پاسخ این پرسش را نباید در کمبود جاذبه جستوجو کرد. اردبیل از معدود استانهای ایران است که طبیعت، تاریخ، عرفان، ادبیات، هنر، صنایعدستی، موسیقی، سلامت و فرهنگ مردمی را بهصورت همزمان در خود جای داده است. از سبلان و آبهای گرم تا مجموعه جهانی شیخ صفی، از موسیقی عاشیقی و ورنی تا روستاهای زنده، خوراک محلی و آیینهای کهن؛ هر یک بهتنهایی میتوانند انگیزهای برای سفر باشند. مسئله آن است که این ظرفیتها هنوز در قالب یک «مقصد» و یک «روایت منسجم» به گردشگر عرضه نشدهاند.
سالهاست که در گردشگری ایران، بیشتر درباره جاذبهها سخن گفتهایم؛ اما در جهان امروز، رقابت مقصدها بر سر تعداد آثار تاریخی نیست، بلکه بر سر کیفیت تجربهای است که برای مسافر خلق میکنند. گردشگر امروز تنها برای دیدن یک بنا یا یک چشمانداز سفر نمیکند؛ او به دنبال تجربهای است که معنا بیافریند، در حافظهاش بماند و پس از پایان سفر نیز قابل روایت باشد. از همینجا مفهوم «مدیریت مقصد» اهمیت پیدا میکند. مدیریت مقصد یعنی پیوند دادن همه داراییهای یک سرزمین در قالب یک روایت مشترک؛ روایتی که میان طبیعت، تاریخ، ادبیات، هنر، خوراک، صنایعدستی، معماری، موسیقی و سبک زندگی مردم ارتباط برقرار کند.
مقصد موفق، فهرستی از جاذبهها نیست؛ تجربهای است که در ذهن و قلب مسافر شکل میگیرد. اردبیل، بیش از هر استان دیگری، ظرفیت چنین روایتی را دارد. مجموعه جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی، صرفاً یک اثر ارزشمند معماری نیست؛ روایتی از عرفان، هنر، خوشنویسی، اندیشه، شکلگیری دولت صفوی و بخشی از حافظه تاریخی ایران است. این مجموعه اگر با روایت و تفسیر حرفهای همراه شود، میتواند گردشگر را از یک بازدید ساده، به تجربهای عمیق از فرهنگ ایرانی برساند. اما اگر این تجربه به چند دقیقه بازدید و چند عکس یادگاری محدود شود، بخش مهمی از ارزش آن از دست خواهد رفت. همین نگاه درباره سبلان نیز صادق است. سبلان تنها یک قله مرتفع نیست؛ روایتی از اسطوره، طبیعت، کوچ عشایر، موسیقی، خوراک، آسمان شب و زیستبوم منطقه است. ارزش واقعی این سرمایهها زمانی …
