وقتی سلامت مردم در خط مقدم بود

محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:  واقعیت این است که جنگ‌ها فقط میدان نبرد نظامی نیستند؛ هر جنگ، در لایه‌های غیرنظامی و غیرامنیتی خود، آزمونی برای همه نهادها، سازمان‌ها و گروه‌های اجتماعی است؛ آزمونی برای تاب‌آوری نهادها، سازمان‌ها و البته انسان‌ها؛ اینکه میزان آمادگی ما چه مقدار و چگونه است؟ تصمیم‌گیری‌های ما در شرایط بحران چگونه است؟ چقدر می‌توانیم منابع محدود را مدیریت کنیم و مهم‌تر از همه اینکه چگونه و چقدر می‌توانیم با مردم و برای مردم بمانیم.

هم جنگ دوازده روزه و هم جنگ چهل روزه، پدیده‌های نوظهوری در تاریخ جنگ‌های جهان بودند، تا حدی که می‌توان آنها را نقطه آغاز عصر جدیدی در تاریخ قلمداد کرد؛ در این دو جنگ ما در نظام سلامت ایران با جنگ‌هایی کلاسیک یا حتی مدرن مواجه نبودیم، با شرایط جدیدی مواجه بودیم که جهان تا به حال تجربه نکرده بود. بنابراین نحوه مواجهه با این جنگ اهریمنی نوظهور و تا حدودی ناشناخته نیز رویکردهای جدیدی را‌ طلب می‌کرد. پیش از این، نظام سلامت ایران در دفاع مقدس، تجربه‌ای هشت ساله و ارزشمند داشت اما با اینکه با شکل‌های جدیدی از تهاجم غیرانسانی و جنگ ضدبشری روبه‌رو بودیم؛ خوشبختانه ما پیش از آغاز جنگ دوازده روزه به این نکته کلیدی و مهم توجه داشتیم بنابراین کم‌وبیش با یک آمادگی علمی و ذهنی در مقابل این بحران قرار گرفتیم.

به‌طور کلی برای نظام سلامت، جنگ معنای ویژه‌ای دارد؛ دقیقاً در زمانی که عموم جامعه تلاش می‌کنند جان‌پناهی بیابند و در جای امنی مستقر شوند، در هنگامه‌ای که بسیاری از نهادها و سازمان‌ها تعطیل یا نیمه تعطیل می‌شوند، کار نظام سلامت به‌طور ویژه آغاز می‌شود؛ البته در روزهای جنگ، بیمارستان‌ها فقط محل درمان مجروحان جنگ نیستند، آنها پناهگاه امن مردم هستند. بیماری‌ها متوقف نمی‌شوند و بیمارانی که سال‌هاست با دیابت، سرطان، بیماری قلبی، نارسایی کلیه و... زندگی می‌کنند، همچنان باید درمان خود را ادامه بدهند؛ بخش بهداشت و پیشگیری، نه تنها تعطیل نمی‌شود بلکه بعضاً با حساسیت بیشتری دنبال می‌شود؛ کودک بیمار، مادر باردار، بیمار …