باشگاه خبرنگاران جوان - برخی موسسات مانند ناسا درک بشریت از فضا را شکل دادهاند. از زمان تأسیس ناسا در سال ۱۹۵۸، این سازمان صدها ماموریت راهاندازی کرده است، اما تنها تعداد انگشتشماری از آنها اساساً علم، مهندسی یا تاریخ بشر را تغییر دادهاند.
برخی از آنها انسان را روی ماه قرار دادند. برخی دیگر نجوم را متحول کردند، جهانهای پنهان در سراسر منظومه شمسی را آشکار کردند یا حتی فراتر از نفوذ خورشید قدم گذاشتند. در اینجا ۱۵ ماموریت ناسا آورده شده است که میراث آنها همچنان علم و اکتشاف را شکل میدهد.
۱. پروژه مرکوری (۱۹۵۸-۱۹۶۳)
اولین برنامه پرواز فضایی انسانی ناسا ثابت کرد که انسانها میتوانند در فضا زنده بمانند و فعالیت کنند.
آلن شپرد(Alan Shepard) در سال ۱۹۶۱ اولین آمریکایی در فضا شد، در حالی که جان گلن(John Glenn) یک سال بعد به اولین آمریکایی تبدیل شد که به دور زمین چرخید و زمینه را برای هر ماموریت سرنشیندار بعدی فراهم کرد.
۲. پروژه جمینای (۱۹۶۱-۱۹۶۶)
پیش از آنکه فضانوردان بتوانند به ماه برسند، ناسا باید ملاقاتهای مداری، پهلوگیری، پروازهای فضایی طولانیمدت و پیادهرویهای فضایی را مدیریت میکرد.
ماموریت جمینای به تمام این اهداف دست یافت و به پل فناوری بین مرکوری و آپولو تبدیل شد.
۳. ماموریت «آپولو ۱۱» (۱۹۶۹)
شاید هیچ ماموریتی به اندازه این ماموریت، تاریخ را تغییر نداده باشد. نیل آرمسترانگ(Neil Armstrong) و باز آلدرین(Buzz Aldrin) اولین انسانهایی بودند که روی ماه قدم گذاشتند، در حالی که مایکل کالینز(Michael Collins) در مدار ماه، بالای سرشان میچرخید.
ماموریت «آپولو ۱۱» نشان داد که بشریت میتواند به یک جرم آسمانی دیگر سفر کند و با خیال راحت به خانه بازگردد و الهامبخش نسلهایی از دانشمندان و مهندسان پس از خود بود.
۴. ایستگاه فضایی اسکایلب (۱۹۷۳-۱۹۷۹)
اولین ایستگاه فضایی آمریکا ثابت کرد که انسانها میتوانند ماهها در فضا زندگی و کار کنند.
خدمه اسکایلب(Skylab) صدها آزمایش پزشکی، فیزیک خورشیدی و مشاهده زمین در این ایستگاه فضایی انجام دادند و راه را برای تاسیس ایستگاه فضایی بینالمللی(ISS) هموار کردند.
۵. ماموریت «وایکینگ ۱» (۱۹۷۵-۱۹۸۲)
هنگامی که ماموریت «وایکینگ ۱» در سال ۱۹۷۶ با خیال راحت روی مریخ فرود آمد، به اولین ماموریت موفقی تبدیل شد که روی سطح سیاره سرخ فعالیت میکند.
این فضاپیما اولین تصاویر را از سطح مریخ به زمین ارسال کرد، خاک مریخ را تجزیه و تحلیل کرد و آزمایشهای پیشگامانهای را برای جستجوی نشانههای حیات در سیاره سرخ انجام داد.
۶. کاوشگرهای «وویجر ۱» و «وویجر ۲» (۱۹۷۷ تاکنون)
فضاپیماهای دوقلوی وویجر(Voyager) که در ابتدا برای کاوش سیارات بیرون از منظومه شمسی طراحی شده بودند، اولین تصاویر نزدیک از سیارههای مشتری، زحل، اورانوس و نپتون را به بشر ارائه دادند.
هر دو فضاپیما امروزه نیز به فعالیت خود ادامه میدهند و «وویجر ۱» به اولین شیء ساخته دست بشر تبدیل شده است که وارد فضای بین ستارهای میشود.
۷. برنامه شاتل فضایی (۱۹۸۱-۲۰۱۱)
شاتل فضایی با معرفی فضاپیمایی که تا حدی قابل استفاده مجدد بود، دسترسی به مدار پایین زمین را متحول کرد.
مجموعه ماموریتهای شاتل، ماهوارهها را مستقر و تعمیر کردند، تلسکوپ فضایی هابل را پرتاب کردند، بخش عمدهای از ایستگاه فضایی بینالمللی را مونتاژ کردند و طی سه دهه ۱۳۵ ماموریت انجام دادند.
۸. تلسکوپ فضایی هابل (۱۹۹۰تاکنون)
تلسکوپ فضایی هابل(Hubble) در نجوم مدرن انقلابی ایجاد کرد. مشاهدات آن به اصلاح سن جهان، مطالعه سیاهچالهها، کشف هزاران کهکشان و ثبت برخی از نمادینترین تصاویر گرفته شده از فضا کمک کرد.
هابل اکنون بیش از سه دهه پس از پرتاب و فعالیت، همچنان به تولید علم پیشگامانه ادامه میدهد.
۹. ماموریت پثفایندر (۱۹۹۷)
ماموریت پثفایندر(Pathfinder) یا «رهیاب»، اولین مریخنوردی که در سیاره دیگری فعالیت کرد موسوم به سوجورنر(Sojourner) را به جهان معرفی کرد.
این ماموریت نشان داد که اکتشاف رباتیک نسبتاً کمهزینه میتواند بازده علمی عظیمی داشته باشد و راه را برای مریخنوردهای پیشرفته بعدی هموار کرد.
۱۰. ماموریت کاسینی-هایجنز (۱۹۹۷-۲۰۱۷)
ماموریت کاسینی(Cassini) درک ما از سیاره زحل و قمرهای آن را متحول کرد. این کاوشگر فورانهای غنی از آب از قمر انسلادوس(Enceladus) را آشکار کرد، دریاچههای متان قمر تایتان(Titan) را کاوش کرد و نشان داد که قمرهای یخی ممکن است محیطهایی داشته باشند که قادر به پشتیبانی از حیات باشند.
۱۱. مریخنوردهای روح و فرصت (۲۰۰۳-۲۰۱۹)
این مریخنوردهای دوقلو به نام روح(Spirit) و فرصت(Opportunity) که انتظار میرفت تنها ۹۰ روز مریخی دوام بیاورند، انتظارات را دگرگون کردند.
مریخنورد فرصت نزدیک به ۱۵ سال فعالیت کرد و شواهد قاطعی مبنی بر جریان آب مایع در مریخ کشف کرد که درک علمی از تاریخ این سیاره را به طرز چشمگیری تغییر داد.
۱۲. مریخنورد کنجکاوی (۲۰۱۱ تاکنون)
مریخنورد یا به عبارت دقیقتر، آزمایشگاه سیار کنجکاوی(Curiosity) تأیید کرد که مریخ باستان زمانی دارای دریاچهها، رودخانهها و مواد شیمیایی لازم برای حیات میکروبی بوده است.
این کاوشگر همچنان به بررسی چگونگی تکامل این سیاره از یک دنیای مرطوبتر به بیابان سرد امروزی ادامه میدهد.
۱۳. تلسکوپ فضایی «جیمز وب» (۲۰۲۱ تاکنون)
تلسکوپ فضایی «جیمز وب»(James Webb) که برای جایگزینی تلسکوپ فضایی هابل(Hubble) ساخته شده است، برخی از اولین کهکشانهای شناخته شده را رصد کرده، جو سیارات فراخورشیدی را تجزیه و تحلیل کرده و تصاویر فروسرخ بیسابقهای از کیهان ارائه داده است.
اکتشافات «جیمز وب» در حال حاضر نجوم و کیهانشناسی را تغییر شکل میدهد.
۱۴. مریخنورد استقامت و بالگرد نبوغ (۲۰۲۰ تاکنون)
مریخنورد استقامت(Perseverance) در حال جستجوی نشانههایی از حیات میکروبی باستانی در دهانه جزرو(Jezero) است و در عین حال نمونههایی را برای آوردن به زمین در آینده جمعآوری میکند.
همراه آن، بالگرد نبوغ(Ingenuity)، اولین هواگردی بود که به پرواز کنترلشده و با موتور در سیاره دیگری دست یافت و فصل کاملاً جدیدی را در اکتشافات سیارهای گشود.
۱۵. ماموریت «آرتمیس ۱» (۲۰۲۲)
بیش از ۵۰ سال پس از آپولو(Apollo)، ماموریت «آرتمیس ۱»(Artemis I) با موفقیت فضاپیمای اوریون(Orion) ناسا و موشک «سیستم پرتاب فضایی»(Space Launch System) را در طول یک ماموریت بدون سرنشین در اطراف ماه آزمایش کرد.
این آغاز برنامه آرتمیس ناسا بود که هدف آن بازگشت فضانوردان به سطح ماه و در نهایت پشتیبانی از ماموریتهای انسانی به مریخ است.
از ماه تا فضای میانستارهای
بزرگترین ماموریتهای ناسا بسیار فراتر از دستیابی به نقاط عطف فنی بودهاند. آنها درک بشریت از جهان را گسترش دادهاند، مهندسی را متحول کردهاند و نسلها را برای دنبال کردن علم و اکتشاف الهام بخشیدهاند.
با برنامههایی مانند «آرتمیس»، «اروپا کلیپر» و ماموریتهای آینده مریخ، ماموریت تاریخساز بعدی ناسا ممکن است در راه باشد.
منبع: ایسنا
