هیراد مخیری استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اسپوتنیک اظهار داشت: در بیان اهمیت اجلاس شانگهای و دیدار ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان خوب است ابتدا اشارهای به جایگاه سازمان همکاری شانگهای و رفتار قابل توجه دولتها داشته باشیم. حضور کشورها در یک سازمان مشترک همچون شانگهای به معنای یکسان بودن منافع و محاسبات آنها نیست. به عنوان نمونه روسیه و چین از نظر وزن سیاسی، اقتصادی و نظامی جایگاه متفاوتی در سازمان دارند و ایران نیز یک قدرت مهم منطقهای است و کشورهای آسیای مرکزی تلاش میکنند در میان این قدرتها، دامنه انتخاب و استقلال تصمیمگیری خود را حفظ کنند.
وی در ادامه افزود، به همین دلیل، شانگهای را باید مجموعهای از منافع مشترک و در عین حال محاسبات متفاوت اعضای آن دانست. قرقیزستان در دوره ریاستش با همین موازنه روبهروست. اقتصاد این کشور به روسیه و چین پیوند عمیقی دارد، اما ارتباط با غرب را هم نمیتواند کنار بگذارد. بنابراین بیشکک احتمالاً تلاش میکند همکاری با ایران و سایر اعضای شانگهای را پیش ببرد، بدون اینکه این سازمان را به عرصه تقابل مستقیم با غرب تبدیل کند. برای یک کشور کوچک آسیای مرکزی، حفظ چند مسیر ارتباطی از انتخاب یک اردوگاه مشخص کمهزینهتر است.
مخیری تصریح کرد، در حوزه امنیت نیز ایران ظرفیتهایی دارد که میتواند برای شانگهای کاربرد عملی پیدا کند. ایجاد سازوکارهای جدید برای مقابله با تهدیدهای امنیتی و مواد مخدر، با توجه به موقعیت ایران در مجاورت افغانستان و مسیرهای ارتباطی آسیای مرکزی، اهمیت خاصی دارد.
به هرحال، ایران تجربه چند دهه مقابله با قاچاق مواد مخدر را در اختیار دارد و میتواند در تبادل اطلاعات، کنترل مسیرهای ترانزیتی و همکاری میان نهادهای امنیتی کشورهای عضو نقش فعالتری بگیرد. چنین همکاریهایی برای تهران اهمیت دیگری هم دارد و عضویت ایران در شانگهای زمانی وزن بیشتری پیدا میکند که حضور آن در ساختارهای سازمان به کارکرد مشخص امنیتی و عملیاتی برسد. …
