به گزارش ایبنا به نقل از ایرنا، بازار آزاد ارز که در آن ارز به صورت اسکناس و نقد مبادله میشود، در روزهای اخیر شاهد افزایش قابل توجه نرخ دلار بوده است؛ بررسی تحولات اخیر نشان میدهد این رشد حاصل به هم خوردن همزمان تعادل در دو سوی بازار یعنی عرضه و تقاضا است، زیرا از یک سو ظرفیت عرضه ارز و دسترسی به منابع ارزی تحت فشار قرار گرفته و از طرف دیگر، تقاضای تجاری و احتیاطی افزایش یافته است.
ناظران بازار ارز چند عامل را برای تحلیل شرایط کنونی حاکم بر بازار آزاد بیان میکنند که شامل کاهش دسترسی به منابع ارزی، محدودیتهای ناشی از محاصره اقتصادی، افزایش تقاضای ارزی برای واردات، اختلال در مسیرهای نقلوانتقال ارز و انتظارات تورمی است.
نخستین عامل را باید در اثر ریسک سیاسی بر بازار ارز جستوجو کرد که در این زمینه تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک ایران و تحولات پس از آن بازیگر اصلی در میان ریسکهای سیاسی به شمار میرود؛ این عامل هرچند پس از امضای یادداشت تفاهم اسلام آباد کمرنگ شد، اما عدم پایبندی طرف آمریکایی بر تعهدات خود، بار دیگر به بازار ارز بازگشت.
دومین بازیگر تاثیرگذار در بازار، نحوه دسترسی به درآمدهای ارزی کشور است، زیرا برای تامین نیازهای وارداتی، پرداخت تعهدات خارجی و مدیریت بازار ارز به جریان مستمر درآمدهای صادراتی اعم از صادرات نفتی و غیرنفتی نیاز است و هرگونه دشواری در مسیر دریافت ارز بر بازار اثرگذار است.
در همین رابطه طی دو دهه اخیر مردم شاهد بودهاند که تحریم شبکه بانکی و نفتی ایران و جریان بازگشت ارز حاصل از صادرات چگونه بر بازار اثرگذاشته است. بنابراین، در شرایطی که اقتصاد ایران هم با تشدید تحریمها و هم با محاصره دریایی روبروست، محدودیتهای ناشی از حملونقل میتواند بازگشت ارز را تحت تأثیر قرار دهد.
سومین عامل را اثر محاصره دریایی بر بازار ارز دانست، زیرا محدودیتهای خارجی تنها به کاهش درآمدهای صادراتی محدود نمیشود؛ یکی از آثار مهم محاصره اقتصادی، افزایش هزینه و پیچیدگی مسیرهای تجارت و نقلوانتقال پول است. در شرایط عادی، صادرکننده میتواند ارز حاصل از صادرات را با هزینه و ریسک کمتری به چرخه اقتصادی بازگرداند و واردکننده نیز برای تأمین ارز مورد نیاز خود از مسیرهای مشخص استفاده کند. اما با افزایش محدودیتهای بانکی …
