شاخص اثرگذاری دیپلماسی

نیما گلیاری در یادداشتی در آرمان امروز نوشت:

هیچ امری در طول تاریخ بشر به اندازه دیپلماسی قدرت گره‌گشایی نداشته است. جنگ‌ها و درگیری‌ها همواره ویرانی و رنج به بار آورده‌اند اما آنجا که عقل و تدبیر بر خشم و غرور چیره شده، دیپلماسی توانسته مسیر تاریخ را دگرگون کند.

هرگاه طرف‌های درگیر به جای شمشیر، زبان گفت و گو را برگزیده اند، نه تنها از گسترش آتش جلوگیری کرده اند، بلکه منافعی پایدارتر از آنچه با زور به دست می آمد، نصیب خود ساخته اند.

دیپلماسی هنر تبدیل دشمن به شریک و تهدید به فرصت است. در لحظه هایی که بحران در آستانه انفجار قرار می گیرد، یک مذاکره هوشمندانه می تواند زنجیره حوادث ویرانگر را قطع کند و راه را برای مصالحه بگشاید.

تاریخ نشان می دهد که استفاده به موقع از این ابزار، جلوی ضررهای عظیم انسانی، اقتصادی و سیاسی را گرفته و طرفی که شجاعت پذیرش گفت و گو را داشته، در نهایت برنده واقعی میدان بوده است.

دیپلماسی نه نشانه ضعف که علامت خردمندی است. قدرت واقعی در آن نهفته است که بتوان بدون ریختن خون، خواسته های مشروع را تأمین کرد و در عین حال، آبروی طرفین را نیز حفظ نمود تا آتش کینه خاموش شود.

وقتی دیپلماسی در زمان مناسب به کار گرفته شود، هزینه های جنگ که گاه نسل ها را درگیر می کند، به حداقل می رسد و منابع عظیم صرف سازندگی و پیشرفت می گردد. منافع حاصل از یک توافق دیپلماتیک اغلب فراتر از پیروزی نظامی است، زیرا روابط پایدار، اعتماد متقابل و همکاری های بلندمدت را به ارمغان می آورد.

در مقابل، غفلت از دیپلماسی یا تأخیر در به کارگیری آن، معمولاً به تشدید بحران و تحمیل خساراتی می انجامد که جبرانشان دشوار یا ناممکن است. تجربه بشر بارها ثابت کرده که حتی در سخت ترین شرایط، راه حلهای مسالمت آمیز وجود دارند اگر اراده و مهارت لازم برای یافتن آنها فراهم باشد.

دیپلماسی موفق، نیازمند صبر، درک عمیق از منافع طرف مقابل و توانایی یافتن نقاط مشترک است. این رویکرد نه تنها از ویرانی جلوگیری میکند، بلکه امکان شکل گیری ائتلافها و توافقهایی را فراهم میسازد که امنیت و رفاه بیشتری برای همه ایجاد می کنند.

تاریخ به نفع کسانی نوشته می شود که به جای تداوم خصومت، مسیر گفت وگو را برگزیده و به فکر منافع مردم بوده اند.

دیپلماسی به عنوان مؤثرترین ابزار گره گشایی، همواره ثابت کرده است که به کارگیری به موقع آن، هم از ضررهای بیشتر پیشگیری می کند و هم منافع کلان تری نصیب طرف خردمند می سازد. این حقیقتی است که از گذشته تا امروز پابرجا مانده و راهنمای آینده نیز خواهد بود.