نام GPT، Claude، Gemini و DeepSeek در ویترین بسیاری از پلتفرمهای ایرانی تکرار میشود، اما محصولی که روی این مدلها ساخته شده یکسان نیست. بررسیهای پیوست از ۱۵ پلتفرم هوشمصنوعی داخلی چهار الگو را بیشتر نشان میدهد: ابزارهای مصرفی که چند مدل را پشت یک رابط قرار میدهند، محیطهایی برای انتخاب و مقایسه مدلها، درگاههای API برای توسعهدهنده و چتباتهای سازمانی که به داده و دانش کسبوکار متصل میشوند.
به گزارش پیوست، در دستکم ۱۲ مورد از ۱۵ پلتفرم بررسی شده هوشمصنوعی، نام مدلهای خارجی مستقیما در محصول یا اسناد عمومی دیده میشود. در میان سرویسهای سازمانی، مودوچت GPT-4، Claude و LLaMA را نام میبرد، ایلاچت میگوید ممکن است از مدلهای داخلی یا خارجی استفاده کند و در گپینو و رایاچت ارائهدهنده مدل پایه در صفحات عمومی بررسیشده روشن نیست.
اعداد عمومی هم فقط بخشی از مقیاس بازار را نشان میدهند: هوشا از بیش از یک میلیون «کاربر فعال» میگوید و GapGPT در گوگلپلی بیش از یک میلیون نصب دارد؛ دو شاخصی که همتعریف نیستند و قابل جمعزدن هم نیستند.
اپلیکیشن مولد؛ محصول روی مدل آماده ساخته میشود
برای کاربر ایرانی، استفاده مستقیم از یک سرویس جهانی همیشه به باز کردن سایت و وارد کردن شماره کارت خلاصه نمیشود. محدودیت منطقهای، پرداخت ارزی و داشتن چند حساب جدا بخشی از مسئلهاند. در صفحات عمومی هوشا، دسترسی بدون تحریمشکن و پرداخت دلاری مطرح شده و شرایط استفاده توضیح میدهد خدمات از طریق API به پلتفرمهای خارجی متصل است. فارسیجیپیتی نیز در شرایط استفاده خود را «بستر واسط» برای ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini و Claude معرفی میکند. بنابراین در این گروه، آنچه در منابع عمومی میتوان به لایه ایرانی نسبت داد بیشتر دسترسی، پرداخت و رابط کاربری است تا خود مدل پایه.
مرز کنترل پلتفرم در همین لایه روشن میشود. فارسیجیپیتی در شرایط استفاده میگوید مدلها ممکن است به دلایل فنی یا محدودیت شرکتهای ارائهدهنده حذف یا جایگزین شوند. در فراچت نیز صفحه اصلی «پرداخت به میزان مصرف» و بدون اشتراک اجباری را معرفی میکند، در حالی که صفحه قیمتگذاری پلنهای ماهانه ۱.۴۹۹ تا ۴.۴۹۹ میلیون تومان را نشان میدهد. بنابراین هم وابستگی به ارائهدهنده …
