زمان پخش سریال با عرض معذرت فصل دوم از شبکه دو سیما | تعداد قسمت های با عرض معذرت

فیلم سینمایی «لباس شخصی» به کارگردانی و نویسندگی امیرعباس ربیعی، محصول سال ۱۳۹۸، پس از حدود هفت سال سرانجام راهی پرده سینماها شده است. این فیلم که نخستین تجربه بلند سینمایی ربیعی محسوب می‌شود، در قالب یک تریلر سیاسی و جاسوسی، سراغ یکی از پرونده‌های امنیتی سال‌های ابتدایی پس از انقلاب رفته و فعالیت حزب توده و مسئله نفوذ را دستمایه روایت خود قرار داده است.

داستان فیلم در فضایی پرتنش و امنیتی شکل می‌گیرد و ۲ خط اصلی را دنبال می‌کند؛ از یک سو فعالیت‌های نورالدین کیانوری‌ دبیر حزب توده و از سوی دیگر تلاش نیروهای امنیتی برای شناسایی جاسوسی با نام مستعار «آرش» که در سطوح بالای نظامی نفوذ کرده است. همین بخش دوم، مهم‌ترین عامل پیش‌برنده داستان است و فیلم تلاش می‌کند تا مدت زیادی هویت فرد نفوذی را از مخاطب پنهان نگه دارد.

«لباس شخصی» بیش از هر چیز بر پایه ایجاد معما و تعلیق پیش می‌رود. مخاطب از همان ابتدا می‌داند که در میان شخصیت‌های داستان فردی وجود دارد که اطلاعات را منتقل می‌کند، اما نمی‌داند این فرد چه کسی است. فیلمساز نیز با ارائه تدریجی اطلاعات، تفتیش‌ها، عملیات‌های امنیتی و برخی خرده‌پیرنگ‌ها تلاش می‌کند تماشاگر را در موقعیت حدس و گمان قرار دهد.

با این حال فیلم در استفاده از تمام ظرفیت‌های ژانر جاسوسی چندان موفق نیست. در چنین آثاری، ضدقهرمان معمولا باید حضوری محسوس داشته باشد تا مخاطب احساس کند قهرمان و دشمن در یک بازی اطلاعاتی پیچیده مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند. در «لباس شخصی» اما شخصیت‌های مقابل تا حد زیادی در حاشیه باقی می‌مانند و همین مسئله باعث شده تقابل روانی میان ۲ سوی ماجرا به اندازه ظرفیت داستان شکل نگیرد. این فیلم می‌توانست بدون افشای هویت ضدقهرمان، نشانه‌هایی از حضور و فعالیت او در طول داستان ارائه کند. چنین رویکردی می‌توانست فضای تعقیب و گریز را پررنگ‌تر کرده و حس خطر را تا پایان افزایش دهد.

پایان‌بندی نیز یکی دیگر از نقاط قابل بحث فیلم است. معمای اصلی سرانجام به پاسخ می‌رسد، اما روایت پس از شناسایی جاسوس چندان ادامه پیدا نمی‌کند. در حالی که دستگیری، بازجویی، دفاع متهم و روند محاکمه می‌توانست بخش مهم دیگری از داستان را شکل دهد و به سرنوشت شخصیت نفوذی عمق بیشتری ببخشد. به همین دلیل، پایان فیلم از یک سو با حفظ غافلگیری، تعلیق ایجادشده را به نتیجه می‌رساند و از سوی دیگر بخشی از ظرفیت دراماتیک پرونده را ناتمام می‌گذارد.

مسئله نفوذ، جاسوسی و شناسایی فردی که در ساختارهای حساس حضور دارد، از آن دست مضامینی است که ظرفیت ایجاد کنجکاوی و تعلیق را دارد. به همین دلیل، «لباس شخصی» را می‌توان اثری دانست که با وجود ضعف در برخی بخش‌های فیلمنامه و شخصیت‌پردازی، در طراحی معما و ایجاد کشش داستانی عملکرد موفقی دارد.

مهدی نصرتی، توماج دانش‌بهزادی، مجید پتکی، میلاد افواج، عماد درویشی و مهیار شاپوری بازیگران این فیلم هستند.

برترین‌ها: «آینه عبرت» یکی از سریال‌های ماندگار تلویزیون ایران بود که از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ تولید و پخش شد؛ سریالی اجتماعی که خیلی‌ها هنوز آن را با یک اسم به یاد می‌آورند: آتقی.

آتقی با بازی جواد گلپایگانی آن‌قدر واقعی و باورپذیر بود که برای خیلی از مردم دیگر فقط یک شخصیت تلویزیونی نبود. نوع حرف زدن، چهره، لباس‌ها و بازی خاص آتقی هنوز بعد از چند دهه در ذهن خیلی‌ها مانده است.

یکی از معروف‌ترین بخش‌های «آینه عبرت»، مجموعه‌ی «برگ‌ریزان» بود؛ جایی که شخصیت‌های علی و آتقی بیشتر دیده شدند. نقش علی را محمود دینی و نقش فراموش‌نشدنی آتقی را جواد گلپایگانی بازی می‌کرد.

به نقل از صفحه اینستاگرامی فکت؛ شاید خیلی از نسل جدید آتقی را نشناسند، اما برای کسانی که آن سال‌ها پای تلویزیون می‌نشستند، شنیدن اسم آتقی کافی است تا کلی خاطره زنده شود.

جواد گلپایگانی، همان آتقی دوست‌داشتنی «آینه عبرت»، در سال ۱۴۰۱ از دنیا رفت؛ اما شخصیت آتقی هنوز در حافظه مردم زنده است.