امامحسنمجتبی (ع) در حدیثی، یک ویژگی اخلاق مسلمانی را همسایهداری و حسنالجوار دانسته و چنین فرمودهاند: «أحْسِنْ جَوارَ مَنْ جاوَرَکَ تَکُنْ مُسْلِماً» (کشف الغمه فی معرفهالائمه، ج یک، ص ۵۵۶* بحارالانوار، ج۷۸، ص۱۱۲). با کسی که همسایه توست، نیکی و احسان کن تا مسلمان باشی.
همسایه کسی است که در یک منزل و ساختمان و خانه یا پهلوی خانه انسان زندگی میکند. در گستره جغرافیایی تا چهلخانه متصل به خانه انسان از همسایگان او محسوب میشوند. مسلمان باید با همسایهاش رفتار نیک و گفتار زیبا و پسندیده داشته باشند. مستأجر انسان همسایه داخل خانه اوست و رعایت حال او و نیکی و خوشرفتاری با وی در اولویت است. همسایهای که مسلمان و از فامیل انسان است، سه حق همسایگی و مسلمانی و فامیلبودن را با هم دارد.
امام دوم در این حدیث با فعل امر «أحسن» وظیفه مسلمانی انسان نسبتبه همسایه را بیان کردهاند؛ بنابراین احسان به همسایه لازم است. جمله «تَکُنْ مُسْلِماً» بین همسایهداری و مسلمانی ارتباط و پیوند برقرار میکند. همسایهداری از صفات اخلاقی مسلمانی است. مسلمان به همسایه نیکی و لطف میکند و برای همسایهاش نعمت است. همسایه از او راضی و خشنود است و او را دوست میدارد و از همسایگیاش خوشحال است. راغب اصفهانی در بیان معنای حُسن نوشته است: «الحَسَن عبارة عن کل مبهج مرغوب فیه» (المفردات فی غریبالقرآن، ص۱۱۸). حسن عبارت از هر شادیآفرینی است که انسان به آن رغبت و میل دارد.
در ادامه حتما بخوانید عواقب ترک واجب فراموششده
این دستور سبط اکبر پیامبر اعظم (ص) به مسلمانان جهان مبنیبر احساننمودن به همسایگان و شرط مسلمانیشمردن آن، ضرورت و اهمیت همسایهداری را آموزش میدهد.
مسلمان نهتنها باید از اذیت و آزار همسایه دوری کند و اسباب مزاحمت و ناراحتی او را فراهم نسازد، بلکه باید اسباب شادمانی و خوشحالی همسایه را ایجاد کند و هرکار و سخنی را که لبخند و تبسم بر چهره همسایه میآورد، در روابط اجتماعی انجام دهد و بیان کند. پیروان امامحسنمجتبی (ع) میتوانند با رعایت حقوق همسایگان و برخورد زیبا با آنان و عمل به این فرمان امام در جامعه اسلامی در راهی که امام دوم برای مسلمانان ترسیم نمودهاند، گام بردارند.
