به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازار امروز سیبزمینی بار دیگر به یکی از نمونههای روشن مداخله دولت در بازار محصولات کشاورزی تبدیل شده است. معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است صادرات سیبزمینی تا پایان سال ادامه نخواهد داشت؛ تصمیمی که در شرایط جهش قیمت این محصول، با هدف جلوگیری از کمبود عرضه و بازگرداندن تعادل به بازار اتخاذ شده است. این ممنوعیت پیشتر نیز به عنوان یکی از ابزارهای تنظیم بازار مورد استفاده قرار گرفته و در مقاطع مختلف، دولت میان حمایت از مصرفکننده و حفظ بازار کشاورزان در رفتوآمد بوده است.
اهمیت تصمیم اخیر زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم قیمت سیبزمینی تا حدود ۱۰۰ هزار تومان در هر کیلو رسیده است. چنین جهشی را نمیتوان صرفا با یک عامل توضیح داد. فاصله میان پایان عرضه برخی مناطق گرمسیر و ورود گسترده محصول مناطق سردسیر، کاهش موجودی قابل عرضه، هزینههای نگهداری و حملونقل و در کنار آن افزایش تقاضای داخلی، مجموعه عواملی هستند که میتوانند در یک بازه کوتاه بازار یک محصول فاسدشدنی را با شوک قیمتی مواجه کنند. گزارشهای داخلی نیز در هفتههای اخیر از نقش توقف صادرات و عرضه مستقیم در تعدیل قیمت سیبزمینی در برخی استانها خبر دادهاند. سیبزمینی؛ محصولی با تولید بالا اما بازار شکننده
ایران از تولیدکنندگان مهم سیبزمینی در منطقه محسوب میشود و برآوردهای داخلی، تولید سالانه را در محدوده ۵ میلیون تن قرار میدهد. در مقابل، افزایش مصرف داخلی باعث شده بخش بزرگتری از این تولید عملا در داخل جذب شود. بر اساس اظهارات برخی کارشناسان در این حوزه طی سال گذشته، سرانه مصرف سیبزمینی در ایران به حدود ۴۰ کیلوگرم رسیده؛ رقمی که بالاتر از برآورد ۲۵ کیلوگرمی مصرف سرانه جهانی عنوان شده است.
این تغییر در الگوی مصرف از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. سیبزمینی دیگر صرفا یک محصول جانبی در سبد غذایی خانوار نیست، بلکه در شرایط افزایش قیمت گوشت و سایر منابع پروتئینی، نقش بیشتری در تامین کالری خانوارها پیدا کرده است. بنابراین کوچکترین اختلال در عرضه میتواند سریعتر از گذشته خود را در قیمت خردهفروشی نشان دهد. …
