نکات کلیدی: بستهشدن تنگه هرمز باعث کاهش عرضه روزانه ۱۰.۱ میلیون بشکه نفت در مارس ۲۰۲۶ شد که بزرگترین شوک عرضه نفت ثبت شده در تاریخ است. این اختلال تقریباً دو برابر کاهش عرضه ۵.۶ میلیون بشکهای در روز در جریان انقلاب ایران بود که پیش از این بزرگترین اختلال عرضه نفت محسوب میشد. چهار مورد از هفت اختلال بزرگ عرضه نفت در این فهرست بین سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۱ رخ دادهاند؛ از جمله تحریم نفتی اعراب، جنگ ایران و عراق و حمله عراق به کویت.
جنگها، انقلابها، تحریمها و اختلال در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی بارها باعث خروج میلیونها بشکه نفت در روز از بازارهای جهانی شدهاند و فشار زیادی بر قیمتها و امنیت انرژی وارد کردهاند.
این نمودار ۷ مورد از بزرگترین اختلالهای عرضه نفت جهان را بر اساس میزان کاهش عرضه روزانه (بر حسب میلیون بشکه) مقایسه میکند. دادهها از آژانس بینالمللی انرژی (IEA) از طریق گزارش چشمانداز بازار کالاهای بانک جهانی گرفته شدهاند. رقم مربوط به بستهشدن تنگه هرمز نیز بهطور مشخص به مارس ۲۰۲۶، یعنی جدیدترین داده موجود تا آوریل ۲۰۲۶، مربوط است. بستهشدن تنگه هرمز؛ بزرگترین اختلال عرضه نفت در تاریخ
مقیاس این اختلال اهمیت تنگه هرمز در بازار جهانی انرژی را نشان میدهد. این تنگه که در خلیج فارس و در مهمترین منطقه تجارت نفت جهان قرار دارد، یک گلوگاه دریایی حیاتی است که معمولاً حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت را مدیریت میکند.
ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، زمانی که آمریکا و اسرائیل حملات هوایی علیه ایران را آغاز کردند، تا حد زیادی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز را مسدود کرده است.
توقف تقریباً کامل حرکت نفتکشها در این مسیر باعث شده کشورهای حاشیه خلیج فارس تولید نفت خود را کاهش دهند و در صورت ادامه اختلال در جریان حملونقل، میزان کاهش عرضه میتواند افزایش پیدا کند. رویداد بازه زمانی کاهش عرضه نفت (میلیون بشکه در روز) بستهشدن تنگه هرمز مارس ۲۰۲۶ ۱۰.۱- انقلاب ایران نوامبر ۱۹۷۸ تا آوریل ۱۹۷۹ ۵.۶- تحریم نفتی اعراب اکتبر ۱۹۷۳ تا مارس ۱۹۷۴ ۴.۳- حمله عراق به کویت اوت ۱۹۹۰ تا ژانویه … …
