صفحه اقتصاد -
با این حال، یک واقعیت روشن است: خودروی مدل ۱۳۸۵ امروز حدود ۲۰ سال عمر دارد و تداوم حضور این خودروها بیش از آنکه فقط مسئلهای فنی باشد، به قدرت خرید خانوار و ساختار صنعت خودرو گره خورده است. فرسودگی، مسئلهای فراتر از یک خودروی قدیمی
خودروی فرسوده فقط یک وسیله نقلیه قدیمی نیست؛ مصرف سوخت بالاتر، هزینه تعمیرات بیشتر، آلایندگی و ریسک ایمنی، هزینههایی هستند که در قیمت خودرو دیده نمیشوند اما به اقتصاد خانوار و کشور تحمیل میشوند.
برآوردهای اعلامشده از سوی مسئولان از وجود میلیونها خودرو و موتورسیکلت فرسوده یا آلاینده حکایت دارد. در بخش حملونقل سنگین نیز بیش از ۱۲۰ هزار کامیون فرسوده در جادههای کشور فعال هستند. همزمان، مصرف روزانه بنزین در سالهای اخیر به بیش از ۱۳۰ میلیون لیتر رسیده و ناترازی تولید و مصرف سوخت افزایش یافته است. در چنین شرایطی، خودروهای فرسوده فقط مشکل آلودگی نیستند؛ بخشی از هزینه سنگین مصرف انرژی را نیز به اقتصاد تحمیل میکنند. چرا خودروهای ۲۰ ساله هنوز در خیاباناند؟
پاسخ را باید در قدرت خرید جستوجو کرد. برای بسیاری از خانوارها، تعویض خودرو دیگر یک خرید معمولی نیست؛ بلکه یک تصمیم مالی سنگین است. این موضوع برای رانندگان تاکسی، مسافرکش و رانندگان بینشهری جدیتر است، زیرا خودرو ابزار اصلی درآمد آنهاست.
بنابراین نمیتوان از مالک خواست خودروی فرسوده خود را کنار بگذارد، بدون آنکه امکان خرید خودروی جایگزین را فراهم کرد. اینجاست که سیاست نوسازی با یک تناقض روبهرو میشود: دولت خواهان اسقاط خودروهای قدیمی است، اما بخش قابلتوجهی از مالکان توان خرید خودروی جدید را ندارند. اسقاط افزایش یافته؛ اما نوسازی هنوز دشوار است
طبق اعلام مسئولان، در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲۰ هزار خودروی فرسوده اسقاط شد و هدف برنامه هفتم، اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار خودرو است. اما افزایش اسقاط زمانی معنا دارد که خودروهای جایگزین نیز قابلدسترس باشند.
گواهی اسقاط خودروی سواری در آخرین نرخهای اعلامشده حدود ۶۰ میلیون تومان است؛ رقمی که بهتنهایی فاصله میان خودروی فرسوده و خودروی جدید را پوشش نمیدهد. بنابراین نوسازی واقعی نیازمند ترکیبی از قیمت مناسب اسقاط، تسهیلات بلندمدت و خودروی جایگزین …
