اخلاق از جمله اموری است که اسلام تأکید فراوانی بر آن کرده و از مسلمانان خواسته است دارای خلق نیکو باشند. بر اساس روایات، پس از اصلاح اعتقادات و باورهای انسان، اخلاق جایگاهی بسیار والا در اسلام دارد و «خیار عباد» و بهترین بندگان خدا کسانی هستند که از کار نیک خود شادمان و از لغزش و گناه خود بلافاصله پشیمان و اهل استغفار باشند. به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجت الاسلام و المسلمین نظری منفردی در یکی از سخنرانی های خود به موضوع «اخلاق و تربیت در احادیث امام رضا علیه السلام» اشاره کرده است که متن آن تقدیم شما فرهیختگان می شود.
* اخلاق در اسلام؛ ثمره باورهای ایمانی و هدف والای بعثت پیامبر
بنابر روایت حوزه، یکی از مسائل مهم در اسلام که تأکید فراوانی روی آن شده است، اخلاق است. اخلاق از جمله اموری است که اسلام تأکید فراوانی روی این مسئله کرده است و خواسته است مسلمانها دارای خلق نیکو باشند.
پیغمبر خدا در یک بیانی فرمودند: «بُعِثتُ لأُتمّم مکارم الأخلاق»؛ من مبعوث شدم تا اخلاق پسندیده و اخلاق خوب را تمام کنم. یا در یک حدیث دیگری فرمودند: «علیکم بمکارم الأخلاق، فإن ربی قد أمرنی بها»؛ بر شما باد به اخلاق پسندیده، پروردگار من مرا به آن اخلاق پسندیده امر کرده است.
از نظر اهمیت، اخلاق در اسلام شاید مرتبه دوم یا سوم را داشته باشد. اول، اصول اعتقادات است. ابتدا بایستی انسان از نظر عقاید و آن باورهای خودش را اصلاح کند. آن باورهاست که زمینه اخلاق پسندیده را در انسان به وجود میآورد. اگر انسان باور به خدا و قیامت داشته باشد، خُلق خوبی خواهد داشت؛ امانتدار است، متعهد است، خیانت نمیکند، دروغ نمیگوید و کار خیر انجام میدهد. آن باورهاست که زمینه اخلاق پسندیده و کارهای خوب را در انسان فراهم میکند. پس اولین مسئله باورهاست و بعد از آن باورها، اخلاق است.
شما در آیات قرآن کریم مکرر ملاحظه میکنید که مسئله تزکیه به شکلهای مختلفی مطرح شده است. قرآن مجید مسئله تزکیه را مطرح کرده و خدای متعال میفرماید: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ». تزکیه جایگاه والایی دارد و جایگاه رفیعی دارد.
* نزدیکی به پیامبر در قیامت؛ پاداشی برای نرمی، محبت و …
