نتانیاهو طرح ترامپ را پس زد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل طرح ۱۵ مادهای «شورای صلح غزه» را به طور کامل رد و تأکید کرد که هیچگونه عقبنشینی از این منطقه پیش از خلع سلاح واقعی و کامل حماس صورت نخواهد گرفت. وی همچنین گفت تا زمانی که او در قدرت است، هیچ کشور مستقلی برای فلسطینیان، چه در غزه و چه در کرانه باختری، تشکیل نخواهد شد.
به گزارش الجزیره، نتانیاهو با رد این سند، اعلام کرد که اسرائیل زیر بار خلع سلاح صوری یا ادعایی نخواهد رفت و هرگونه عقبنشینی منوط به تحقق کامل خلع سلاح حماس است.
نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات منطقه، مدعی شد که ایران به دلیل آگاهی از ضربه سختی که در صورت اقدام متقابل دریافت خواهد کرد، دست به حمله علیه اسرائیل نمیزند. وی همچنین درباره اوضاع لبنان گفت، اسرائیل هماکنون در میان یک عملیات فوقالعاده مهم و کلیدی قرار دارد.
پیشتر «باسم نعیم» عضو ارشد جنبش حماس گفته بود که این جنبش منتظر دریافت پاسخ رسمی «نیکولای ملادینوف» فرستاده عالی شورای موسوم به «شورای صلح» غزه درخصوص، نقشه راه اجرای مرحله دوم آتشبس در نوار غزه است.
منابع رسانهای پیش از این گزارش داده بودند که پاسخ رژیم اسرائیل به پیشنویس توافق اخیر (درخصوص نقشه راه مرحله دوم آتشبس) هنوز به شورای صلح غزه وصول نشده و انتظار میرود که این پاسخ در پایان هفته جاری وصول شود.
«نیکلای ملادینوف» فرستاده عالی شورای صلح غزه و «آری لایتستون» مشاور این شورا ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ در دیدار با نتانیاهو از وی خواستند، حملات به نوار غزه را متوقف کند و به خطوط تعیین شده در طرح «دونالد ترامپ» رئیسجمهوری آمریکا، پایبند باشد اما دفتر نتانیاهو با انتشار بیانیهای، عقبنشینی از مواضع کنونی خود در داخل این منطقه یا توقف عملیات ترور را رد کرد.
رد طرح ۱۵ مادهای «شورای صلح» برای غزه توسط اسرائیل درحالی صورت میگیرد که باور کارشناسان و ناظران جزئیات توافق پیچیده و مسیر پیشرو دشوار است. نیکولای ملادنوف، نماینده عالی در غزه در ایکس، هنوز مشخص نیست که حماس دقیقاً به چه چیزی تن داده است.
به گزارش اندیشکده شورای آتلانتیک، بزرگترین ابهام این است که آیا توافق حماس را متعهد میکند که نه فقط سلاحهای سنگین (مثلاً راکتها) بلکه سلاحهای سبک و شخصی مانند کلاشینکف و تپانچه را نیز تحویل دهد. پرسش دیگر این است که فرآیند خلع سلاح چگونه پیش خواهد رفت. تحویل سلاحهای سبک از نکات الزامی این طرح است اما یک مقام حماس گفته که توافق مستلزم توقف کامل اقدامات نظامی اسرائیل، استقرار نیروی بینالمللی و «حق تعیین سرنوشت و تأسیس دولت مستقل فلسطینی» است.
خوانش بدبینانه این است که حماس میداند، مقامات اسرائیلی بهویژه سه ماه مانده به انتخابات سراسری به احتمال زیاد با توافق موافقت نمیکنند و این برای گروه فرصتی است تا مسئولیت بنبست فعلی بر سر طرح را به گردن تلآویو بیندازد. اما ممکن است هر دو رویه صادق باشد. همچنین چنین خوانشی خطر دستکم گرفتن فشاری را دارد که حماس و رهبر تازه منصوب شده آن یعنی خلیلالحیه از سوی میانجیهای منطقهای، بهویژه قطر و مصر، متحمل میشود. افزون بر این حماس نمیداند که جنگ ایران به کجا میانجامد یا اینکه آیا تهران همچنان حامی این جنبش خواهد بود که بخواهد و بتواند، منابع مالی و تسلیحاتی در اختیارش بگذارد. ۱۴ مردادماه بود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور در گفتوگوی تلفنی با خلیلالحیه، رئیس دفتر سیاسی حماس با تأکید بر اینکه مسئله فلسطین همچنان اولویت نخست جهان اسلام و از اصول ثابت سیاست خارجی ایران است بر تداوم حمایت همهجانبه از ملت فلسطین، پشتیبانی از تصمیمات وگو از نقش و مدیریت خلیلالحیه در ایجاد هماهنگی میان گروههای فلسطینی قدردانی کرد و گفت: ایران از هر تدبیر، ابتکار و تصمیمی که رهبران فلسطینی در روند مذاکرات اتخاذ کنند، حمایت خواهد کرد.
اما این همه ماجرا نیست. خروج اسرائیل از «خط زرد» بهعنوان گام نخست توافق کاری که مقامات اسرائیلی پیشتر گفته بودند، انجام نمیدهند تنها یکی از مراحل فوقالعاده پیچیده و چالشهای توالی است که میانجیها باید اجرا کنند. نکتهای که در گفتوگو درباره سلاحها گم شده این است که توافق همچنین قرار است، زمینه را برای ورود کمیته ملی اداره غزه فراهم کند تا کنترل غیرنظامی نوار را بهدست گیرد و چگونگی اجرای روند این کار بر پیچیدگیهای طرح اضافه میکند. از همینرو همانطور که تفاهمنامه اخیر آمریکا و ایران نشان داد، اگر طرفها بر سر تعهدات خود توافق نداشته باشند هیچ اعلامیه عمومی، هرچند قوی و امیدوارکننده، برای تغییر اوضاع میدانی کافی نخواهد بود. موافقت ظاهری حماس با طرح خلع سلاح احتمالاً تحت تأثیر فشارهای شدید مصر، ترکیه و قطر صورت گرفته است؛ سه کشوری که نقشی حیاتی در میانجیگری مذاکرات ایفا کردهاند. در عین حال ممکن است، ترکیه و قطر در ازای خروج رهبران حماس از غزه، وعده حمایتهای سیاسی و مالی را به این گروه داده باشند. از طرفی اسرائیل هنوز بهطور رسمی توافق را امضا نکرده اما تحت فشار عظیم ترامپ خواهد بود تا همراهی کند، در غیر اینصورت با خشم او بهخاطر خرابکاری در آنچه که او یک موفقیت تاریخی میخواند، مواجه خواهد شد. اسرائیل با پذیرش این طرح چیز چندانی برای از دست دادن ندارد، حتی اگر احتمالاً شروطی را مطرح کند، چراکه توافقی مرحلهای است که ممکن است تا یک سال به طول انجامد و فرصتهای زیادی برای تل آویو فراهم میکند تا ادعا کند، حماس به تعهدات خود عمل نمیکند. ضمن آنکه نتانیاهو با فشارهای متناقضی از سوی متحدان افراطیراست خود روبهرو خواهد شد. فشاری که با نزدیکتر شدن انتخابات اسرائیل تشدید میشود تا در اجرای توافق خط سختتری اتخاذ کند و آماده باشد که در کوچکترین نشانهای از سوءاستفاده حماس برای حفظ حضور نظامی و سیاسی در غزه از توافق خارج شود.
این توافق جدید پتانسیل آن را دارد که نقطه عطفی در مناقشه اسرائیل و فلسطین باشد. اما بهراحتی میتواند به یکی دیگر از فهرست بلند توافقهای «پایان مناقشه» در چند دهه اخیر تبدیل شود که امیدها را برانگیخته اما بهدلیل بیاعتمادی و تضاد منافع دو طرف نقش بر آب شده است.
