به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ چند وقتی است که اعلام برخی اعداد و ارقام برای هزینهکرد مسوولیت اجتماعی شرکتهای بورسی حسابی سروصدا کرده است. این ارقام از یک تا دو میلیارد تومان شروع میشود و حتی به چندین همت نیز میرسد. اما سوال این است مسوولیت اجتماعی چیست و اصلا چرا باید بخشی از منافع و سودی که باید بین سهامداران تقسیم شود، باید در جای دیگری هزینه شود.
بررسیها نشان میدهد موضوع هزینهکردهای مسوولیت اجتماعی در حالی تاریخچه کوتاهی در ایران دارد که در سطح جهان به موازات گسترش صنعت در نیمه دوم قرن بیستم و مخاطرات زیستمحیطی و مشکلات کارگران، مفهوم مسوولیت اجتماعی شرکتها توسعه یافت و مخاطبان و طرفداران بیشتری پیدا کرده است.
مسوولیت اجتماعی شرکتها به مجموعه تعهدات بنگاهها در قبال جامعه، محیط زیست، کارکنان و سایر ذینفعان گفته میشود. در ادبیات اقتصادی، مسوولیت شرکتها فقط به تولید، سودآوری و پرداخت مالیات محدود نیست و آثار اجتماعی و زیست محیطی فعالیت آنها را نیز دربرمیگیرد. با این حال، مساله فقط میزان هزینهکرد نیست، بلکه محل، هدف و نحوه مصرف منابع نیز اهمیت دارد. هزینههایی که تحت عنوان مسوولیت اجتماعی انجام میشوند، باید با اهدافی مانند بهبود شرایط کارکنان، کاهش آسیبهای زیستمحیطی، توسعه جوامع محلی، آموزش، سلامت و منافع عمومی ارتباط داشته باشند. در غیر این صورت، اگر این منابع صرف فعالیتهای تبلیغاتی، سیاسی یا حتی فعالیتهای تجاری و باشگاهداری حرفهای شوند، نسبت آنها با فلسفه اصلی مسوولیت اجتماعی محل سوال جدی است.
در ایران، چارچوب مسوولیت اجتماعی طی سالهای گذشته با مقررات مختلف شکل گرفته و ابهامهایی درباره حدود مسوولیت شرکتها و نحوه نظارت بر هزینهکرد منابع ایجاد کرده است. هرچند اطلاعات مربوط به میزان هزینهکرد برخی شرکتها شفافتر شده، پرسش اصلی همچنان محل و ماهیت این هزینهها است. در همین راستا، آییننامه مسوولیت اجتماعی مصوب ۴ تیر ۱۴۰۴ هیات وزیران، مسوولیت اجتماعی شرکتی را تعهد شرکت نسبت به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی فعالیتهای خود در قبال جامعه، محیط زیست و ذینفعان تعریف کرده است.
بنابراین ارزیابی مسوولیت اجتماعی شرکتها نباید تنها بر رقم هزینهشده متمرکز باشد؛ بلکه باید مشخص شود این منابع کجا، با چه …
