مینا شیروانی ناغانی، پژوهشگر جامعهشناسی اقتصادی: وضعیت پیچیده و پویای کنونی، این سوال را ایجاد میکند که چگونه جامعهای که در انتظار یا در کشاکش بحرانهای متعدد زیسته، میتواند از چرخه فرسایش بیرون آید و مزایا و چالشهای ژئوپلتیکش را به بازتولید پایدار زندگی روزمره و خلق امید در جامعه پیوند زند؟ در نگاه جامعهشناسی اقتصادی این دریچه تنها از متغیرهای کلان صرف چون؛ ارز، سرمایهگذاری، رشد تولید و... نمیگذرد، بلکه در زنجیرهای جای دارد که از سطح دولت تا عدالت، ادراک شده و امکان زیست مطلوب، ولو در شرایط دشوار امتداد مییابد، زنجیرهای که حلقههای میانی آن در تحلیلهای صرفاً اقتصادی اغلب نادیده گرفته میشوند.
در راستای ترسیم وضعیت، باید روشن کرد که گرچه صاحبنظران و تحلیلگران داخلی و خارجی به پاسخ و مقاومت ایران در عرصه نبرد صحه گذاشتهاند، ولی پرداختن به مقاومت حماسی ایران نباید ما را از چارهاندیشی درباره مسائل در شرایط پویای فعلی و زمانی که هنوز نبرد پایان نپذیرفته و نیز ثمره این مقاومت نیز باید در سایر ساحات اجتماعی جاری و ساری شود، باز دارد.
هر چند در این برهه و شرایط موجودیتی، باید منصفانه به تبعات اقتصادی اندیشید، اما واقعیت این است که میان میدان نبرد و اقتصاد جامعه، زنجیرهای از نهادها، بازارها، شبکههای اجتماعی، انتظارات، نظام توزیع، اشتغال، دستمزد و اعتماد قرار دارد. اگر این حلقههای میانی به خوبی فعال نشوند، ممکن است کشور از میدان جنگ با پیروزی خارج شود، اما جامعه همچنان از مطلوبهای اقتصادی خود فاصله داشته باشد. البته عدم گسست چرخه تولید و توزیع و مصرف در شرایط جنگی، نکته قابل تحسینی بود که اتفاقا استمرار فشارهای خارجی آن را هدف قرار داده است.
فارغ از تدابیر اقتصادی که اقناع مردمی، اجماع در سطوح نخبگی و سیاسی، هماهنگی بین بخشی و نیز هماهنگی در سیاستهای صنعتی و پولی و مالی در سطوح مدیریت کلان کشور را میطلبد، جامعهشناسی اقتصادی توجه را به این پرسش معطوف میکند که این متغیرها چگونه وارد زندگی اجتماعی میشوند؟ درآمد ارزی دولت زمانی اهمیت اجتماعی پیدا میکند که …
