مساجد ایاصوفیه و سلطان احمد، واقع در قلب شهر تاریخی استانبول، یکی از برجستهترین سنتهای صوتی به ارث رسیده از دوران عثمانی با نام اذان متقابل(اذان دوگانه) را حفظ کردهاند. به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در این سنت تاریخی، مؤذنهای دو مسجد به نوبت بخشهایی از اذان را اجرا و صحنهای خلق میکنند که بُعد دینی را با حافظه تاریخی شهر در هم میآمیزد.
بنابر روایت ایکنا، در این سنت مؤذن یک مسجد بخشی از اذان را شروع میکند و پس از آن مؤذن مسجد دیگر با همان بخش پاسخ میدهد؛ آنها بدین ترتیب ادامه میدهند تا اذان به پایان برسد. این امر جلوهای هماهنگ ایجاد میکند و از تداخل نامنظم صداهای منارههای مجاور جلوگیری میکند.
منابع دینی ترکیه از این رسم به عنوان «اذان دوگانه» یاد میکنند، سبکی که اساساً مبتنی بر اجرای متقابل بین دو مؤذن است. این سنت هنوز هم در طول پنج نماز روزانه بین ایاصوفیه و مسجد سلطان احمد اجرا و صدای مؤذنها در سراسر شبه جزیره تاریخی استانبول طنینانداز میشود.
گزارشهای رسانههای ترکیه نشان میدهد که مؤذن اول، بخشی از اذان را اجرا میکند و بلافاصله مؤذن مسجد مقابل همان عبارت را تکرار میکند، رسمی که از دوران عثمانی به ارث رسیده است
از نظر تاریخی، این شکل از اذان متقابل با سنتهای مساجد سلطنتی عثمانی به ویژه آنهایی که دارای منارههای متعدد هستند، مرتبط است و تعامل بین مسجد ایاصوفیه و مسجد سلطان احمد به یکی از مشهورترین مظاهر آن در استانبول تبدیل شده است.
این سنت در هر دو مسجد پابرجاست و میراث دینی مرتبط با مساجد سلطنتی را برای قرنها حفظ کرده است. این رسم پس از ساخت مسجد سلطان احمد در قرن هفدهم در مقابل ایاصوفیه، ویژگی منحصر به فردی به خود گرفت.
میدان واقع در بین این دو بنا از آن زمان به مکانی تبدیل شده است که عمیقاً با هویت بصری و دینی استانبول گره خورده است. در هنگام اذان، دو صدا در یک مکان رقابت نمیکنند، بلکه مکمل یکدیگر هستند.
این منطقه پیش از این شاهد مواردی بوده است که در آنها اذان دوگانه با استفاده از مقامهای مختلف موسیقی دینی – مانند مقام حسینی اجرا و بدین ترتیب سنت عثمانی اجرای اذان حفظ شده است. پیوند کوتاه کپی شد!
