به گزارش ایبنا به نقل از ایرنا، مرز ریمدان در شهرستان دشتیاری، به عنوان کوتاهترین مسیر زمینی ایران به ایالتهای جنوبی پاکستان، نقشی راهبردی در تعاملات اقتصادی منطقه ایفا میکند. این گذرگاه که در سالهای اخیر با پیوند دادن ظرفیتهای بازارچه مرزی، پایانه بینالمللی و منطقه منفصله منطقه آزاد چابهار به قطبی مهم در جنوبشرق کشور تبدیل شده، اکنون با چالشهای ناشی از افزایش حجم تردد و ماندگاری طولانی ناوگان روبروست. در همین راستا، اجرای سیستم هوشمند نوبتدهی و توسعه زیرساختهای پایانه، به عنوان راهکاری عملیاتی برای مدیریت بهینه تردد و پاسخ به مطالبات دیرین رانندگان در دستور کار دستگاههای اجرایی قرار گرفته تا ضمن کاهش زمان انتظار، رونق تجارت در سواحل مکران شتاب گیرد.
مرز ریمدان در شهرستان دشتیاری طی سالهای اخیر با افزایش حجم تردد ناوگان تجاری و ورود و خروج کالا، به یکی از گذرگاههای مهم اقتصادی جنوب شرق کشور تبدیل شده؛ با این حال توسعه متناسب زیرساختها و ساماندهی فرآیند تردد ناوگان همچنان از موضوعات مورد توجه دستگاههای اجرایی و فعالان بخش حملونقل است.
برخی رانندگان فعال در این مرز در گفتوگو با ایرنا از طولانی شدن زمان انتظار برای دریافت نوبت و خروج از مرز گلایه دارند و میگویند در برخی موارد مدت انتظار به چند هفته رسیده است.
قنبرزهی یکی از رانندگان با اشاره به مشکلات ناشی از توقف طولانی کامیونها، اظهار کرد: مشخص بودن زمان نوبت و امکان عبور در زمان تعیینشده، مهمترین مطالبه رانندگان است، زیرا طولانی شدن توقف علاوه بر افزایش هزینهها، برنامه کاری رانندگان و شرکتهای حملونقل را نیز با مشکل مواجه میکند.
نصرت جدگال نیز با اشاره به انتظار طولانی برای رسیدن نوبت گفت: گاهی مدت زیادی در انتظار میمانیم و مشخص نبودن زمان دقیق عبور، موجب بلاتکلیفی رانندگان میشود.
ساماندهی تردد ناوگان تجاری و کاهش زمان ماندگاری کامیونها
مدیرکل امور مرزی وزارت کشور و رئیس کارگروه مرزهای رسمی مجاز کشور، در جریان بازدید از مرز ریمدان، ساماندهی تردد ناوگان تجاری و کاهش زمان ماندگاری کامیونها را از موضوعات مهم مورد بررسی عنوان کرد.
مهدی عباسی با اشاره به دستورهای وزارت کشور و مصوبات ستاد ملی گذر برای روانسازی تردد و تقویت تجارت مرزی گفت: هدف این است که شرایط خروج ناوگان تجاری در مرز ریمدان به شکل مناسبتری انجام شود و زمان توقف کالا و کامیونها به حداقل برسد.
وی با بیان اینکه پایانههای زمینی باید محل عبور و نه توقف باشند، افزود: هرچه زمان ماندگاری کالا و ناوگان در مرز کاهش یابد، سرعت تجارت و خدماترسانی دستگاههای مستقر در پایانه نیز افزایش پیدا میکند.
مدیرکل امور مرزی وزارت کشور ادامه داد: یکی از اقداماتی که به مرحله اجرا رسیده، سیستم نوبتدهی ناوگان تجاری است که با همکاری بخش خصوصی آغاز شده و امیدواریم با اجرای دقیق آن و رعایت زمانبندی تعیینشده، اعتراضات رانندگان و شرکتهای حملونقل کاهش یابد.
وی تصریح کرد: اجرای این سیستم میتواند علاوه بر ایجاد نظم و عدالت در روند پذیرش و خروج ناوگان، به افزایش سرعت عمل گمرک و دستگاههای نظارتی و رعایت سقف تردد در مرز با کشور پاکستان کمک کند.
طرح جامع پایانه ریمدان در مسیر اجرا
عباسی همچنین با اشاره به ضرورت تکمیل زیرساختهای مرز ریمدان اظهار کرد: طرح جامع پایانه تهیه شده و اجرای جاده دسترسی نیز در سه فاز در حال انجام است و در کنار آن، تکمیل زیرساختهای پایانه، نصب تجهیزات کنترلی و سایر اقدامات توسعهای باید با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی افزود: با وجود محدودیتهای بودجهای، روند اجرای طرحهای مرز ریمدان نسبت به گذشته پیشرفت داشته و جلسات و بازدیدهای مستمر دستگاههای ملی و استانی برای رفع مشکلات این مرز ادامه دارد.
رئیس کارگروه مرزهای رسمی مجاز کشور بیان کرد: با همراهی شرکتهای حملونقل و مساعدت وزارت راه و شهرسازی، سازمان راهداری و حملونقل جادهای و مجموعههای مرتبط، انتظار میرود زیرساختهای مورد نیاز پایانه هرچه سریعتر تکمیل و به بهرهبرداری برسد.
ریمدان؛ مسیر مهم تجارت ایران و پاکستان
مدیرکل امور مرزی وزارت کشور و رئیس کارگروه مرزهای رسمی مجاز کشور گفت: مرز ریمدان علاوه بر تردد ناوگان تجاری، در سالهای اخیر نقش مهمی در ورود کالاهای اساسی به کشور داشته است؛ ظرفیتی که از نگاه مسئولان باید همزمان با توسعه زیرساختها و تسهیل فرآیندهای گمرکی و حملونقل، به افزایش مبادلات تجاری و رونق اقتصادی منطقه منجر شود.
عباسی با تأکید بر ظرفیتهای اقتصادی مرز ریمدان گفت: توسعه این مرز باید آثار خود را در شهرستان دشتیاری و مناطق پیرامونی در زمینه اشتغال، سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی نشان دهد.
اکنون راهاندازی سیستم نوبتدهی ناوگان تجاری، در کنار اجرای طرح جامع پایانه و توسعه زیرساختها، گامی برای پاسخ به یکی از مهمترین مطالبات رانندگان و فعالان حملونقل در ریمدان محسوب میشود؛ طرحی که میزان موفقیت آن در نهایت با کاهش زمان انتظار و عبور روانتر ناوگان از این مرز سنجیده خواهد شد.
سامانه نوبتدهی ناوگان حملونقل در مرز ریمدان برای کاهش صفهای کامیونی
مجری طرح نوبتدهی در مرزهای کشور و مدیرعامل شرکت مجری سامانه نوبتدهی سازمان راهداری و حملونقل جادهای کشور روز جمعه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: با راهاندازی سامانه نوبتدهی در تیرپارک بادپا مرز ریمدان، فرآیند مدیریت و برنامهریزی تردد ناوگان حملونقل از مبدأ بارگیری انجام میشود و انتظار میرود با انتقال بار ترافیکی به پارکینگهای پسکرانه، تردد در محدوده عملیاتی مرز تسهیل و صفهای کامیونی کوتاهتر شود.
رامین لطفاللهی گفت: هدف اصلی از اجرای پسکرانه پایانه مرزی ریمدان، تسهیل تردد و عبور و مرور در مجموعه مرز و آغاز فرآیندهای مرتبط با امور گمرکی، پایانه مرزی و حملونقل از پسکرانه است تا بار ترافیکی از مبادی ورودی مرز، منطقه آزاد، پایانه و بازارچه مرزی به سمت پارکینگها و محلهای توقف پیشبینیشده هدایت شود و مسائل ترافیکی از محدوده عملیاتی مرز فاصله بگیرد.
وی ادامه داد: با اجرای کامل این طرح، نوبتگیری ناوگان از مبدأ حرکت به صورت ۱۰۰ درصدی عملیاتی خواهد شد و ناوگان حملونقل میتوانند به شکل اینترنتی و از مبدأ بارگیری نسبت به دریافت نوبت اقدام کنند؛ به این ترتیب، فرآیند مدیریت تردد از پشت درهای مرز به مبدأ بارگیری منتقل میشود.
مجری طرح نوبتدهی در مرزهای کشور تصریح کرد: هدف از این اقدام، افزایش بهرهوری و بازدهی مرز است؛ چرا که در شرایط فعلی در برخی کالاها صف کامیونها به ۲۰ تا ۲۵ روز و حتی بیشتر نیز میرسد و ایجاد چنین صفهایی با ظرفیتها و اهمیت مرز ریمدان تناسب ندارد.
وی گفت: با اجرای سامانه نوبتدهی و ساماندهی پسکرانه، تلاش میشود صفها کوتاهتر شده و میزان تردد در مرز افزایش یابد و به جای ایجاد گرههای ترافیکی در محدوده عملیاتی، توقف ناوگان در پارکینگهای پیشبینیشده در پسکرانه انجام شود.
لطف اللهی درباره آثار کوتاهمدت و بلندمدت این طرح اظهار کرد: در کوتاهمدت، سامانه و سازوکارهای پیشبینیشده موجب هماهنگی میان دستگاههای مختلف میشود تا ناوگان از یک نقطه مشخص و بر اساس برنامه وارد فرآیند تردد شوند که نتیجه آن، کوچکتر شدن صفها خواهد بود.
وی افزود: در بلندمدت نیز این سامانه امکان برنامهریزی سفر را برای تجار، رانندگان و شرکتهای حملونقل فراهم میکند و تمامی فعالان این حوزه میتوانند بر اساس زمانبندی مشخص، فعالیت خود را مدیریت کنند.
مجری طرح نوبتدهی در مرزهای کشور با اشاره به ضرورت توجه همزمان به ناوگان ورودی و خروجی مرز ریمدان بیان کرد: برنامهریزی انجامشده فقط مربوط به ناوگان خروجی از مرز نیست، بلکه محمولههای ورودی به کشور را نیز دربرمیگیرد؛ زیرا بخشی از ناوگان مورد استفاده در مرز، برای بارگیری محمولههای ورودی به استان و کشور در این محدوده حضور خواهند داشت.
وی تأکید کرد: ترافیک ناوگان نباید موجب کند شدن روند واردات شود و ساماندهی و ایجاد ظرفیتهای لازم برای برنامهریزی ناوگان حملونقل باید به گونهای باشد که در هر دو بخش صادرات و واردات، فرآیندها با سرعت و نظم بیشتری انجام شود.
لطفاللهی با اشاره به تجربه اجرای این طرح در سایر مرزها گفت: این تجربه در مرزهای دیگر کشور نیز اجرا شده و به عنوان نمونه در مرز آستارا نزدیک به سه سال است که موضوع مدیریت صف و نوبتدهی ناوگان دنبال میشود.
وی افزود: در برخی مرزها صفهای ۲، سه و حتی چهار هزار دستگاه کامیون شکل گرفته که عدد بزرگی برای حوزه حملونقل کشور محسوب میشود؛ بنابراین ایجاد سازوکار برنامهریزی و روانسازی تردد، از مهمترین نیازهای مدیریت مرزهای کشور است.
مجری طرح نوبتدهی در مرزهای کشور گفت: با توجه به اینکه در مرزهای مختلف کشور گاهی ترافیکهای سنگین ایجاد میشود، ضروری است سازوکاری وجود داشته باشد که ضمن روانسازی تردد، امکان برنامهریزی برای فعالان اقتصادی را فراهم کند و راهاندازی سامانه نوبتدهی و پسکرانه پایانه مرزی ریمدان در همین راستا انجام شده است.
مرز ریمدان از توابع شهرستان دشتیاری در نقطهای راهبردی در جنوب شرقی سیستان و بلوچستان واقع شده؛ گذرگاهی که کوتاهترین مسیر زمینی ایران به ایالتهای جنوبی پاکستان را فراهم میکند. این مرز به دلیل قرار گرفتن در پهنهای که حدود ۳۷ درصد جمعیت یعنی پاکستان، چین و هند در دو سوی مرز در ارتباط مستقیم با آن هستند، نقشی تعیینکننده در مبادلات تجاری، تردد محلی و توسعه اقتصادی منطقه دارد.
بازارچه مرزی ریمدان، پایانه مرزی و منطقه منفصله منطقه آزاد چابهار، سه مجموعهای هستند که در این محدوده فعالیت میکنند و هر یک مأموریت مشخصی دارند. این بازارچه از سال ۸۷ راهاندازی شده و فاقد هرگونه امکانات و زیرساختها بود تا اینکه در سال ۹۵ با تصویب رسمی شدن این مرز برای جابجایی کالا و مسافر بین ایران و پاکستان بارقههای امید به توسعه جنوب بلوچستان در دل مردم این منطقه روشن شد.
بازارچه مرزی با هدف حمایت از مرزنشینان، رونق اقتصاد بومی و توسعه مبادلات محلی شکل گرفته، پایانه مرزی وظیفه تسهیل تردد مسافران و ترانزیت کالا را بر عهده دارد و منطقه منفصله منطقه آزاد چابهار نیز با رویکرد توسعه فعالیتهای اقتصادی کلان، جذب سرمایهگذاری و گسترش تجارت در مقیاس بزرگتر ایجاد شده است.
مرز ریمدان در فاصله حدود ۷۰ کیلومتری بندر گوادر پاکستان و ۱۲۰ کیلومتری بندر چابهار قرار دارد و این نزدیکی جغرافیایی، ظرفیت مناسبی برای توسعه مبادلات تجاری میان ایران و پاکستان فراهم کرده است. این موقعیت در کنار اتصال ریمدان به شبکه حملونقل جنوب شرق کشور، اهمیت راهبردی این مرز را دوچندان کرده است. این مرز در محدوده شهرستان دشتیاری و در نقطه صفر مرزی ایران و پاکستان قرار دارد و در سالهای اخیر از یک بازارچه مرزی به مجموعهای با کارکردهای تجاری، مسافری و اقتصادی گستردهتر تبدیل شده است.
پایانه مرزی ریمدان نیز در آذرماه ۱۳۹۹ بهصورت رسمی افتتاح شد و با راهاندازی آن، امکان انجام و توسعه رویههای گمرکی و تردد مسافر و کالا در این مرز فراهم شد. همچنین ریمدان از ۱۲ اسفندماه ۱۴۰۴ فعالیت رسمی خود را در قالب منطقه منفصله منطقه آزاد چابهار آغاز کرد؛ رویدادی که ظرفیتهای این مرز را برای توسعه سرمایهگذاری، تجارت و فعالیتهای اقتصادی در سطح منطقهای و بینالمللی افزایش داده است.
منطقه آزاد چابهار با مساحت ۸۲ هزار هکتار در جنوبشرقی ایران و سواحل مکران است؛ در سال ۱۳۹۸ با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقهٔ آزاد چابهار افزوده شد.
