ایران آنلاین:
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در نشست «مفاهیم، نظریهها و شاخصهای تابآوری اجتماعی و کاربست آن در وضعیت جنگی» با اشاره به اهمیت موضوع تابآوری برای سیاستگذاران و پژوهشگران گفت: دغدغه همه ما این است که بدانیم چرا جامعه ایران در رخدادهای سالی که گذشت به ویژه جنگ، بیش از آنچه تصور میشد تابآوری نشان داد و در شرایطی که بسیاری از معادلات سیاسی و اجتماعی به شکل متفاوتی پیش رفت، رفتار جامعه ایران برای بسیاری قابل پیشبینی نبود.
وی با اشاره به تحولات سیاسی و اجتماعی از ابتدای سال 1404 و وقوع سه جنگ و برخی مطالبات اجتماعی اظهار کرد: همه کسانی که این تحولات را طراحی میکردند، به فروپاشی جامعه فکر میکردند. اما این اتفاق نیفتاد و همین مسئله میتواند موضوع یک مطالعه جدی به ویژه در حوزه علوم انسانی باشد.
میدری افزود: بسیاری از اوقات، یک حادثه میتواند زمینه شکلگیری نظریههای جدید شود و در علوم انسانی و علوم طبیعی نمونههای فراوانی وجود دارد که یک حادثه توجه یک اندیشمند یا یک گروه را به خود جلب کرده و بعد از آن، یک روند فکری جدید شکل گرفته است.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به دیدگاههای «کارل پولانی» جامعهشناس گفت: پولانی از سه حادثهای سخن میگوید که ذهن او را به خود مشغول کرده بود؛ اینکه در اواخر قرن نوزدهم و در شرایط گسترش فقر چه اتفاقی افتاد که بازی تغییر کرد. در بحران سال 1929 چه شد که سرمایهداری مالی تحت نظم دولتها قرار گرفت و چگونه تخریب محیط زیست کنترل شد. او معتقد بود این تحولات بخشی از روند عادی نبودند و در مقطعی دگرگونی بزرگی رخ داده است.
وی با اشاره به تحولات رسانهای در جریان جنگ اخیر ادامه داد: من در 17 مرداد، روز خبرنگار، در یادداشتی نوشتم که برای نخستین بار رسانههای ما توانستند تصویری را که بزرگترین رسانههای دنیا ارائه میکردند، به چالش بکشند و این رسانههای ایران بودند که در این زمینه موفق شدند.
میدری با بیان این که در تاریخ نیز رسانه و روایت نقش مهمی در شکلدهی افکار عمومی داشته است، اظهار کرد: یک متفکر فرانسوی میگوید در قرن شانزدهم، هنگامی که میخواستند به چین حمله کنند، ابتدا افکار عمومی و فضای رسانهای اروپا را تغییر دادند و بعد حمله کردند. در جنگ ویتنام نیز آدمکشها با فیلم و اخبار دروغ به قهرمان تبدیل میشدند.
وی تصریح کرد: پرسش این است که چه شد رسانههای ایران توانستند جنایتکار را به عنوان جنایتکار معرفی کنند، چه شد کودکان میناب و لامرد به همه دنیا معرفی شدند و چه شد که این روایت توانست در سطح جهان دیده شود؟ ما که بیبیسی، گاردین و سیانان را نداریم؛ پس چه اتفاقی افتاد که دنیا فهمید چه رخ داده است؟ ترامپ با میلیاردها دلار سرمایه نتوانست دنیا را تسخیر کند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: در حوزه تابآوری جامعه نیز باید بنشینیم و بررسی کنیم که چه شد جامعه ایران برخلاف همه پیشبینیها، در روندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، اینچنین تفاوت معناداری از خود نشان داد.
میدری با طرح این پرسش که «چرا جامعه ایران شکننده نشد؟» گفت: پاسخ اولیهای که میتوانم پیشنهاد کنم این است که شاخصی تحت عنوان «شاخص شکنندگی حکومتها» وجود دارد که چهار زیرمجموعه از جمله حوزههای اقتصادی و سیاسی را دربرمیگیرد. سالهاست این شاخص را بررسی میکنیم و یکی از عوامل مهم شکنندگی و ضدتابآوری جامعه ایران، شکاف میان نخبگان است.
وی افزود: بر اساس شاخصهایی که در دنیا درباره ایران مورد استفاده قرار میگیرد، شکاف میان نخبگان سیاسی یکی از بزرگترین خطرهای شکنندگی ایران محسوب میشود. بنابراین پرسش مهم این است که چرا با وجود این خطر، جامعه ایران شکننده نشد؟ به نظر من رفتار متفاوت نخبگان سیاسی ایران در کنار ریشههای فرهنگی، مقاومتپذیری و عوامل متعدد دیگر، در این زمینه مؤثر بوده است.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به تلاشهای صورتگرفته برای ایجاد وحدت در میان نیروهای سیاسی گفت: بسیاری از مسئولان شعار وحدت سر دادند، اما در عمل نتوانستند در ایجاد وحدت میان سیاسیون ایران موفق باشند. رفتار دکتر پزشکیان متفاوت بود. باید بررسی کنیم که چگونه رئیسجمهور توانست در موضوعاتی مانند حجاب، اینترنت و جنگ بایستد و در عین حال انسجام میان نخبگان کشور را حفظ کند.
میدری ادامه داد: به نظر من، هم رهبر شهید و هم رهبر معظم انقلاب خواهان همین انسجام بودند و هستند. امام خمینی(ره) نیز مدتها تلاش کردند گروههای مختلف سیاسی را در کنار یکدیگر نگه دارند؛ چرا که هرگونه شکاف به زیان رأس نظام است. اینکه شخص اول اجرایی کشور چگونه میتواند چنین انسجامی ایجاد کند، رفتاری است که واقعاً باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت بررسی ابعاد روانشناختی و فردی رفتار رهبران افزود: در کتابی که رفتار رهبران بزرگ را بررسی کرده است، نشان داده میشود که این رهبران چگونه توانستهاند نقاط عطف ایجاد کنند. یکی از ویژگیهای نخست آنان رویکرد فروتنانه بوده است. فروتنی سیاسی میتواند به رفتار راهبردی متفاوتی منجر شود.
میدری گفت: باید بررسی کنیم رئیسجمهور چگونه رفتار کرده است که وحدتساز بود. حتی در همین حملههایی که امروز صورت میگیرد. وحدتی که میان سه قوه و رؤسای قوا وجود دارد، برای کسانی که در بطن روابط سیاسی کشور هستند، پدیدهای کمنظیر است.
وی افزود: اینکه رئیسجمهور بپذیرد فرد دیگری مسئولیت مذاکرات را برعهده بگیرد و نیز این بار سنگین را بپذیرد، پدیدهای منحصربهفرد از وفاق است و اگر این اتفاق رخ نمیداد، مذاکرات نیز به این شکل پیش نمیرفت. مسئولیت سنگین آقای قالیباف یک نوآوری اجتماعی و سیاسی است و نباید ساده از کنار تحولی که در کشور رخ داده عبور کنیم.
میدری با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در مواجهه با بحران و تحریم گفت: ما خودمان مثل ماهی در آب هستیم و متوجه نمیشویم چه اتفاقی افتاده است. اینکه مردم در خیابانها میمانند و جامعه در شرایط دشوار اینگونه ملی رفتار میکند، باید مورد بررسی قرار گیرد.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پایان تأکید کرد: همانطور که درباره انقلاب ایران صدها جلد کتاب نوشته شده است، درباره تابآوری جامعه ایران پس از جنگ نیز باید کتابها نوشته شود و این تجربه تاریخی و اجتماعی بهصورت جدی مورد مطالعه قرار گیرد.
انتهای پیام/
