ندا فتاحی – بورس24 : پتروشیمی فنآوران بهعنوان یکی از شرکتهای مهم زنجیره متانول و اسید استیک کشور، در ماههای اخیر با شرایطی متفاوت در حوزه صادرات روبهرو بوده است. محدودیتهای ناشی از التهابهای منطقهای، ملاحظات مربوط به تأمین بازار داخلی و شرایط حملونقل دریایی، بخشی از متغیرهایی بوده که بر برنامه صادراتی این شرکت اثر گذاشته است.
در همین زمینه، حسین رفیقدوست، مدیرعامل پتروشیمی فنآوران که سهام آن در بورس تهران با نماد «شفن» معامله میشود، در گفتوگویی با بورس24 ضمن تأکید بر اولویت تأمین بازار داخل، از صدور دوباره مجوز صادرات اسید استیک، آمادگی برای ازسرگیری صادرات زمینی و برنامه شرکت برای تداوم صادرات متانول پس از فروکشکردن التهابات سخن گفت که مشروح آن را در ادامه می خوانید:
وضعیت صادرات پتروشیمی فنآوران در بخش اسید استیک اکنون چگونه است؟ آیا شرکت امکان صادرات دارد؟
در بخش اسید استیک، باید توجه داشت که پتروشیمی فنآوران تنها تأمینکننده داخلی این محصول است؛ بنابراین اولویت نخست ما، تأمین کامل نیاز بازار داخل است. سیاست شرکت این است که ابتدا تقاضای داخلی را پوشش دهد و سپس مازاد تولید را به صادرات اختصاص دهد.
در مقطعی، با توجه به شرایط خاص منطقهای و التهابهایی که در بازار وجود داشت، اجازه صادرات داده نشده بود. اما اخیراً مجوز صادرات مجدداً صادر شده است. بر همین اساس، در صورتی که فضای بازار به ثبات برسد و التهابهای موجود کاهش پیدا کند، قطعاً صادرات زمینی اسید استیک را دوباره آغاز خواهیم کرد.
یعنی در اسید استیک، بازار داخل همچنان اولویت اصلی شفن است؟
بله، دقیقاً. چون ما تنها تولیدکننده داخلی اسید استیک هستیم، مسئولیت تأمین نیاز داخل برای ما اهمیت ویژهای دارد. صادرات زمانی انجام میشود که بازار داخل بهطور کامل تأمین شده باشد و مازاد تولید وجود داشته باشد.
در واقع نگاه ما به صادرات اسید استیک، نگاهی مکمل است؛ یعنی ابتدا پایداری عرضه داخلی، سپس استفاده از ظرفیت صادراتی برای فروش مازاد تولید. این رویکرد هم از نظر اقتصادی برای شرکت اهمیت دارد و هم از منظر تنظیم بازار داخلی.
بازارهای هدف پتروشیمی فنآوران در صادرات زمینی اسید استیک کدام کشورها هستند؟
تمرکز اصلی ما در صادرات زمینی، کشورهای همسایه و بازارهای نزدیک است. بهطور مشخص، کشورهای همسایه شمالی برای ما جذابیت بالایی دارند؛ زیرا هم از نظر تقاضا و هم از نظر دسترسی لجستیکی، بازارهای مناسبی محسوب میشوند.
در حال حاضر، ازبکستان برای ما جایگاه نخست را در میان بازارهای زمینی دارد و پس از آن کشورهایی مانند ترکیه، عراق، افغانستان، پاکستان، قرقیزستان، آذربایجان و ارمنستان نیز در فهرست بازارهایی قرار دارند که ما آنها را پوشش میدهیم یا برای توسعه صادرات به آنها برنامه داریم.
دلیل جذابیت این بازارها برای صادرات اسید استیک چیست؟
یکی از دلایل اصلی این است که واحدهای تولیدکننده اسید استیک در دنیا چندان پرتعداد نیستند. این موضوع باعث میشود محصول ما در بازارهای منطقهای از مزیت رقابتی برخوردار باشد. از سوی دیگر، نزدیکی جغرافیایی به کشورهای همسایه، امکان صادرات زمینی و کاهش هزینههای حملونقل را فراهم میکند.
برای برخی کشورها، دسترسی به تأمینکننده پایدار اهمیت زیادی دارد. پتروشیمی فنآوران با توجه به ظرفیت تولید، موقعیت جغرافیایی و تجربه صادراتی، میتواند نقش مؤثری در تأمین نیاز این بازارها داشته باشد.
در بخش متانول، شرایط صادراتی شرکت چگونه است؟
در بخش متانول، شرایط به متغیرهای حملونقل دریایی و وضعیت مسیرهای صادراتی وابسته است. با توجه به شرایطی که در منطقه و مسیرهای حملونقل دریایی وجود داشته، شرکت اقدامات احتیاطی لازم را انجام داده است.
پیش از آنکه شرایط به مرحله حساستری برسد، ما مخازن خود را تخلیه کردیم و کشتیها را عبور دادیم. خوشبختانه در حال حاضر سطح موجودی مخازن ما پایین است و این موضوع باعث شده فشار عملیاتی از این ناحیه کنترل شود.
پایین بودن سطح مخازن چه اهمیتی برای شرکت دارد؟
برای شرکتی مانند پتروشیمی فنآوران که محصول صادراتی مهمی مانند متانول دارد، مدیریت سطح مخازن اهمیت زیادی دارد. اگر صادرات با محدودیت مواجه شود و مخازن پر باشند، شرکت ممکن است با چالشهای عملیاتی در تولید و نگهداری محصول روبهرو شود.
پیش از تشدید شرایط، برنامهریزی لازم را انجام دادیم و کشتیها را بارگیری و عبور دادیم. به همین دلیل، در حال حاضر از نظر سطح مخازن در وضعیت مناسبی قرار داریم. امیدواریم با کاهش التهابها، صادرات متانول نیز مجدداً طبق روال دنبال شود.
بازارهای اصلی صادرات دریایی پتروشیمی فنآوران کدام کشورها هستند؟
در صادرات دریایی، بازار اصلی ما در وهله نخست چین است. پس از چین، هند نیز از بازارهای مهم صادراتی پتروشیمی فنآوران محسوب میشود. این دو کشور بهدلیل ظرفیت بالای مصرف، جایگاه مهمی در بازار جهانی متانول دارند و برای ما نیز مقاصد اصلی صادرات دریایی بهشمار میروند.
با توجه به شرایط حملونقل دریایی، آیا شرکت برای تداوم صادرات متانول برنامه مشخصی دارد؟
بله. رویکرد ما این است که با مدیریت موجودی، برنامهریزی حمل، هماهنگی با مشتریان و رصد مداوم شرایط مسیرهای دریایی، صادرات متانول را تا حد امکان با کمترین اختلال ادامه دهیم.
طبیعتاً صادرات دریایی به شرایط منطقهای و امکان تردد کشتیها وابسته است. امیدواریم با آرامتر شدن فضا، امکان عبور و صادرات دریایی به شکل پایدارتر فراهم شود و بتوانیم محمولههای متانول را طبق برنامه به بازارهای هدف ارسال کنیم.
در صورت کاهش محدودیتها، آیا امکان توسعه صادرات به بازارهای جدید هم وجود دارد؟
قطعاً. اگر شرایط بینالمللی و محدودیتهای موجود بهصورت اساسی کاهش پیدا کند، ظرفیت توسعه بازار برای پتروشیمی فنآوران وجود دارد. ما حتی نگاه به بازار اروپا را نیز در برنامههای توسعهای خود داریم.
البته ورود جدیتر به بازارهای اروپایی مستلزم فراهمشدن شرایط مناسب در حوزه مبادلات، حملونقل، نقلوانتقال مالی و کاهش محدودیتهای تجاری است. در صورت تحقق این شرایط، پتروشیمی فنآوران میتواند از ظرفیتهای خود برای حضور در بازارهای متنوعتر استفاده کند.
از منظر سهامداران شفن، اهمیت صادرات اسید استیک و متانول در عملکرد شرکت چیست؟
صادرات برای پتروشیمی فنآوران از چند جهت اهمیت دارد. نخست آنکه صادرات میتواند به بهبود فروش، مدیریت موجودی و استفاده بهتر از ظرفیت تولید کمک کند. دوم اینکه دسترسی به بازارهای خارجی، امکان تنوعبخشی به مقاصد فروش را فراهم میکند و شرکت را از اتکای بیش از حد به یک بازار خاص دور میسازد.
در بخش اسید استیک، صادرات مازاد تولید پس از تأمین بازار داخل میتواند به افزایش درآمد شرکت کمک کند. در بخش متانول نیز بازارهای بزرگی مانند چین و هند نقش مهمی در فروش صادراتی دارند. بنابراین ثبات مسیرهای صادراتی و استمرار حملونقل، برای عملکرد عملیاتی و مالی شرکت اهمیت بالایی دارد.
جمعبندی شما از چشمانداز صادراتی پتروشیمی فنآوران چیست؟
پس از کاهش التهابهای بازار و عادیتر شدن شرایط، صادرات زمینی اسید استیک را از سر بگیریم و در بخش متانول نیز صادرات دریایی را با تمرکز بر بازارهای اصلی مانند چین و هند ادامه دهیم.
در بازارهای زمینی، کشورهای همسایه و بهویژه بازارهای شمالی برای ما اهمیت زیادی دارند. در بازارهای دریایی نیز چین و هند مقاصد اصلی هستند. در صورت کاهش محدودیتهای تجاری و فراهمشدن شرایط پایدارتر، امکان توسعه بازارهای صادراتی، حتی در سطح اروپا، برای پتروشیمی فنآوران وجود خواهد داشت.
