مسلمان، باید مدام در کار دانش ورزی باشد. نه فقط به سیاهی سطور که به روشن سازی چراغ اندیشه در ذهن و جان. باید به افقهای بلند بیندیشد و راه به سوی قلهها بپیماید. سنت و سیره و کلام پیامبر اعظم (ص) و امام صادق (ع)، قاب معبر این رویکرد است.
این را تاریخ روایت کرده است که «دو گروه از مردم در مسجد بودند؛ گروهی مشغول عبادت و نیایش و گروهی مشغول یادگیری و بحث علمی. پیامبر (ص) به هر دو گروه نگاه کرد و فرمود: هر دو کار خوبی است، اما من به عنوان معلم مبعوث شدهام.» همین معلم بشریت است که زیست پژوهشگری را برای مردمان طراحی میکند و این کلام معیار اوست که؛ «طَلَبُ اَلْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ؛ یادگیری علم بر هر مرد و زنِ مسلمان واجب است.» پس هرکس به همان درجهای مسلمان است که به این حکم نبوی رفتار کند.
این هم یک بحث انتزاعی و کتابخانهای نیست که باید در علومی بکوشد که گره از زندگی مردم باز کند. دانشی که عظمت انسان را و حرمت ایمان را نگهبان باشد. ما مکلف به زیست دانش بنیان هستیم، چه امام صادق (ع) ما را به زیستن در یک مثلث ترغیب و از افتادن به ضلع چهارم بر حذر داشتهاند؛ «اغدُ عالماً أو متعلّماً أو مُحبّاً للعلم و لا تکن الرابع فتهلک؛ یا دانشمند باش یا دانشجو یا دوستدار دانش و چهارمی مباش که نابود میشوی.»
این حدیث را نباید فردمحور خواند که مخاطب آن همه انسانها هستند. جامعه هم از جمع مردمان شکل میگیرد و کشور نیز جغرافیایی مشخص است که یک ملت را برخویش مینشاند. پس میتوان این احادیث همواره تازه و راهنما را ملی خواند و یک ملت را مخاطب آن دانست. ما همه باید آن را تکلیف خود بدانیم چنان که هر مومن باید خویشتن را مخاطب آیات قرآن بداند. تجربه زیسته بشر میگوید تنها …
