بسیاری از علوم بر اثر تجربه به دست آمده اما به یکباره اطلاعات مرتبط با آن علم به حدی رسیده که نیاز شده که برایش کتاب نوشته شود تا جمع بندی شود و بعدها چندین کتاب برای جمع بندی آنچه بشریت به آن رسیده نوشته شده و بعد بسیاری نشسته اند و در باره نکات مختلف این علوم تحقیق و بحث کرده اند تا زوایای مختلف آن را پیدا کنند و در نهایت بتوانند بهره مناسب از سواد خود ببرند.بسیاری از شخصیت های معروف در تاریخ و حتی بنیانگذاران بسیاری از علوم مدرک تحصیلی مرتبط نداشته اند و یا دانشگاه نرفته اند ولی در مکاتب دیگر علما نشسته اند تا درس یاد بگیرند.افرادی مانند ابو علی سینا و یا زکریا رازی و یا عمر الخیام و یا خوارزمی و یا...در واقع به همین دلیل هم هست که عنوان علوم تجربی برای بخشی از علوم گذاشته شده.سیاست و اقتصاد و جامعه شناسی و... هم تفاوتی با علوم تجربی.امروزه همه اینها به علوم مختلف تبدیل شده اند که رشته های تخصصی در دانشگاه ها دارند.علم سیاست هم بر اساس تجربیات نیاکان متبلور شده و امروزه دیگر سیاست یک علم است و اینگونه نیست که وابسته به تجربیات افراد باشد و در واقع علم سیاست هنر تبدیل تهدیدهایی که حکومت و حاکمیت ها با آن مواجه هستند به فرصت به حساب می آید.ایرانی ها هم ثابت کرده اند که در این زمینه استادانی بی رقیب به حساب می آیند اما متاسفانه در برخی شرایط پیش می آید که برخی بدون داشتن علم سیاسی به تجربه های ذهنی خود اکتفا می کنند و قضاوت های خود را بر آن اساس انجام می دهند.به عنوان مثال می گویم.ماجرای توافق عربستان سعودی و ترکیه و پاکستان از یک زاویه می تواند یک تهدید برای ایران تلقی گردد که عموما اسرائیلی ها و عوامل آنها تلاش دارند این را جا بیاندازند و از زاویه دیگر می تواند یک فرصت برای ما ایرانی ها به حساب آید چرا که وابستگی همسایگان ما به آمریکا و غرب را کاهش می دهد و این چیزی است که جزو سیاست های اصولی ما ایرانی ها در منطقه بوده.از ابد الدهر ایرانی ها فریاد می زنند که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تامین شود، خوب این یک فرصت است تا امنیت منطقه را به کشورهای منطقه بسپارند و شاید حتی بد نباشد ما نیز تقاضا کنیم که عضوی از پیمان مکه باشیم نه اینکه بخواهیم جدا از آن باشیم.وقتی که خارج از پیمان باشیم می توان تصور کرد که تصمیمات بدون ما گرفته می شود اما وقتی که عضو آن باشیم ما می توانیم در تصمیمات نیز نظر بدهیم و تاثیر گذار باشیم و حتی در مواردی که شاید تصمیماتی به نفع ما نباشد لابی کنیم تا آن تصمیمات به گونه ای دیگر اعمال شود.به عنوان مثال می گویم، امروزه عربستان سعودی با انصار الله یمن مشکل دارد.این اختلافات و جنگ ها بیش از 11 سال است به طول کشیده و به نظر می رسد سعودی ها قبل از خود ما خواهان آن هستند که این مساله فیصله پیدا کند.چه اشکالی دارد ما به عنوان میانجی ورود نکنیم و تلاش نکیم طرفین به توافقی مرضی الطرفین برسند که منافع ما نیز تامین شود؟در مقابل هم می توانیم از سعودی ها توقع داشته باشیم از روابط خود با آمریکایی ها استفاده کنند تا مشکلات ما با آمریکا را حل و فصل کنند.به هر حال باید به این نکته توجه داشت که علیرغم همه اختلاف نظر هایی که ممکن است ما با سعودی ها و یا دیگران در منطقه داشته باشیم اما در نهایت ما با هم همسایه هستیم و خواهیم بود و مجبور هستیم به نحوی این اختلافات را با هم حل و فصل کنیم و با هم کنار بیاییم.نه ما می توانیم جمع کنیم و از این سرزمین برویم جای دیگر نه آنها می توانند جمع کنند بروند سرزمین ای دیگر و تنها راه هم در نهایت همان دیپلماسی است.
