امتداد یک رویای ملی در هنر ایران

 سعیده احسانی‌راد؛ گروه فرهنگی/  در نمایشگاه آثار احسان ابراهیم‌نژاد، صادق ادهم، رضا بانگیز، صادق تیرافکن، مهرداد دفتری، نسیم ذوالفقار، نازی رضازاده، علیرضا روح‌الامینی، جعفر روحبخش، بهروز زیندشتی، یزدان سعدی، سیاوش سهرابی‌نیا، مسعود سهیلی‌نژاد، فرشید شفیعی، رضا عابدینی، قدرت‌الله عاقلی، لاله قائدامینی، امیر کبیرنژاد، پرویز کلانتری، علی مشهدی الاصل و دانیال ملانوروزی هنرمندانی هستند که در این نمایشگاه آثارشان به نمایش درآمد. شایان شعبان گردآورنده این نمایشگاه در گفت‌و‌گو با «ایران» درباره این نمایشگاه و وضعیت جریان هنر سقاخانه مطالبی را بیان کرد و به سؤالات اینطور پاسخ داد.

عنوان نمایشگاه «نوسقاخانه» است. آیا این «نو» بودن صرفاً به معنای گذشت زمان و حضور نسل‌های جدید است یا به معنای بازخوانی و دگرگونی ماهوی در مؤلفه‌های بصری این جنبش است؟

نمایشگاه اولِ «سقاخانه: تولد یک رویا» بود؛ مبنی بر اینکه اگر تاریخ صد سال اخیر کشور را مطالعه کنید بالاخص در حوزه‌ هنرهای تجسمی زمانی که حکومت قاجار از بین می‌رود و پهلوی اول سر کار می‌آید روشنفکران، هنرمندان، جامعه‌ ایرانی و حتی نظام حاکم در تلاش بودند یک جنبش فرهنگی و هنری ملی را پایه‌گذاری کنند تا بعد از سال‌ها، هنرهای تجسمی به یک مکتب برسد. در این راستا، تلاش‌های مختلفی صورت گرفت که هیچ‌کدام به نتیجه‌ مورد نظر منتج نشد؛ شاید اولین تلاش‌ها مربوط به مدرسه صنایع قدیمه در زمان پهلوی اول باشد که آن‌طور که باید، به‌صورت مکتب شکل نگرفت.

در جریان هنر معاصر و هنر مدرن ایران، «انجمن خروس جنگی» پا گرفت، اما به دلیل نگاه‌های این انجمن که چپ بود و به دلیل عقاید سیاسی مختلفی که داشتند، مورد پسند حکومت واقع نشد. تا زمانی که به هنرمندان نسل بعد در اواخر دهه سی و چهل رسیدیم؛ در بینال سوم ایران، کریم امامی آثار آنها را دید و عنوان «سقاخانه» را به آن داد. آثاری که از یک آبشخور فرهنگی و هنری استفاده می‌کردند؛ هنرمندانی چون فرامرز پیل‌آرام، حسین زنده‌رودی، منصور قندریز و بهزاد گلپایگانی که برای اولین‌بار در بینال …