عبدالمجید دشتیان، خلبان دشتستانی، حالا نامش در نامهای رسمی از ستاد کل نیروهای مسلح ایران به کمیته بینالمللی صلیب سرخ آمده است. نامهای که اگر روایت ایران را مبنا قرار دهیم، پس از حدود پنج ماه و نیم بیخبری از سرنوشت او و دو خلبان دیگر نوشته شده و از صلیب سرخ خواسته است برای دیدار با آنها و پیگیری وضعیتشان وارد عمل شود.
سردار سیدمحمد باقرزاده، فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، در این نامه که ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد، نام جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان را به عنوان سه خلبانی آورده است که به گفته او پس از سقوط جنگندههایشان در قطر، زنده به دست نیروهای قطری افتادهاند. نام دشتیان در این میان برای مردم دشتستان معنای دیگری دارد. خلبانی که حالا پرونده سرنوشتش از یک ماجرای نظامی فراتر رفته و به موضوعی دیپلماتیک و حقوق بشری میان تهران و دوحه تبدیل شده است.
ماجرا به ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ برمیگردد. بر اساس متن نامه باقرزاده، دو فروند جنگنده سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای انجام یک مأموریت رزمی به سمت یک پایگاه نظامی در قطر حرکت کردند. در زمان بازگشت، جنگندهها هدف پدافند قرار گرفتند و خلبانان از هواپیماها اجکت کردند.
چهار خلبان در این دو جنگنده حضور داشتند. در روایت رسمی ایران، مجید کاظمی در این حادثه به شهادت رسید و پیکر او به ایران بازگردانده و تشییع شد. سه خلبان دیگر، یعنی جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان، به گفته فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین زنده مانده و به اسارت نیروهای قطری درآمدند.
از ۱۱ اسفند تا ۲۴ مرداد، ۱۶۶ روز گذشته است. در این فاصله نام عبدالمجید دشتیان در خبرهای عمومی کمتر دیده شد تا اینکه نامه ستاد کل نیروهای مسلح، وضعیت او را دوباره به صدر اخبار آورد. در این نامه ادعا شده است که سه خلبان ایرانی در این مدت امکان تماس با خانوادههای خود یا دیدار با مقامهای پیگیر پرونده را نداشتهاند. ستاد کل همچنین از صلیب سرخ خواسته است با خلبانان دیدار کند، وضعیت سلامت آنها را بررسی کند و نتیجه را به ایران اطلاع دهد.
درخواست ایران به همین جا ختم نمیشود. در متن نامه به مواد ۷۰ و ۷۸ کنوانسیون سوم ژنو درباره حقوق اسیران جنگی استناد شده و از کمیته بینالمللی صلیب سرخ خواسته شده است برای فراهم شدن شرایط آزادی این سه خلبان اقدام کند. این استناد حقوقی در شرایطی مطرح شده که تهران میگوید تلاشهای دیپلماتیک برای پیگیری وضعیت خلبانان تاکنون به نتیجه نرسیده است.
اما چند ساعت پس از انتشار این ادعا، روایت دیگری از دوحه منتشر شد.
ماجد محمد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، روز ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ بازداشت خلبانان ایرانی توسط نیروهای قطری را بهطور قاطع رد کرد. او گفت قطر از طرح چنین ادعایی متعجب است و تأکید کرد که نیروهای جستوجو و نجات این کشور پس از حادثه، عملیات جستوجوی خلبانان را انجام دادهاند. به گفته او، بقایای پیکر یکی از خلبانان پیدا شده و دوحه برای هماهنگی درباره تحویل این بقایا با طرف ایرانی تماس گرفته است.
الانصاری همچنین گفت قطر در ماه آوریل، یعنی فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵، از طرف ایرانی خواسته بود تیمی برای دریافت اطلاعات درباره جزئیات عملیات جستوجو و نجات به قطر اعزام کند، اما به گفته او پاسخی از تهران دریافت نشده است.
در روایت قطری، بنابراین خبری از بازداشت عبدالمجید دشتیان و دو خلبان دیگر نیست. دوحه میگوید عملیات جستوجو برای یافتن خلبانان انجام شده و بقایای پیکر یکی از آنها نیز پیدا شده است. در مقابل، مقام نظامی ایران میگوید هر سه خلبان زندهاند و در اختیار نیروهای قطری قرار دارند. درباره سرنوشت دو خلبان دیگر نیز سخنگوی وزارت خارجه قطر توضیح روشنی ارائه نکرده است. همین نقطه، اصلیترین ابهام پرونده را شکل میدهد.
برای عبدالمجید دشتیان، اما این پرونده هنوز یک نام در میان چند اسم نظامی نیست. او خلبانی است که بر اساس روایت رسمی ایران در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ از جنگنده خود اجکت کرده و اکنون پس از گذشت ۱۶۶ روز، یک مقام ارشد نظامی ایران میگوید زنده است و در قطر نگهداری میشود. در طرف مقابل، دولت قطر اصل بازداشت را رد میکند.
حالا صلیب سرخ در نقطهای قرار گرفته که میتواند برای روشن شدن بخشی از این روایت متناقض نقش داشته باشد. درخواست ایران مشخص است. دیدار با سه خلبان، بررسی وضعیت سلامت آنها و پیگیری سرنوشتشان.
اما تا زمانی که چنین دیداری انجام نشود یا مدرک مستقلی درباره وضعیت عبدالمجید دشتیان منتشر نشود، نمیتوان روایت اسارت او را به عنوان یک واقعیت مستقل و قطعی گزارش کرد. آنچه فعلاً قطعی است این است که نام یک خلبان دشتستانی در پروندهای قرار گرفته که تهران از آن به عنوان اسارت یاد میکند و دوحه اساس آن را رد کرده است.
منبع: ایسنا
