حسن جعفری، کارگردان مستند «زمستان طولانی»، درباره شکلگیری ایده این فیلم گفت: در جریان تولید اثری دیگر و هنگام سفر به مازندران، یکی از دوستان پژوهشگر، روستایی زیبا را معرفی کرد. در آنجا با مردی به نام «عمو قدم» آشنا شدیم که سالها بسیاری از امور روستا، از کمکهای درمانی و ساخت سقف خانهها تا رسیدگی به قبرستان را انجام میداد و به نوعی ستون اصلی روستا بود.
کارگردان مستند «بر باد رفته» افزود: صمیمیت عمو قدم از همان ابتدا ما را جذب کرد، اما در ادامه متوجه شدیم سوژه اصلی فیلم فقط زندگی او نیست، بلکه تنهایی روستا و سرنوشت مردمانی است که یکییکی آن را ترک کردهاند. عمو قدم هفت فرزند دارد که بیشتر آنها به دلیل نبود شغل، ضعف کشاورزی و دامداری و دشوار شدن شرایط زندگی به شهر مهاجرت کردهاند و تنها یکی از فرزندانش کنار او مانده است؛ او هم سودای رفتن دارد.
جعفری ادامه داد: با توجه به دغدغه و تجربه قبلیام درباره مهاجرت، این روستا نمونهای واقعی از این مسئله بود. تقابل «ماندن» و «رفتن» هسته اصلی فیلم را شکل داد؛ مستندی که در ظاهر روایت زندگی یک مرد روستایی است، اما در واقع سرنوشت روستاهایی را دنبال میکند که بهتدریج خالی از سکنه میشوند و انسانهایی که میان دلبستگی به زادگاه و ضرورت مهاجرت ناچار به انتخاباند.
وی درباره بازخوردهای فیلم پس از نمایش در جشنواره «سینماحقیقت» گفت: خوشبختانه بازخورد مخاطبان و اهالی سینما نسبت به «زمستان طولانی» مثبت بود و بسیاری آن را فیلمی قابلتوجه با آیندهای خوب دانستند، اما اتفاقهایی که انتظار داشتیم پس از جشنواره برای فیلم رخ دهد، بهطور کامل محقق نشد که بخشی از آن به شرایط آن مقطع بازمیگشت.
کارگردان «حاشیه مهمتر از متن» درباره اکران و عرضه مستند افزود: «زمستان طولانی» در چند جشنواره خارجی از جمله ایتالیا هم نمایش داده شد، اما مشکل اصلی، ضعف در معرفی و عرضه مستندهاست. هنوز سازوکار مناسبی برای رساندن این آثار به مخاطبان تخصصی و عمومی نداریم و این مسئله نیازمند بازنگری جدی است. به اعتقاد من، تلویزیون همچنان بهترین بستر نمایش مستند است، چون …
