سالانه حدود ۱.۶ میلیون تن روغن خوراکی و ۴.۲ میلیون تن کنجاله سویا در کشور مصرف میشود. با توجه به سهم اندک تولید داخلی دانههای روغنی، ایران بهشدت وابسته به واردات روغن، کنجاله و دانه روغنی شده است و سالانه بیش از ۴ میلیارد دلار منابع ارزی صرف تأمین آنها میشود. بررسیها نشان میدهد تخصیص ارز ترجیحی به زنجیره روغن در دهه اخیر، یکی از اصلیترین عوامل عدم توسعه تولید دانههای روغنی بوده است. با حذف سیاست تخصیص ارز ترجیحی از سوی دولت در دیماه ۱۴۰۴، فرصت مناسبی برای توسعه این محصول راهبردی فراهم شده است. وزارت جهاد کشاورزی میتواند با تمرکز بر کشت دانههای روغنی سازگار با اقلیم، بهویژه در اراضی دیم، بخش قابلتوجهی از اهداف خودکفایی در تولید این محصولات را محقق کند.
دانههای روغنی به دلیل وجود چربی و پروتئین در ترکیبات خود، جزء اصلی در تولید روغنهای خوراکی و کنجاله دام و طیور بشمار میروند و نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا میکنند. بر اساس آمارها سالانه حدود ۱.۶ میلیون تن روغن خوراکی و ۴.۲ میلیون تن کنجاله سویا در کشور مصرف میشود.
بررسی وضعیت تولید دانههای روغنی در کشور نشان میدهد که تولیدات داخلی پاسخگوی کامل نیاز کشور برای تأمین روغن خوراکی و کنجاله مورد نیاز دام و طیور نیستند. درواقع مطابق با نمودار ۱ تولید دانههای روغنی در ۱۰ سال گذشته روندی نوسانی را پشت سر گذاشته است و در بالاترین سطح از تولید رکورد ۵۸۴ هزار تن را در سال ۱۴۰۳ ثبت کرده است اما این میزان تولید همچنان فاصله قابلتوجهی با نیاز مصرفی کشور داشته و نتوانسته است وابستگی به واردات این کالای اساسی را بهطور کامل مرتفع سازد.
تولید دانههای روغنی همچنین بخوانید: حذف ارز ترجیحی؛ اصلاح اقتصادی یا چالشی تازه برای معیشت؟
در این راستا مطابق با نمودار ۲ به منظور تأمین نیاز کشور به روغن و کنجاله سویا، به طور متوسط سالانه حدود ۱.۵ میلیون تن روغن خوراکی، ۲.۲ میلیون تن کنجاله سویا و ۲.۳ میلیون تن دانه روغنی سویا به ارزشی معادل ۵ میلیارد دلار وارد کشور میشود. همچنین بخوانید: بازخوانی هشدار شدیداللحن سازمان برنامه درباره حذف ارز ترجیحی
واردات
بررسیها نشان میدهد خرید و تسویه ارزی روغن، دانه روغنی سویا و کنجاله سویا از مسیرهای …
