اصلاح تصور ما از نماز در گرو بازخوانی نگاه نبوی است

یکی از عبادات بنیادین در اندیشه اسلامی، نماز است؛ عبادتی که به تعبیر روایات، قرار است ستون خیمه دین و حلقه اتصال زمین و آسمان باشد، با این حال تفاوت میان نماز‌ها گاه حیرت‌انگیز است. در بیانی نورانی از پیامبر اکرم (ص) آمده است: «دو نفر از امت من به نماز می‌ایستند و رکوع و سجود هر دو نفرشان یکی است، اما فاصله نماز آنها با یکدیگر، از زمین تا آسمان است.»

این تفاوت شگرف، برخاسته از صورت ظاهری نماز نیست؛ چراکه هر دو در قیام و قعود یکسان‌اند. آن عنصری که نماز زمینی را آسمانی می‌کند و به آن اوج می‌بخشد، «فهم معنای عبودیت» و «حضور قلب در محضر پروردگار» است. ظاهر عبادت، شرط صحت و ادای تکلیف شرعی است، اما باطن آن، موجب قبولی و آسمانی شدن عمل است. این باطن همان دلدادگی تام و شکوفا شدن فطرت خداگرایی در درون انسان است. مقام بندگی؛ اوج تقرب نبوی

در منظومه معارف اسلامی، والاترین مقامی که انسان کامل به آن نائل می‌شود، مقام عبودیت و بندگی خالصانه است. امام‌صادق (ع) می‌فرمایند: «اَلعُبودِیَّه جَوهَرٌ کُنهُ‌هَا الرُّبوبِیَّه: بندگی، گوهری است که باطن و کنه آن، ربوبیت است.» …