باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - احمد مختاری در کنفرانس فعالان صنعت گلخانه در شیراز با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در توسعه گلخانههای کشور گفت: توسعه گلخانهها با توجه به محدودیت منابع آبی، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینههای تولید، محدودیت زمین مناسب و ضرورت ارتقای بهرهوری، دیگر یک انتخاب لوکس یا صرفاً نمادی از کشاورزی مدرن نیست، بلکه به یک ضرورت تبدیل شده است.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور اظهار کرد: کشور ناگزیر است به سمت کشاورزی دقیقتر، پایدارتر و اقتصادیتر حرکت کند، اما افزایش سطح زیرکشت گلخانهای بهتنهایی نشانه موفقیت نیست.
او افزود: اگر هزاران هکتار گلخانه احداث شود، اما سرمایهگذار به سود اقتصادی نرسد، سازه متناسب با اقلیم طراحی نشود، تجهیزات سرمایشی، گرمایشی و تهویه بهدرستی انتخاب نشوند یا محصول بدون شناخت بازار هدف تعیین شود، نمیتوان از شکلگیری یک صنعت پایدار سخن گفت.
ضرورت تغییر رویکرد از ساخت گلخانه به ایجاد کسبوکار گلخانهای
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور با تأکید بر اینکه نگاه فعالان این حوزه باید از «ساخت گلخانه» به «ایجاد کسبوکار گلخانهای پایدار» تغییر کند، گفت: این دو رویکرد تفاوت اساسی با یکدیگر دارند.
مختاری افزود: سرمایهگذار باید پیش از آغاز عملیات اجرایی پروژه، بداند چه محصولی قرار است تولید شود، بازار هدف کجاست، چه میزان سرمایه در گردش نیاز دارد و دوره بازگشت سرمایه چقدر خواهد بود.
او با بیان اینکه موفقیت یک پروژه گلخانهای حاصل عملکرد یک بخش بهتنهایی نیست، تصریح کرد: مسئولیت دولت فقط صدور مجوز، وظیفه شرکت گلخانهساز صرفاً فروش سازه، مسئولیت مهندس تنها تهیه نقشه و وظیفه سرمایهگذار نیز فقط تأمین سرمایه نیست؛ یک پروژه موفق زمانی شکل میگیرد که همه این حلقهها در کنار یکدیگر قرار گیرند.
کیفیت سازه نباید قربانی کاهش هزینه شود
مختاری یکی از دغدغههای جدی انجمن ملی گلخانهسازان کشور را کیفیت اجرای پروژهها و صیانت از سرمایه سرمایهگذاران دانست و گفت: گاهی سرمایهگذار برای کاهش چند درصد از هزینه احداث، طراحی یا اجرای ارزانتر را انتخاب میکند، اما همین صرفهجویی اولیه ممکن است در سالهای بعد هزینههای چندبرابری به پروژه تحمیل کند.
او تأکید کرد: گلخانه یک سازه ساده نیست و باید مقاومت آن در برابر بار برف، باد و محصول، همچنین شرایط اقلیمی و الزامات مربوط به تهویه، پیش از اجرا بهصورت دقیق مطالعه، تحلیل و محاسبه شود.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور خاطرنشان کرد: رقابت در صنعت گلخانه باید بر مبنای کیفیت، فناوری، خدمات و بهرهوری باشد، نه صرفاً کاهش قیمت.
طولانی شدن فرآیندهای اداری، مانع سرمایهگذاری در گلخانه
او، همچنین با اشاره به هزینههای بالای زمین، سازه، تجهیزات، انرژی و سرمایه در گردش اظهار کرد: طولانی شدن فرآیندهای اداری و تعدد دستگاههای تصمیمگیر میتواند زمان اجرای پروژههای گلخانهای را بهشدت افزایش دهد.
مختاری از وزارت جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی خواست فرآیند سرمایهگذاری در صنعت گلخانه را کوتاهتر، شفافتر و قابل پیشبینیتر کنند.
او افزود: سرمایهگذار نباید ماهها برای دریافت مجوز، انشعابات، تسهیلات یا حتی یک استعلام ساده، میان دستگاههای مختلف در رفتوآمد باشد.
شرکتهای گلخانهساز باید از فروش سازه فراتر بروند
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور با تأکید بر مسئولیت بخش خصوصی گفت: شرکتهای فعال در این صنعت باید از فروش صرف سازه فاصله بگیرند و از مرحله مطالعه و طراحی تا اجرا، راهاندازی، آموزش و بهرهبرداری در کنار سرمایهگذار حضور داشته باشند.
مختاری افزود: اعتبار صنعت گلخانه زمانی حفظ میشود که سرمایهگذار چند سال پس از احداث گلخانه نیز از تصمیمی که گرفته رضایت داشته باشد.
بازار باید همزمان با طراحی گلخانه مورد توجه قرار گیرد
او بازار را یکی از ارکان اصلی موفقیت پروژههای گلخانهای دانست و گفت: نمیتوان صرفاً تولید را افزایش داد و پس از آن به فکر بازار فروش بود؛ از همان مرحله طراحی پروژه باید بازار داخلی، ظرفیت صادرات، بستهبندی و استانداردهای محصول مورد مطالعه قرار گیرد.
مختاری تأکید کرد: آینده صنعت گلخانه ایران تنها در افزایش تولید خلاصه نمیشود، بلکه در تولید باکیفیت، بهرهوری بالا و حضور قدرتمند در بازارهای صادراتی رقم خواهد خورد.
او با اشاره به ظرفیتهای کشور اظهار کرد: ایران از نظر موقعیت جغرافیایی، تنوع اقلیمی، نیروی انسانی متخصص و دسترسی به بازارهای منطقه، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بازیگران مهم تولیدات گیاهی در منطقه را دارد، اما تحقق این هدف با تصمیمگیریهای جزیرهای امکانپذیر نیست.
توصیه به سرمایهگذاران؛ پیش از خرید سازه، طرح اقتصادی تهیه کنید
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور خطاب به متقاضیان و سرمایهگذاران این حوزه گفت: گلخانه میتواند یک سرمایهگذاری بسیار مناسب باشد، اما به شرط آنکه پروژه از ابتدا درست تعریف شود.
مختاری توصیه کرد: سرمایهگذاران پیش از دریافت قیمت سازه، مطالعات لازم را انجام دهند و پیش از انتخاب پیمانکار نیز از مشاوران توانمند استفاده کنند.
او افزود: سوابق پروژههای اجراشده پیمانکاران باید بررسی شود، بازار محصول پیش از انتخاب آن مورد مطالعه قرار گیرد و پیش از هرگونه هزینهکرد، یک طرح اقتصادی واقعی تهیه شود.
به گفته مختاری، در پروژههای گلخانهای ارزانترین پیشنهاد لزوماً اقتصادیترین پیشنهاد نیست؛ یک تصمیم درست در ابتدای پروژه میتواند سالها برای سرمایهگذار درآمد ایجاد کند، در حالی که یک تصمیم اشتباه ممکن است هزینههای سنگینی را برای سالهای طولانی به همراه داشته باشد.
معیار موفقیت، تعداد گلخانههای سودآور است نه فقط افزایش هکتارها
مختاری با تأکید بر آمادگی انجمن ملی گلخانهسازان کشور برای همکاری با سرمایهگذاران، بهرهبرداران و دستگاههای اجرایی گفت: آینده صنعت گلخانه کشور امیدوارکننده است، به شرط آنکه به جای تمرکز صرف بر تعداد هکتارهای جدید، درباره تعداد گلخانههای موفق و سودآور صحبت کنیم.
او افزود: زمانی میتوان گفت توسعه گلخانه در کشور موفق بوده است که سرمایهگذار موفق باشد، تولیدکننده به سود برسد، منابع آب کشور بهتر مدیریت شود و محصولات ایرانی با کیفیت و قدرت رقابت در بازارهای منطقهای و جهانی حضور پیدا کنند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور در پایان خاطرنشان کرد: دستیابی به این آینده امکانپذیر است؛ مشروط بر اینکه دولت نقش تسهیلگر داشته باشد، بخش خصوصی مسئولیتپذیر عمل کند، مهندسی و استانداردها جدی گرفته شود و همه فعالان صنعت به جای منافع کوتاهمدت، نگاه خود را به آینده این صنعت معطوف کنند.
