فاطمه غریبی / گروه دیپلماسی- از همین رو، در گفتوگو با عبدالامیر نبوی، استاد مطالعات منطقهای دانشگاه تهران به بررسی نگاه کشورهای عربی به تحولات اخیر و تفاوتهای رویکردی آنها پرداختیم. نبوی معتقد است، نگرانی مشترک کشورهای عربی از یک سو شکست ایران و تقویت هژمونی رقبایی مانند اسرائیل و ترکیه و از سوی دیگر پیروزی ایران و افزایش نفوذ منطقهای آن است؛ نگرانیهایی که آنها را به سمت میانجیگری و تلاش برای کاهش تنش سوق داده است. به گفته او، ایده ناگفته این کشورها حفظ ایران به عنوان کشوری است که نه دچار فروپاشی و بیثباتی شود و نه به قدرت هژمونیک منطقهای تبدیل شود.
برخلاف تصور رایج، به نظر میرسد کشورهای عربی در قبال جنگ علیه ایران یک رویکرد واحد ندارند. اگر بخواهید رفتار کشورهای عربی را دستهبندی کنید، چه الگوهایی را میتوان میان کشورهایی مانند عربستان، امارات، قطر، عمان و دیگران مشاهده کرد؟ این رویکردها نسبت به جنگ ۴۰ روزه چه تغییری کرده است؟
برای بررسی الگوی رفتاری کشورهای عربی منطقه در قبال تحولات یک سال اخیر، بویژه جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل توجه به چند نکته میتواند به درک بهتر این الگو کمک کند.
نکته اول، نگرانی کشورهای عربی منطقه از افزایش تنشهاست؛ چراکه تداوم بحران میتواند پیامدهای خود را به منافع و امنیت ملی آنها نیز سرایت دهد و این کشورها را با مخاطرات جدی مواجه کند. نگرانی دوم آنها این است که تداوم جنگ ممکن است ایران را با خطر جنگ داخلی یا تجزیه مواجه کند؛ وضعیتی که میتواند در گام اول برای کشورهای همسایه و در مراحل بعد برای دیگر کشورهای منطقه، نگرانیهای امنیتی جدی ایجاد کند. میدانیم که خطر تجزیه یا جنگ داخلی میتواند زمینهساز قاچاق سلاح، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر، مهاجرت گسترده و مجموعهای از مشکلات دیگر شود.
نگرانی سوم کشورهای منطقه این است که شکست قطعی ایران میتواند زمینه را برای بهرهبرداری ترکیه یا اسرائیل از این وضعیت فراهم کند و به افزایش نفوذ و تبدیل آنها به یک قدرت هژمونیک در منطقه منجر شود. در عین حال، نگرانی دیگری نیز وجود دارد و آن این است که ایران در این جنگ پیروز شود و پس از آن به قدرت هژمونیک …
