین مسیر را دنبال میکنیم، اما در عمل با موانعی مواجه هستیم که روند پتروپالایشگاهی شدن و توسعه پالایش عمیق را با مشکل روبهرو میکند.
ظرفیت پالایشگاهها محدود است
وی با اشاره به افزایش مصرف سوخت اظهار کرد: از حدود دو سال پیش اعلام کردهایم که ظرفیت پالایشگاههای کشور محدود است. ظرفیت پالایشگاهها در سالهای گذشته افزایش یافته، اما نمیتوان انتظار داشت پالایشگاهها بدون سرمایهگذاری و توسعه، بهصورت نامحدود تولید خود را افزایش دهند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور افزود: وزارت نفت، مجلس و دولت باید اطمینان داشته باشند که تولید موجود با این ظرفیت باید بهصورت مستمر حفظ شود. از سوی دیگر، تکالیف مختلفی نیز از سوی مجلس بر پالایشگاهها گذاشته شده است؛ از جمله نوسازی، کاهش مصرف انرژی، رعایت الزامات زیستمحیطی و اجرای تکالیف بینالمللی و دولتی.
وی ادامه داد: پالایشگاهها علاوه بر حفظ تولید، باید به سمت تولید محصولات ویژه با سودآوری بیشتر حرکت کنند، اما برای اجرای همه این تکالیف به منابع و سرمایهگذاری نیاز دارند.
تولید پالایشگاهها پاسخگوی مصرف بنزین نیست
عاشوری با اشاره به آمار مصرف و تولید بنزین در کشور گفت: در ۲۴ روز نخست تیرماه امسال، متوسط توزیع بنزین در کشور حدود ۱۳۴ میلیون لیتر در روز بوده است؛ در حالی که در همین بازه زمانی، تولید مستقیم ۱۰ پالایشگاه کشور حدود ۱۱۱ میلیون لیتر در روز بوده است.
وی افزود: به این ترتیب با کسری کاملاً مشخصی مواجه هستیم و حدود ۱۵ میلیون لیتر از طریق اختلاط فرآوردههای پتروشیمی و دیگر واحدهای کوچک تأمین میشود و آمار توزیع اعلامشده از سوی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی به حدود ۱۲۷ میلیون لیتر میرسد. بنابراین حتی با حداکثر تلاش برای استفاده از بنزین اختلاطی نیز در این بازه زمانی روزانه حدود ۸ میلیون لیتر کسری وجود داشته است.
عاشوری تأکید کرد: پالایشگاههای کشور با تمام ظرفیت در حال دریافت خوراک و تولید محصولات هستند و مسئولیت ما بهعنوان مجموعه پالایشگاهی، تولید حداکثری و پایدار است؛ اما سؤال اینجاست که آیا این میزان تولید بهتنهایی برای رفع ناترازی کافی است؟ پاسخ روشن است؛ خیر. بخشهای دیگر نیز باید به مسئولیتهای خود عمل کنند.
پالایشگاهها تاوان ضعف صنعت خودرو و فرسودگی ناوگان را میدهند
وی گفت: به این نتیجه رسیدهایم که پالایشگاههای کشور در بسیاری از موارد در حال پرداخت هزینه و تاوان مشکلات بخشهای دیگر هستند. یکی از این بخشها صنعت خودرو است؛ صنعتی که هم از نظر کیفیت خودرو و هم از نظر میزان مصرف سوخت فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور افزود: موضوع دیگر، حملونقل عمومی است. ناوگان حملونقل عمومی فرسوده و از نظر تعداد نیز رو به کاهش است. اگر به وضعیت حملونقل عمومی در شهرها نگاه کنیم، مشخص است که تعداد وسایل نقلیه عمومی نسبت به گذشته کاهش قابل توجهی داشته است.
وی ادامه داد: بازار خودرو نیز طی سالهای طولانی رقابتی نبوده و واردات عملاً قفل بوده است. در یک سال اخیر واردات تا حدودی باز شده و میتوان از این ظرفیت برای ورود خودروهای کممصرفتر، خروج خودروهای فرسوده و کاهش مصرف سوخت استفاده کرد.
عاشوری تأکید کرد: اگر خودروهای پرمصرف و فرسوده از چرخه خارج شوند، میتوان به کاهش مصرف بنزین کمک کرد. در غیر این صورت، افزایش مصرف بنزین موجب تشدید ناترازی، افزایش فشار بر پالایشگاهها و تحمیل هزینههای بیشتر به این صنعت خواهد شد.
وی گفت: صنعت پالایش در بسیاری از مواقع متهم میشود، در حالی که این صنعت وظیفه خود را در زمینه تولید انجام میدهد و پالایشگاهها با حداکثر ظرفیت ممکن در حال فعالیت هستند.
افزایش مصرف بنزین، منابع پالایشگاهها برای توسعه را کاهش داده است
عاشوری اظهار کرد: افزایش مصرف بنزین و تشدید ناترازی باعث شده فشار بیشتری به پالایشگاهها وارد شود و بخشی از فرآوردههای ویژه خود را به فرآوردههای اصلی تبدیل کنند. این مسئله در نهایت نقدینگی پالایشگاهها را کاهش داده و توان آنها برای اجرای پروژههای کیفیسازی و توسعهای را محدود میکند.
وی افزود: فشار واردشده به پالایشگاهها افزایش یافته، در حالی که برای توسعه و کیفیسازی به سرمایهگذاری بیشتری نیاز داریم. در شرایط فعلی منابع مورد نیاز برای توسعه و کیفیسازی پالایشگاههای کشور محدود است و باید برای این موضوع چارهاندیشی شود.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور در پایان با اشاره به موضوع قاچاق سوخت گفت: مسئله قاچاق سوخت نیز از دیگر موضوعاتی است که دولت باید با کمک مجلس برای آن راهکار مؤثر پیدا کند. حل ناترازی بنزین و سوخت نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ در بخشهای پالایش، خودرو، حملونقل عمومی، مدیریت مصرف، جلوگیری از قاچاق و تأمین منابع برای توسعه زیرساختهاست و نمیتوان تمام بار این مسئله را بر دوش پالایشگاهها گذاشت.
