مقتضای حق‌الناس

تشدید مجازات نباید به تضعیف حق مالکیت و حق‌الناس منجر شود به قلم؛ صالح نقره‌کار؛ حقوقدان

در روزهایی که قانون‌گذار در واکنش به شرایط جنگی بر تشدید مجازات برخی جرائم، ازجمله همکاری و ارتباط با دشمن، تأکید کرده و در مواردی مصادره اموال را نیز در زمره ضمانت‌ اجراها قرار داده است، بازخوانی تجربه تاریخی ایران درباره «مصادره» ضرورتی دوچندان می‌یابد. حافظه حقوقی ایرانیان نشان می‌دهد، مصادره اموال صرف‌نظر از انگیزه‌های سیاسی یا امنیتی همواره یکی از حساس‌ترین جلوه‌های اعمال قدرت عمومی بوده است؛ نهادی که اگر از مدار قانون، تناسب و دادرسی عادلانه خارج شود بیش از آنکه عدالت را تأمین کند امنیت حقوقی جامعه را مخدوش خواهد کرد.

انقلاب مشروطه تنها جنبشی برای محدود کردن قدرت سیاسی نبود؛ بلکه تلاشی برای پایان دادن به تعرض‌های خودسرانه به جان و مال مردم نیز محسوب می‌شد. یکی از آرمان‌های اصلی مشروطه، ایجاد امنیت حقوقی و تضمین مالکیت مشروع بود تا هیچ مقام یا نهادی نتواند خارج از چارچوب قانون، اموال اشخاص را سلب کند. این رویکرد یکی از پایه‌های مهم حکومت قانون در ایران را شکل داد. …