توافقنامه مکه پیمانی برای مهار ایران یا سکوی پرش ترکیه تا 2050؟
▫امیرمحسن هادیان کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اسپوتنیک گفت: توافقنامه دفاعی سهجانبه ترکیه، عربستان و پاکستان را بهسختی بتوان صرفا یک توافقنامه نظامی دیگر در منطقه دانست. این توافق، بیش از هر چیز، طرحی برای بازنویسی معادلات قدرت در غرب آسیاست که مرزهای ائتلافهای سنتی را جابهجا میکند.
▫وی در ادامه افزود، بهنظر میرسد این محور تازه، با استقبال ضمنی مصر، قطر و کویت روبهرو شود، در حالی که امارات مسیر همکاری راهبردی با اسرائیل و هند را برگزیده است. در این میان، ایران عملا بیرون از هر دو سوی این معادله ایستاده و تنها به محور مقاومت متکی مانده است.
▫هادیان تصريح کرد، اما آزمون اصلی این ائتلاف نوپا، دیر یا زود، در دو بحران پیش رو شکل خواهد گرفت. نخست، تحولات یمن، و دوم، بالا گرفتن احتمالی تنش میان ایران و اسرائیل یا ایران و آمریکا. الگوی تاریخی هماهنگی ترکی-عربی در پرونده سوریه، اینجا هم بهعنوان یک هشدار زنده میشود، جایی که اسرائیل با ترور سیدحسن نصرالله، عملاً مسیر سقوط اسد را هموار کرد. تهران از این تجربه بهخوبی عبرت گرفته است.
▫هادیان خاطر نشان کرد، در بحبوحه جنگ کنونی، وقتی ایران برای بازداشتن آمریکا از حمله به زیرساختهایش، احتمالا تهدید به ضربهزدن به آرامکو میکند، امضای توافقنامهی با بند 5 ناتویی میان ترکیه، عربستان و پاکستان، پیامی صریح دارد مبنی بر اینکه ترکیه خود را سپر ریاض کرده و عملا دست آمریکا را برای مهار ایران بازتر گذاشته است.
▫امیرمحسن هادیان در پایان گفت: عضویت ترکیه در ناتو هم پشتوانه کماهمیتی هم برای خودش، هم برای هر اقدامی که در خاورمیانه ترتیب میدهد، نیست. آنکارا امروز میدان نفوذش را از آسیای مرکزی و قفقاز تا مدیترانه، بالکان و حتی جنوب آسیا گسترانده و با چشماندازی بلندپروازانه، خود را برای سال 2050 آماده میکند، سالی که میخواهد دیگر صرفا یک قدرت منطقهای نباشد، بلکه در سطح جهانی حرفی برای گفتن داشته باشد.
▫بنابراین در سیاست خارجی ترکیه، همهچیز شبیه به یک قمار حسابشده است. استفاده از شکافهای منطقهای، هماهنگی ائتلافی هوشمندانه و بهرهگیری از مختصات ژئوپلیتیک، همگی در امتداد همین چشمانداز …
