از نگاه قرآن، تاریخ فقط روایت اتفاقات گذشته نیست؛ سرگذشت اقوام پیشین میتواند چراغ راه انسان برای آینده باشد. قرآن کریم با بازخوانی سرنوشت قوم نوح، عاد، ثمود، فرعون و دیگر ملتهای گذشته، انسان را به تفکر، عبرت و شناخت عوامل سعادت و هلاکت دعوت میکند؛ تا از تجربه گذشتگان برای ساختن امروز و فردای خود بهره بگیرد. به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سوره «یوسف» پی گیری آثار و سرگذشت پیشینیان را موجب عبرت صاحبان اندیشه دانسته و سوره «اعراف» آن را موجب معرفت و بیداری افکار مردم می داند؛ در سوره «نازعات» نیز عذاب فرعون عبرتی برای خداترسان شمرده شده است. در سوره های «حج، محمد، آل عمران و عنکبوت» بر مسأله سیر در ارض تکیه شده و آن را موجب بیداری قلب و عقل و پی بردن به عاقبت تکذیب کنندگان پیامبران و … دانسته است. در سوره های «بقره، فجر و فیل» نیز بر «رؤیت» قلبی تاریخ و سرگذشت وقایع آن تکیه شده است.
بنابر روایت ابنا، خداوند در سوره یوسف بعد از اشاره به سرنوشت دردناک گروهی از اقوام پیشین می فرماید: «پی گیری آثار آنها و دقت در سرگذشت و سرنوشت این اقوام مایه عبرت برای صاحبان مغز و اندیشه است». آنها می توانند از این طریق به عوامل بدبختی و خوشبختی خویش پی ببرند و راه نجات و هلاکت را از یکدیگر باز شناسند.
در سوره اعراف پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را مخاطب قرار داده، می فرماید: «برای این که اندیشه آنها را زنده کنی و به تفکر وادارشان نمایی سرگذشت اقوام پیشین و داستان های آنها را بر شمار» و این خود می رساند که بیان صحیح تاریخ گذشتگان موجب بیداری افکار و منبع معرفت است.
در سوره هود بعد از بیان سرگذشت گروهی از اقوام پیشین مانند قوم نوح(علیه السلام) و قوم شعیب(علیه السلام) و قوم فرعون و قوم لوط(علیه السلام) و اقوام عاد و ثمود می فرماید: «این از خبرهای شهرها و آبادی هایی است که ما برای تو بازگو می کنیم که بعضی هنوز برپا هستند و بعضی در هم کوبیده و نابود شده اند. ما به آنها ستم نکردیم آنها خودشان بر خویش ستم روا داشتند» و در آخر می افزاید: «در اینها نشانه ای است برای کسانی که از عذاب آخرت می ترسد».
در سوره یوسف برای آماده ساختن شنوندگان، در آغاز سوره می فرماید: «ما بهترین داستان ها و سرگذشت ها را در این وحی آسمانی قرآن برای تو بیان می کنیم و از حقایقی با …
