دولت پیشتر سه سناریو برای کمبود بنزین مطرح کرده بود، اما هنوز هیچکدام بهطور رسمی نهایی نشدهاند. با این حال، نشانهها حاکی از آن است که سناریوی نخست، یعنی محدود شدن عرضه به میزان تولید داخلی و عدم جبران کسری از طریق واردات یا ذخایر، عملاً در تهران در حال تجربه شدن است. در این شرایط، احتمال دارد قیمت بنزین ثابت بماند، اما دسترسی به آن دشوارتر شود و همه خودروها نتوانند به میزان موردنیاز سوخت دریافت کنند.
این وضعیت میتواند به شکلگیری صفهای طولانی، محدودیت عرضه و نابرابری در دسترسی منجر شود. در واقع، حتی بدون تغییر رسمی سهمیه، کاهش موجودی جایگاهها میتواند نوعی سهمیهبندی غیررسمی ایجاد کند، یعنی افرادی که زودتر به جایگاه برسند، شانس بیشتری برای دریافت بنزین خواهند داشت. بخشی از بحران فعلی نیز به ابهام درباره تصمیم دولت مربوط میشود. اعلام این موضوع که کاهش سهمیهها قطعی است، بدون مشخص کردن میزان کاهش یا قیمت بنزین مازاد، باعث شده برخی شهروندان برای جلوگیری از ضرر احتمالی، سهمیه فعلی خود را زودتر مصرف کنند. همین رفتار، تقاضا را افزایش داده و فشار بیشتری به شبکه توزیع وارد کرده است.
از سوی دیگر، آسیبهای واردشده به زیرساختهای سوخترسانی تهران در جریان جنگ اخیر نیز ظرفیت ذخیرهسازی و توزیع را تحت تأثیر قرار داده. در دوم شهریور، بیش از ۲۶ میلیون لیتر بنزین در تهران توزیع شد که نسبت به میانگین معمول افزایش قابلتوجهی داشت. بنابراین، بخشی از کمبود مشاهدهشده ممکن است ناشی از افزایش ناگهانی تقاضا و مشکلات لجستیکی باشد، نه کاهش واقعی موجودی بنزین در کشور.
رفتار مردم …
