در روزهای اخیر، دسترسی کاربران ایرانی به سرویس هوش مصنوعی ChatGPT با نوسانات و محدودیتهای متعددی همراه شده است. این وضعیت که از ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ بهطور جدی آغاز شده، بسیاری از کاربران، بهویژه دانشجویان، پژوهشگران و فعالان حوزه فناوری را با چالش مواجه کرده است.
بر اساس گزارشهای متعدد، این سرویس بدون استفاده از فیلترشکن برای بسیاری از کاربران داخل ایران باز نمیشود. کاربرانی که با این مشکل مواجه شدهاند، هنگام ورود به وبسایت یا اپلیکیشن ChatGPT با پیام خطا مواجه میشوند. با این حال، برخی کاربران گزارش دادهاند که با استفاده از ابزارهای تغییر آیپی امکان دسترسی به آن وجود دارد.
نکته قابلتوجه اینکه این اختلال برای همه کاربران یکسان نیست و تنها برخی آیپیها را تحت تأثیر قرار داده است. بررسیها نشان میدهد که در برخی موارد با تغییر آیپی یا استفاده از مسیر ارتباطی دیگر، دسترسی به این سرویس دوباره برقرار میشود. چرا دسترسی به ChatGPT در ایران محدود است؟
محدودیت دسترسی به ChatGPT در ایران ریشه در دو عامل اصلی دارد: ۱. تحریمهای آمریکا علیه ایران
شرکت OpenAI بهعنوان توسعهدهنده ChatGPT، به منظور رعایت قوانین تحریم آمریکا و مقررات کنترل صادرات، ایران را در فهرست کشورهای پشتیبانیشده خود قرار نداده است. بر اساس مستندات فنی، OpenAI تحریمهای خود را علیه آیپیهای ایران لغو نکرده است.
این بدان معناست که از منظر رسمی، کاربران ایرانی اجازه استفاده از این سرویس را ندارند و هرگونه دسترسی، عملاً دورزدن تحریم محسوب میشود. ۲. فیلترینگ داخلی
علاوه بر تحریمهای خارجی، ChatGPT در ایران بهدلیل فیلترینگ داخلی نیز در دسترس نیست. این محدودیت دوگانه، دسترسی به این سرویس را با چالش مضاعفی مواجه کرده است.
بر اساس گزارشها، پس از پایان قطعی ۸۸ روزه اینترنت، شرایطی ایجاد شده بود که کاربران ایرانی میتوانستند به برخی از سرویسها و پلتفرمهای تحریمشده مانند چتباتهای هوش مصنوعی دسترسی پیدا کنند. اما بهتدریج، این دسترسیها دوباره محدود شده است. ۳. مسیریابی ترافیک از طریق آذربایجان
تحلیلهای فنی نشان میدهد که دسترسی برخی کاربران ایرانی به ChatGPT بدون فیلترشکن، پیامد فنی انتقال و مسیریابی بخشی از ترافیک اینترنت ایران از طریق اپراتور Delta Telecom در کشور آذربایجان است. …
