یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، روزی که دیپلماسی منطقهای با یک غافلگیری بزرگ همراه شد. در حالی که بسیاری از تحلیلگران از بنبست در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا سخن میگفتند، ناگهان خبر توافق ایران و عمان بر سر مسیرهای جدید دریانوردی در تنگه هرمز، معادلات را به هم ریخت. این توافق که نتیجه هفتهها مذاکرات فنی و حقوقی میان تهران و مسقط است، میتواند سرآغازی برای پایان یکی از حساسترین بحرانهای دریایی خاورمیانه باشد. اما واقعیت این است که این توافق با ابهامات فراوانی همراه است؛ از شروط ایران برای بازگشایی کامل تنگه هرمز گرفته تا واکنش آمریکا و اسرائیل. در این گزارش جامع، به بررسی ابعاد مختلف این تحول بزرگ، تحلیل پیامدهای آن بر معادلات سیاسی و اقتصادی منطقه و پاسخ به مهمترین سوالات کاربران میپردازیم. توافق شوکهکننده؛ ایران و عمان به چه چیزی دست یافتند؟
بر اساس آخرین اطلاعیههای رسمی، ایران و عمان پس از هفتهها مذاکرات فشرده، بر سر نقشه مسیرهای جدید دریانوردی در تنگه هرمز به توافق رسیدهاند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه ۲۴ مرداد اعلام کرد که دو کشور پس از سه ماه مذاکره فشرده که از ۱۸ ژوئن و با امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد آغاز شده بود، موفق شدهاند بر روی مختصات جغرافیایی یک مسیر جدید و امن برای تردد کشتیها به توافق برسند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با تأکید بر این که مذاکرات با عمان یک موضوع کاملاً فنی و جدا از بحث بازگشایی تنگه هرمز است، گفت: «مسیرهای قبلی برای عبور کشتیها از نظر ما دیگر قابل قبول نیست، بنابراین باید یک مسیر جدید تعریف شود. در حال حاضر، ما در حال طراحی یک مسیر موقت هستیم که در مرحله بعدی میتواند به مسیر نهایی تبدیل شود». این اظهارات نشان میدهد که توافق فعلی، گام اول برای ایجاد یک نظم جدید در تردد دریایی تنگه هرمز است و هنوز تا بازگشایی کامل فاصله دارد. چرا مسیرهای قدیمی دیگر قابل قبول نیستند؟
یکی از نکات کلیدی که عراقچی به آن اشاره کرده، غیرقابل قبول بودن مسیرهای قدیمی است که از سال ۱۹۶۸ در تنگه هرمز مورد استفاده قرار گرفتهاند. این تغییر رویکرد، نشاندهنده اراده تهران برای بازتعریف قواعد بازی در این آبراه استراتژیک است. تنگه هرمز که حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور میکند， همواره یکی …
